نوروزنامه

پخش سری جدید «کلاه قرمزی» از فردا/ سه عروسک جدید اضافه شدند

پخش سری جدید مجموعه تلویزیونی «کلاه قرمزی» در حالی آغاز می‌شود که سه عروسک جدید نیز به کار اضافه شده‌اند.

سری جدید «کلاه قرمزی» از فردا -دوشنبه ۲۸ اسفندماه- آغاز می‌شود

 بنا بر این گزارش، این سریال هر شب ساعت ۲۰:۳۰ به روی آنتن خواهد رفت و در حال حاضر مراحل تصویربرداری خود را سپری می‌کند.

علی زارعان مدیر گروه کودک و نوجوان شبکه دو سیما در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس درباره ویژگی‌های سری جدید مجموعه پرمخاطب «کلاه قرمزی» عنوان داشت: در سری جدید سه عروسک به عروسک‌ها اضافه می‌شوند و هرکدام نیز داستان‌های بامزه‌ای را روایت می‌کنند.

وی درباره حضور جیگر در این مجموعه نیز توضیح داد: این عروسک محبوب مانند قبل در سری جدید این مجموعه نیز حضور دارد و نه تنها نقش او کمرنگ نشده بلکه پررنگ‌تر از قبل نیز حضور دارد

همراه با" بهترین همسایه دنیا" درانتظار صبح " نوروز 92 شبکه دو باشید

شبکه دو فیلم های تلویزیونی  "پنجره"، "در انتظار صبح"، " بهترین همسایه دنیا"، "چند روز مانده به عید"، " قطب نما"، "اگر باران ببارد"، "قصه گو"، "نشانی"، "مثل یک خواب"،  "لباسی برای خدمت"، "پسرک روزنامه فروش"، " جهیزیه پر ماجرا" و " زیر یک سقف" را براي پخش در ايام نوروز تدارک دیده است.

به گزارش روابط عمومی شبکه دو سیما، این تله فیلم ها با موضوعات اجتماعي و متنوع تولید شده و گروه فیلم های تلویزیونی شبکه زندگی با افزودن چاشنی طنز به برخی از این تولیدات تلاش می کند تا نوروز شادی را برای مردم رقم بزند.

پنجره" که به تهیه کنندگی علی مهام  و کارگردانی رهبر قنبری تهیه می شود، در مرحله تصویربرداری قرار دارد. این تله فیلم درباره پسر نوجوانی ست که به همراه خانواده خود در يكی از روستاهای كشور زندگی می‌كند و كار آنها ريل‌چينی خط راه آهن است. پسر در اوقات بيكاری خود نقاشی می‌كشد. روزی كه از مدرسه برمی‌گردد ناخودآگاه متوجه مغازه‌ای می‌شود كه تابلوهای نقاشی نيمه‌كاره‌ای در آنجا وجود دارد. توجه‌اش به آنها جلب شده و به دنبال صاحب نقاشی‌ها می‌گردد؛ تا اينكه متوجه می‌شود اين نقاشی‌ها متعلق به نوجوانی است كه شهيد شده و ...

قربان نجفی، نسرين نكيسا، يلدا قشقايی، حسين حسين‌زاده، مريم حيدری فر در این تله فیلم نقش آفرینی می کنند.

علی مهام تله فیلم "در انتظار صبح"  را نیز برای پخش در ایام نوروز آماده کرده است. این تله فیلم به کارگردانی سيد رحيم حسيني و با نقش آفرینی مير طاهر مظلومي، مهرداد ضيايي، شيوا ابراهيمي، نقي سيف‌جمالي، رضا جهاني و جواد شيداﺋﻴﺎن توليد شده و نوروز 92 روی آنتن شبکه زندگی خواهد رفت.

از دیگر تولیدات نوروزی گروه فیلم های تلویزیونی شبکه دو سیما می توان به " بهترین همسایه دنیا" اشاره کرد. این تله فیلم به کارگردانی عباس مراديان و تهيه‌كنندگي محمدرضا ايزدي يكتا روی آنتن تلویزیون می رود.

بهترین همسایه دنیا" که اکنون تصویربرداری آن به پایان رسیده است داستان همسايگي يك دزد معروف طلافروشي (شجاع كاوه) و يك پليس (صديق)  را روايت مي‌كند. از قضا پليس نيز مأموريت دارد تا اين دزد را دستگير كند و در طول داستان اتفاقات جالبي براي آنها رخ مي‌دهد...

چند روز مانده به عید" نیز به تهیه کنندگی محمد تقی یازرلو و کارگردانی حسین سحر خیز  نوروز 92 از شبکه دو سیما پخش می شود. این تله فیلم اکنون در مرحله پیش تولید قرار دارد.

بر اساس اعلام گروه فیلم های تلویزیونی شبکه دو تصویربرداری تله فیلم " قطب نما" به تهیه‌کنندگی انوش جعفریان و کارگردانی وحید حسن‌زاده نیز به پایان رسیده است.

این فیلم تلویزیونی روایت زندگی نوجوانی 13 ساله به نام قاسم است که خانواده‌اش به بحران مالی شدیدی مبتلا شده‌اند. وی تلاش می کند با فعالیت خود در رفع این مشکل کمک کند.

توليد تله فيلم «اگر باران ببارد»  به تهيه كنندگي علیرضا حسینی و كارگرداني  بیژن شکرریز نیز مراحل نهایی خود را سپری می کند. این فیلم تلویزیونی داستان مجید پسربچه 9 ساله ناشنوایی را به تصوير مي‌كشد كه  در روستایی در نزدیکی شهر ساری زندگی می کند. او  با کسی در ارتباط نیست و جز دوستش سنگ صبوري ندارد.  دوستي كه  بعد به همراه خانواده از روستا مهاجرت مي كند و همين مسئله سبب افسردگي مجيد مي‌شود و اين شروع ماجراست...

همچنین نوروز 92 مصطفی کوشکی فیلم زندگی استاد مهدی آذر یزدی، نویسنده شناخته شده کودکان و خالق مجموعه "قصه های خوب برای بچه های خوب " را در قالب تله فیلم "قصه گو"  به شبکه دو می آورد. این تله فیلم به تهیه کنندگی سید احمد سید پایداری آماده پخش شده است.

نشانی" از دیگر فیلم های تلویزیونی نوروزی شبکه زندگی است . این تله فیلم به تهیه کنندگی علی حجازی مهر و کارگردانی فیاض موسوی در مرحله پیش تولید قرار دارد.

تصویر برداری تله فیلم "مثل یک خواب" به تهیه کنندگی فاطمه مسلمی و کارگردانی رضا غفاری اعتبارنیز به پایان رسیده و این تله فیلم نوروز 92 از شبکه دو پخش می شود.

مثل یک خواب" درباره زوجی به نام مانا و رضا است که به سبب مشغله های روزمره از یکدیگر فاصله گرفته اند تا اینکه یک خواب امیر را هشیار می کند و تلاش او برای پر کردن فاصله هایی که بین او و مانا ایجاد شده آغاز می شود.فیلم تلویزیونی " لباسی برای خدمت" نیز برای پخش در نوروز ۹۲ ساخته شد. این فیلم در 78 دقیقه برای نوجوانان ساخته شده و درباره سرباز 23 ساله‌ای که 5 ساعت مرخصی شهری می‌گیرد و به خانه خواهرش می‌رود تا خود را برای ملاقات با نامزدش آماده کند. غافل از این‌که علاقه شدید خواهر زاده‌هایش به لباس نظامی اتفاقات غیر قابل پیش بینی را برای او رقم می‌زند و برایش دردسر ساز خواهد شد. هادی شریعتی این تله فیلم را کارگردانی کرده است.

تله فیلم «زیر یک سقف» به تهیه‌کنندگی پژمان لشگری پور نیز اکنون در مرحله پیش تولید قرار دارد .

گروه فیلم های تلویزیونی شبکه دو همچنین در تدارک تله فیلم "پسرک روزنامه فروش" است. این تله فیلم را صدرا عبداللهی تهیه می کند و محمد جواد رجب زاده کارگردانی آن را بر عهده گرفته است.

کارتون های جدید، عیدی شبکه دو به بچه ها

شبکه دو با تدارک 11 عنوان کارتون خارجی تازه، نوروز 92 را به خانه مخاطبان خود می برد

به گزار ش روابط عمومی شبکه دو سیما، محسن همتی نژاد، مدیر تامین برنامه از پخش 4 هزار دقیقه انیمیشن خارجی جدید در ایام نوروز خبر داد و گفت: نوروز 92 شبکه زندگی با تدارک انیمیشن های "روباتهای مبارز"، "نجات سی دونه"، "عروسک های شاد"، "دکتر هانا"، " نون ابری"، " دوستان زمین"، "دورا دختر کنجکاو"، "خرس مهتاب"، "ماجراهای اکسار"، " Different shape" و " زندگی حشرات" دست پر به خانه مخاطبان خود می رود.

وی تصریح کرد: این انیمیشن ها که از تولیدات مهم و محبوب دنیا محسوب می شوند، هدیه نوروزی این شبکه به مخاطبان خود به شمار می روند و پخش آن ها از نوروز آغاز می شود.

همتی نژاد این اقدام را گامی بزرگ در راستای تامین نیاز مخاطبان این شبکه توصیف کرد و افزود: از افتخارات مهم ما این است که امسال 18 عنوان انیمیشن داخلی و 33 عنوان انیمیشن خارجی جدید از تلویزیون پخش کرده ایم، این اتفاق در حالی رخ می دهد که بضائت دنیا در تولید انیمیشن سالی 30 عنوان است.

این مقام مسوول گفت: این کارتون ها  که مهر ماه سالجاری برای پخش در ایام نوروز تهیه شده اند، همگی بیش از 40 قسمت دارند و پخش آن ها پس از نوروز نیز ادامه خواهد داشت

به گفته همتی نژاد "روبات های مبارز"   در 52 قسمت 22 دقیقه ای تهیه شده و درباره دانشمندی به اسم دکتر چارلی است که برای به دست آوردن سنگ های قدرت، روبات هایی طراحی کرده، این روبات ها با روبات های دکتر گری که دانشمند بدجنسی است برای به دست آوردن این سنگ ها رقابت می کنند.

"نجات سی دونه " هم در 52 قسمت 12 دقیقه ای تولید شده است.  سی دونه نام گل بی همتایی است که در جنگل می روید و بر اثر سهل انگاری یوهو و دوستانش از بین می رود و این شروع ماجراست.

"عروسک های شاد" نیز در 52 قسمت 7 دقیقه ای قصه عروسک های کوچکی را به تصویر می کشد که در جنگل کوچکی کنار یکدیگر زندگی می کنند و ماجراهایی می آفرینند که برای بچه ها آموزنده است.

"دکتر هانا" هم نام انیمیشنی 44 قسمتی است. دکتر هانا مرغ مهربانی است که دفتر مشاوره دارد و به بچه های کوچک شهر برای حل مشکلاتشان کمک می کند.

به گفته همتی نژاد " نون ابری" 44 قسمتی هم هر بار در 9 دقیقه ماجراهای جالبی را درباره زندگی دو بچه گربه برای بچه ها روایت می کند.

"دوستان زمین" نیز در 13 قسمت 6 دقیقه ای تولید شده و درباره داستان زندگی پسرک بازیگوشی است که با استفاده از اختراعات دوست دانشمند خود به ارزش های زمین پی می برد.

 دورا دختر کنجکاو" هم 35 قسمت دارد، این کارتون درباره زندگی دورا و دوست میمونش است.

خرس مهتاب هم در 60 قسمت 12 دقیقه ای تولید شده و به بچه های یاد می دهد که چطور در حل مشکلات به یکدیگر کمک کنند.

همتی نژاد افزود: "ماجراهای اکسار"، " Different shape" و " زندگی حشرات" هم انیمیشن های بی کلامی هستند که نکات آموزنده بسیاری را برای بچه ها بازگو می کنند.

این مقام مسوول تصریح کرد: این انیمیشن علاوه بر اینکه برای نخستین بار از تلویزیون پخش می شوند از کیفیت بالایی نیز برخوردارند.

تدارك گسترده شبكه تهران براي نوروز

92

شبکه تهران با تولید و پخش ویژه برنامه های جذاب و متنوع به استقبال نوروز 92مي رود.

به گزارش روابط عمومي شبكه تهران ، اين شبكه برنامه هاي متنوع و شاد خود را در سه محور قبل از عيد ، لحظات سال تحويل و ايام تعطيلات تهيه و توليد كرده است كه جزييات آن به شرح زير است:

گروه فيلم و سريال

 مجموعه تلویزیونی " هفت سین " به کارگردانی یدالله صمدی و مجید سرسنگی در 14 قسمت 45 دقیقه ای بر ای نوروز 92 شبکه تهران تهیه و آماده می شود.

این سریال که این روزها برای شبکه تهران تصویر برداری می شود ، درباره شخصیتی به نام آقای نوبخت است که او قصد دارد شب چهارشنبه سوری اسباب کشی و به منزل جدید برود که از قضا خانه توسط مستاجر قبلی تخلیه نشده است و ماجرا از اینجا شروع می شود. ......

سیروس گرجستانی و فردوس کاویانی نقش‌های اصلی این سریال را بازی می‌کنند و به غیر از این دو بازیگر، ستاره اسکندری، ، جواد عزتی، مهران رجبی و..... نیز در هفت سین ایفای نقش می کنند.

گروه دانش و اقتصاد

سیب ویژه 92" عنوان برنامه تولیدی از گروه دانش و اقتصاد شبکه تهران است که در روزهای پایانی سال بر روی آنتن می رود.

این برنامه در 16 قسمت 15 دقیقه ای برای ایام نوروز تهیه و تولید می شود و موضوع آن مراقبت های بهداشتی – پزشکی در ایام مسافرتهای نوروزی است.

این برنامه از شروع تا پایان سفرهای نوروزی هر روز به مدت 15 دقیقه از شبکه تهران پخش می شود.

گروه كودك و نوجوان

گروه كودك ونوجوان ويژه برنامه هاي " تن تن كارتن " به تهيه كنندگي فاطمه شيرازي مقدم  و" رنگين كمان " به تهيه كنندگي امير حسين كاوه را براي ايام عيد كودكان و خردسالان در نظر گرفته است.

برنامه " تن تن کارتن" ویژه نوروز از گروه کودک و نوجوان شبکه تهران در ایام تعطیلات میهمان خانه های تهرانی می شود. این برنامه ویژه خردسالان با هدف سرگرمی و ایجاد فضای شاد و مفرح در طول ایام نوروز تهیه و آماده سازی می شود. این برنامه در 16 قسمت 45 دقیقه ای با ریتم تند و نوروزی شامل آیتم های مختلفی مانند پخش کارتون شاد و دوست داشتنی ، وله های نوروزی ، تیتراژ و ... است.

برنامه " رنگین کمان " نیز در طول ایام  تعطیلات با حال و هوای نوروز و میان برنامه های شاد و جذاب برای کودکان پخش می شود.

گروه تفريحات و سرگرمي

"شهر ورزشی" عنوان برنامه ای  از گروه تفریحات و سرگرمی شبکه تهران است که در طول تعطیلات نوروز به مدت 20 دقیقه هر روز پخش می شود. این برنامه صبحگاهی شاد  ورزشی  گزارشی از بوستان های شهر تهران است و شهرام نسترن راد تهیه کنندگی آن را برعهده دارد.

واحد تامين برنامه

واحد تامين برنامه ويژه برنامه هاي" آفرينش" ، انسان و طبیعت ، سکانس برتر ، ترنم بهار، دانستنیها، تماشا خانه ، انسان و حیوانات ، نغمه ها، مستند 5 را برای علاقمندان برنامه مستند تهیه و تدارک دیده است.

"آفرینش"،  برنامه علمی ودر عین حال معرفتی و دینی در راستای افزایش آگاهی بیننده است که  بر اساس مستندهای فاخر وویژه طبیعت وحیات وحش بر اساس آیات قرآن تهیه شده است،  اين برنامه در يك  فرصت 30 دقيقه اي نمايش داده مي شود.

"سكانس برتر"،این برنامه 10 دقیقه ای آرشیوی از مجموعه سریال های پخش شده صدا و سیما است که در ابتدای این برنامه به معرفی اثر، زمان تولید و پخش آن  ، عوامل سریال مي پردازد و بعد از آن قسمت های شاد و جذاب آن برای بینندگان نمایش داده می شود.

برنامه" انسان وطبیعت" در باره انسانی است که در شرایط سخت طبیعت با مشکلات دست وپنجه نرم می کند وبر آنها غلبه می کند،مدت این برنامه ٤٠ دقیقه است.

برنامه" مستند انسان و حیوان" رویکردی در جهت سازگاری انسان جستجوگر وعلاقمند به محیط زیست ودنیای وحش پیرامون خود دارد.

"مستند5" نيز به منظور  آشنا كردن مخاطبان  با مستندهاي جذاب و تاثيرگذار همراه با شگفتي هاي خلقت است كه در يك فرصت 45 دقيقه اي تهيه شده است.

"تماشاخانه " این برنامه به انتخاب فیلمهای انیمیشن جذاب متناسب با علاقه کودک و نوجوان و نیز خانواده ها می پردازد و در تعطیلات نوروز از شبکه تهران پخش می شود.

 گروه فرهنگ و معارف

زمزمه نیاز " و"عطرعاشقی "  عنوان برنامه ای ترکیبی از گروه معارف شبکه تهران است که اکنون مراحل تولید را سپری می کند. سید ناصر سجادی تهیه کننده برنامه " زمزمه نیاز" است.  این برنامه در 15 قسمت 30 دقیقه برای نوروز 92 تهیه و تولید می شود و دارای آیتم های متنوع و معنوی مختلفی  است. این برنامه دارای آیتم هایی مانند عیدانه ، وقت را غنیمت دان ، 09650 شماره مرکز ملی شبهات ، در گلستانه ، یک حبه نور و .. است که به موضوعاتی مانند تفکر و تدبر در خلقت و بهار طبیعت ، صبر ، آداب تفریح ، صله رحم ، ارتباط با خدا و... می پردازد.

گروه اجتماعی

 ساعت 25 ، باغ ایرانی ، شیرینی خونگی ،   درشهر ، دراستان، کاروان راهیان نور ، به کجا برویم عنوان ویژه برنامه های گروه اجتماعی شبکه تهران است که در ایام تعطیلات نوروز پخش خواهد شد.

 ساعت 25 " عنوان برنامه شبانگاهی زنده و ترکیبی از گروه اجتماعی شبکه تهران است که 25 اسفندماه  بر روی آنتن می رود.

محمود محمودی تهیه کننده برنامه " ساعت 25" در تشریح ساختار این برنامه می گوید: این برنامه درساعت پایانی شب به مدت 50دقیقه با محوریت موسیقی پخش خواهد شد ، معرفی تازه های موسیقی ، موسیقی های خاطره انگیز، موسیقی فیلم های قدیمی ، تیتراژ، گزارش ها و .... بخش های مختلف این برنامه است.

محمودی ادامه می دهد:  این برنامه در مناسبت های مختلف زمانی موسیقی خاصی پخش می کند. برای مثال در فصل زمستان موسیقی زمستانی ،فصل بهار موسیقی بهاری ،فصل تابستان موسیقی  تابستانی ، فصل پاییز موسیقی پاییزی را... مخاطبان شاهد خواهند بود.

باغ ایرانی" جنگ ویژه لحظه تحویل سال است که با آیتم های جذاب و متنوع به استقبال نوروز 92 می رود.  مصطفی شریفی و محمد فواد صفاریان پور تهیه کننده گان برنامه باغ ایرانی ویژه برنامه تحویل سال نو هستند که این برنامه از ساعت 8 صبح تا 18روز اول فروردین بر روی آنتن می رود. مهمانان این برنامه را مردم خودشان انتخاب می‌کنند و مخاطبان از روز شنبه 19 اسفند تا 28 اسفند فرصت دارند تا با ارسال پیامک بازیگران ، هنرمندان تلویزیونی مورد علاقه شان و..... را به باغ ایرانی دعوت کنند. همچنین اجرای این برنامه احسان کرمی ، بهروز رضوی،گیتی خامنه ورامبد جوان را بر عهده دارند .

عید نوروز

در‌مورد بنياد جشن نوروز مطالب بيشماري بيان شده كه در اين‌جا نمونه‌هايي از آنها را ذكر مي‌نماييم.

1. در روايات زرتشتي و بيشتر نويسندگان ايراني و عرب و شاعران از‌جمله فردوسي، بنياد آن را به جمشيد پادشاه پيشدادي نسبت مي‌دهند و مي‌گويند: جمشيد شاه تختي بساخت كه ديوان آن‌را بدوش گرفته به هوا بردند و به يك روزه از كوه دماوند به بابل فرود آوردند، مردم با مشاهده اين عمل در شگفت شدند و آن روز خاص را نوروز خواندند.

فردوسي مي‌گويد:

چـو خــورشيــد تـابـان ميــان هــوا

نشستــه برو شــــاه فـــرمـــــانـــروا

جهـــان انجمن شــد بر آن تخت او

شــگفتي فــرو مــانــده از بخت او

بــه جمشيــد بر گــوهـر افشـانـدنـد

مرآن روز راروز نوروز خــوانــدنــد

ســر ســال نـو هـرمـز فــــروديـــن

بر آســـوده از رنـــج روي زميـــن

بـــزرگان به شـــادي بيـــاراستنـــد

مـي و جـام و رامشگـران خواستنـد

چنيــن جــشن فــرخ از آن روزگار

به ما ماند از آن خسروان يادگار(1)

2. حكيم عمر خيام در نوروزنامه راجع به جشن نوروز مي‌گويد:

از آن بوده است كه آفتاب در هر 365 شبانه‌روز و ربعي به اول دقيقه حمل بازآيد و چون جمشيد از آن آگاهي يافت آن را نوروز نام نهاده پس از آن پادشاهان و ديگر مردمان به او اقتدا كردند و آن روز را جشن گرفتند و به جهانيان خبر دادند تا همگان آن را بدانند وآن تاريخ را نگاهدارند و بر پادشاهان واجب است كه آيين و جشن و رسم ملوك را به‌جاي آرند. از بهر مباركي و خرمي‌كردن در اول سال هر‌كسي در نوروز جشن كند تا نوروز ديگر عمر در شادي گذراندند.

3. اين فصل «فروردگان» است كه جشن‌آوري اجداد و نياكان بود و چنان مي‌پنداشتند كه در پنج شب متوالي، ارواح طيبه مردگان، براي ديدار وضع زندگي و احوال باز ماندگان به زمين فرود آمده و در خانه و آشيانه خويش مشغول تماشا و سركشي مي‌شوند، اگر خانه تميز و پاك بود، ارواح مسرور بر مي‌گردند، اما در غير اين صورت، آنان غمگين و ناراحت بر‌مي‌گردند.

4. روايتي ديگر مي‌گويد كه نيشكر را جمشيد(2)، در اين روز پيدا كرد و مردم از كشف و خاصيت آن متحير شدند. سپس جمشيد دستور داد تا از شهد آن شكر ساختند و به مردم هديه دادند. آن روز را «نوروز» ناميدند.

5. مي‌گويند: اهريمن، بلاي خشكسالي و قحطي را بر كره زمين فرو نشانيد، اما جمشيد به جنگ با اهريمن پرداخت وعاقبت اورا شكست داد. آن‌گاه خشكسالي و قحطي را از ريشه خشكانيد و به زمين باز گشت. با بازگشت وي، درختان و هرنهال و چوب خشكي سبز شد. بسا مردم اين روز را «نوروز» خواندند و هر كس به يمن و مباركي، در تشتي جو كاشت و اين رسم سبزي نشانيدن درايام نوروز از آن زمان تا به امروز باقي مانده است.

6. بيروني در آثار الباقيه‌(3) مي‌نويسد: «از آداب جشن نوروز اين بود كه در صحن هر‌خانه به هفت ستون، هفت رقم از غلات مي‌كاشتند و هر‌يك از آنها كه بهتر مي‌روييد، دليل ترقي و خوبي آن نوع غله مي‌دانستند».

در المحاسن و الاضداد نوشته شده: «بيست و پنج روز قبل از نوروز در صحن كاخ سلطنتي، دوازده ستون از خشت خام برپا مي‌شد كه بر هر‌يك از آنها يكي از حبوبات را مي‌كاشتند و آنها را نمي‌چيدند مگر با نغمه‌سرايي و خواندن آواز. در ششمين روز نوروز اين حبوب را مي‌كندند و در مجلس پراكنده مي‌نمودند وتا شانزدهم فروردين كه مهر روز نام دارد آن را جمع نمي‌كردند(4).

تقسيم روزهاي ماه فروردين:

در عهد باستان مراسم جشن نوروز به مدت 21‌روز برگزار مي‌گرديد كه در هر روز برنامه‌يي خاص انجام مي‌گرفت.

1. از اول تا روز سوم براي ديد و بازديد خويشاوندان و بزرگان.

2. از روز سوم الي روز ششم فروردين، ديد و بازديد همگاني و برگزاري جشن رپيثون.

3. از روز ششم الي روز نهم، براي اجراي جشن خوردادگان.

4. از روز نهم الي سيزدهم، بار عام شاهي براي پذيرفتن عموم طبقات هر يك به‌نوبه خود بود.

5. ازروز سيزدهم الي روز نوزدهم، براي تفريحگاههاي خارج از شهر.

6. ازروز نوزدهم الي بيست و يكم، براي اجراي مراسم جشن فروردگان

7. روز بيست و يكم پايان جشن و مخصوص تفريح و گردش در خارج از شهر است(5).

در يك تقسيم‌بندي ديگر، فروردين به شش قسمت تقسيم مي‌گرديد:

1. پنج روز اول به پادشاه و اشراف مربوط بود و آنها جشن ويژه داشتند.

2. پنج روز دوم براي بخشش اموال ودريافت هداياي نوروزي از طرف پادشاه.

3. پنج روز سوم متعلق به خدمتگزاران بود.

4. چهارمين پنج روز به خواص تعلق داشت.

5. پنج روز پنجم به لشكريان.

6. ششمين قسمت پنج روزه به رعايا اختصاص داشت(6).

اين تقسيم‌بندي به قول جاحظ در المحاسن الاضد زمان جمشيد و به قول بيروني در آثارالباقيه بعد از جمشيد و بنا به نظر ذبيح‌الله صفا در زمان ساسانيان معمول بوده است.

جهانی سازی یک نماد ملی

 نوروز در ایران و چند کشور منطقه که دارای فرهنگ مشترک با ایران هستند جشن گرفته می‌شود، اما در چند سال اخیر برخی دیگر از کشورها آن را در قالب تعطیلات رسمی‌خود گنجانده اند و این نماد در حال تبدیل شدن به یک نماد جهانی است.

جشنها اصولاً هویت ملی و یا دینی هر ملتی را تشکیل می‌دهند و هر مراسمی‌‌بیانگر علائق، سلیقه‌ها و فرهنگ ملت و تعلقات قومی‌‌آن به شمار می‌رود.

جشنها امروزه در بین تمامی‌‌اقوام مختلف برگزار می‌شود و این جشنها در هر نقطه و منطقه ای از زمین با دیگر نقاط متفاوت است و در صورتی که مراسمی‌‌حرکت خود را از یک قالب ملی و منطقه ای آغاز و به یک نماد بین المللی تبدیل شود می‌توان دلیل آن را وجود ارزشهای مشترک انسانی در آن دانست که منعکس کننده فطرت انسانها و تمایل آنها در کنار هم زیستن و صلح است.

عید نوروز و جشنهای سال نو شمسی یکی از جشنهای مهم در بین ایرانیان است. این جشنها که با آغاز فصل بهار و بیداری طبیعت آغاز می‌شود همان حرکتی است که از یک فرهنگ ملی سرچشمه گرفته و در حال تبدیل شدن به یک "نماد جهانی" است.

این مسئله تا بدانجا اهمیت دارد که سازمان ملل سازمان ملل برای ثبت عید نوروز به عنوان یک روز جهانی آن را به نظر سنجی گذاشت.

تاریخچه

منشاء و زمان پیدایش نوروز به درستی معلوم نیست، اما این جشن قدمتی سه هزار ساله دارد و قدیمی‌ترین آیین ملی در جهان به شمار می‌رود. در برخی از متون کهن ایران از جمله شاهنامه فردوسی و تاریخ طبری، جمشید و در برخی دیگر از متون کیومرث به‌عنوان پایه‌گذار نوروز معرفی شده است. ابداع نوروز در شاهنامه بدین صورت روایت شده است که جمشید در حال گذشتن از آذربایجان دستور داد تا در آنجا برای او تختی بگذارند و خودش با تاجی زرین بر روی تخت نشست. با رسیدن نور خورشید به تاج زرین او جهان منور شد و مردم شادمانی کردند و آن روز را روز نو نامیدند. برخی از روایتهای تاریخی نیز آغاز نوروز را به بابلیان نسبت می‌دهد. طبق این روایتها رواج نوروز در ایران به 538 سال قبل از میلاد یعنی زمان حمله کورش به بابل بازمی‌گردد. همچنین در برخی از روایتها از زرتشت به‌عنوان بنیانگذار نوروز نام برده شده است.

با افزایش محبوبیت عید نوروز در آسیای میانه و همچنین با اعلام رسمی‌‌شدن این مراسم در ترکیه، جهان در آینده نزدیک شاهد برگزاری آن در ابعاد وسیعتر خواهد بود.

نوروز در آذربایجان

عید نوروز در جمهوری آذربایجان همسایه شمالی ایران از اهمیت ویژه ای برای مردم این سرزمین دارد. نوروز به عنوان عید رسمی‌‌و ملی جمهوری آذربایجان بین مردم ارزش خاصی دارد. پس از استقلال جمهوری آذربایجان در 18 اکتبر 1991 عید نوروز از خانه‌ها به محله‌ها و سپس به میادین شهرها گسترش یافت و تبدیل به یک آیین و مراسم رسمی‌‌شد.

در سال جاری هیئت دولت آذربایجان، به مناسبت این عید 8 روز تعطیل رسمی‌‌اعلام کرد. در جمهوری آذربایجان درباره پیدایش جشن نوروز اسطوره‌ها و افسانه‌های گوناگونی نقل شده است. مثلاً در روایتی آمده است سیاوش پسر کیکاووس به کشور افراسیاب سفر می‌کند افراسیاب از وی به نحو قابل توجهی پذیرایی می‌کند و حتی دخترش را به عقد وی در می‌‌آورد و سیاوش به یاد سفرش از دیار افراسیاب دیوار بخارا را بنا می‌کند. ولی دشمنان که از این امر ناخرسند بوده‌اند میان سیاوش و افراسیاب را بر هم زده به طوری که افراسیاب تصمیم به قتل سیاوش می‌گیرد و پس از کشته شدن سیاوش دستور می‌دهد جنازه‌اش را روی کنگره‌های دیوار بخارا قرار دهند. زرتشتیان جسد وی را برداشته و در قدمتگاه دروازه شرقی دفن می‌کنند و مرثیه‌های بسیاری در وصف سیاوش و مرگش سرودند به طوری که این مرثیه‌ها بین مردم گسترش یافت و در همین سیاوش مرثیه‌ها روز دفن سیاوش را زرتشتیان نوروز نامیدند.

اهالی آذربایجان بعد از پایان چله کوچک خود را برای استقبال از عید نوروز آماده می‌کنند و مردم از آن به عنوان عید صلح و دوستی و وحدت و یکپارچگی یاد می‌کنند و طبق آیین‌های باستانی، آنهایی که قهر هستند آشتی می‌کنند و قهر و کینه از میان برداشته می‌شود. در آذربایجان بر خلاف ایران مراسم سیزده‌ بدر برگزار نمی‌شود.

 در آذربایجان رابطه با عید نوروز جای مهمی‌‌به اعتقادات و فال‌ها داده می‌شود به طوری که در شب چهارشنبه سوری دختران نو رسیده در ته دل فالی گرفته و و مخفیانه پشت درنیمه باز به انتظار ایستاده و اگر در این هنگام حرف خوب و موافقی بشنوند آرزویشان برآورده شده و اگر حرف نامناسبی می‌شنیدند نیتشان عملی نمی‌گشته است. بنابراین برمبنای آیین عید مردم از بدگویی و حرف نامناسب دوری می‌جویند.

تاجیکستان و مراسم نوروز

جشن نوروز برای مردم تاجیکستان بویژه بدخشانیان تاجیکستان جشن ملی نیاکان است که برای مدت سه روز برگزا می‌شود. آنها از این مراسم به عنوان رمز دوستی و زنده شدن کل موجودات یاد می‌کنند و به نام "خیدیر ایام" یعنی جشن بزرگ معروف است.

مراسم گل گردانی

پیش از فرا رسیدن نوروز کودکان تاجیکستان با برگزاری مراسم "گل گردانی" به دیگران پیغام می‌رسانند. این مراسم یک هفته قبل از نوروز، یعنی در اوائل دهه دوم ماه مارس از سوی گروهی از کودکان که در دست گلهای سیه گوش، بایچیچک یا نوروزی دارند اجرا می‌شود. این کودکان به هر منزل مسکونی نزدیک شده و با قرائت شعرهایی فارسی فصل بهار را به صاحبان آن خاندان شادباش می‌گویند.

در پاسخ به تبریکات کودکان، صاحب خانه‌ها به آنها مقداری گندم، نخود، نسک و انواع دیگر محصولات غله یا شیرینی اهدا می‌کنند و کودکان با جمع آوردن عیدی خود این مواد را به منزل یکی از دوستان می‌برند و صاحب منزل برای آنها غذای نوروزی آماده می‌کند.

چهارشنبه سوری (آتش پَرَک)

"آتش پَرَک" از دیگر آئینهای نوروزی است. سه مشعل از چوب درخت سرو روشن می‌شود و مردم، به خصوص جوانان و دختران از بالای شعله آتش می‌پرند تا بدین وسیله کینه و کدورت و غم و درد خود را بیرون می‌کنند.

در نخستین روز نوروز مراسم "جفت براران" صورت می‌گیرد و به این دلیل از نوروز به عنوان عید بهار و آغاز کشت و کار برای کشاورزان نام می‌برند.

گل گشت، تفریح در پارکها، خرید،  برگزاری مراسم فرهنگی و کشتیهای محلی از دیگر برنامه‌های تاجیکها برای گرامیداشت نوروز به شمار می‌رود.

مردم تاجیکستان به ویژه بدخشانیان تاجیک در ایام عید نوروز خانه تکانی می‌کنند و به رسم دیرینه قبل از شروع عید بانوی خانه وقتی که خورشید به اندازه یک سر نیزه بالا آمد دو جارو را که سرخ رنگ است و در فصل پاییز از کوه جمع آوری کرده‌اند و تا جشن نوروز نگاه داشته‌اند در جلوی خانه راست می‌‌گذارند. چون رنگ سرخ برای این مردم رمز نیکی و پیروزی و برکت است. پس از طلوع کامل خورشید هر خانواده‌ای می‌‌کوشد هر چه زودتر وسایل خانه را به بیرون آورده و یک پارچه قرمز را بالای سردر ورودی خانه بیاویزد که این معنی همان رمز نیکی و خوشی ایام سال را در داخل خانه مرتب چیده و با باز کردن در و پنجره به نوعی هوای نوروزی و بهاری را که معتقدند حامل برکت و شادی است وارد خانه نماید.

در این سرزمین پختن شیرینی ویژه و غذاهای متنوع جزو رسم و رسوم این ایام است. همچنین برگزاری دیگر تفریحات نیز در این ایام به شادی آن می‌‌افزاید و یکی از غذاهای معروف این ایام "باج" نام دارد در این غذا کله پاچه گوسفند را با گندم پخته و دیگران را با آن مهمان می‌کنند.

نوروز در قزاقستان

مردم قزاقستان نوروز را اعتدال بهاری می‌‌دانند و بر این باورند که در این روز ستاره‌های آسمانی به نقطه ابتدایی می‌‌رسند و همه جا تازه می‌شود و روی زمین شادمانی بر قرارمی‌شود.

در شب سال تحویل تا شب قزیر صاحبخانه دو عدد شمع در بالای خانه اش روشن می‌کند وخانه اش را خانه تکانی کرده و چون مردم قزاق باور بر این دارند که تمیز بودن خانه در آغاز سال نو باعث می‌شود افراد آن خانه دچار بیماری و بدبختی نشوند.

در شب نوروز دختران روستایی قزاق با آخرین گوشت باقیمانده از گوشت اسب که "سوقیم" نام دارد غذایی به نام "اویقی آشار" همراه با آویز می‌‌پزند و از جوان‌هایی که دوستشان دارند پذیرایی می‌کنند. آنان نیز در قبال آن به دختران آینه و شانه و عطر هدیه می‌کنند که آن را "سلت اتکیتر" می‌‌نامند و به معنی علاقه آور می‌‌باشد.

در عید نوروز جوانان یک اسب سرکش را زین کرده و عروسکی که ساخته دست خودشان است با آویز زنگوله‌ ای به گردنش در ساعت سه صبح که ساعتی معین از شب قزیر است رها نموده تا از این طریق مردم را بیدار نمایند. عروسک در حقیقت نمادی از سال نو است که آمدن خود را سوار بر اسب به همه اعلام می‌کند.

همچنین پختن غذایی به نام نوروز گوژه ( آش) که تهیه آن به معنی خداحافظ با زمستان و غذاهای زمستانی است و از هفت نوع ماده غذایی تهیه می‌شود در این ایام جزو آیین و رسوم این سرزمین می‌‌باشد.

نوروز برای قزاق‌ها بسیار مقدس بوده و اگر در این روز باران یا برف ببارد آن را به فال نیک گرفته و معتقدند سال خوبی پیش رو خواهند داشت.

مسابقات معروفی نیز در این ایام در قزاقستان برگزار می‌شود که مهمترین آنها "قول توزاق" است که بین گروههای مرد و زن برگزار می‌شود. اگر برنده زن‌ها باشند قزاق‌ها معتقدند آن سال خوب و پربرکتی است اگر مردها پیروز شوند آن سال نامساعد خواهد بود. از دیگر مسابقات می‌توان به کوکپار برداشتن بز از مکانی مشخص توسط سواران، آودار یسپاق، قیزقوو و آلتی باقان اشاره نمود.

در عصر نوروز نیز مسابقه آیتیس آغاز می‌شود که مسابقه شعر و شاعری است.

نوروز در ترکمنستان

در ترکمنستان طبق رسم قدیم و جدید، دوبار در سال جشن نو گرفته می‌شود. یکی از این جشن‌ها با استناد به تقویم میلادی که به تائید سازمان ملل رسیده به عنوان جشن بین المللی (سال نو) شناخته می‌شود و دیگری برگزاری عید نوروز به نشانه احیای دوباره آداب و رسوم دیرینه مردم ترکمنستان است.

عید نوروز در ترکمنستان جشن کشاورزانی است که آذوقه مردم را تامین می‌کنند و به همین دلیل کشاورزان دامنه‌های کوه "کپت داغ" و کناره‌های آمودریا با عظمت خاصی نوروز را جشن می‌گیرند. به اعتقاد مردم ترکمنستان، زمانی که جمشید به عنوان چهارمین پادشاه پیشدادیان بر تخت سلطنت نشست، آن روز را نوروز نامید.

پس‌ از استقلال‌ کشور ترکمنستان‌ رییس‌ جمهوری‌ این کشور به‌ منظور احیای‌ رسم‌ دیرین‌ کشور که‌ از نسلهای‌ پیش‌ وجود داشته‌، سال‌ نو را «نوروز» اعلام‌ نمود. امروز عید نوروز به‌ عنوان‌ جشن‌ ملی‌ به‌ رسمیت‌ شناخته‌ شده است. مردم ترکمنستان عقیده دارند زمانی که جمشید به عنوان چهارمین پادشاه پیشدادیان بر تخت سلطنت نشست آن روز را نوروز نامیدند. آنها در این ایام با پختن غذاهای معروف نوروزی مانند: نوروز کجه، نوروز بامه، سمنی (سمنو) و اجرای بازی‌های مختلف توسط جوانان ترکمن حال وهوای دیگری به این جشن و شادی می‌‌دهند.

در ایام نوروز مسابقات مختلفی در ترکمنستان برگزار می‌شود که می‌توان به مسابقات اسب دوانی، کشتی، پرش برای گرفتن دستمال از بلندی، و غیره اشاره نمود.

نوروز در قرقیزستان

عید نوروز در قرقیزستان تنها یک روز آن هم در روز اول یا دوم فروردین ماه است. اگر اسفند 29 روز باشد اول فروردین و اگر 30 روز باشد در روز دوم فروردین برگزار می‌شود. مراسم جشن این روز را در شهرها دولت تدارک می‌بیند و در روستاها بزرگان و ریش سفیدان در برگزاری آن دخالت دارند. در شهرها در میادین بزرگ و در روستاها در بیابان‌های اطراف این جشن برگزار می‌شود.

در قرقیزستان در این روز پختن غذاهای معروف قرقیزی مثل بش بارماق، مانته برسک، و کاتما مرسوم است که به صورت رایگان بین حاضران در جشن پخش می‌شود.

در قرقیزستان در این روز افزون بر جشن برگزاری یک سری مسابقات از قبیل سوارکاری و غیره نیز مرسوم است و به گونه چشم گیری در این روز مسابقات دنبال می‌شود و جوایز ارزنده‌ای به نفرات برتر داده می‌شود.

 نوروز در ازبکستان

مردم ازبکستان نیز هرسال اول فروردین را به عنوان عید نوروز، جشن می‌گیرند. نوروز در بین ازبک‌ها از خانه تکانی آغاز می‌گردد. زنان و دختران وسایل خود را از خانه‌ها بیرون آورده و آن را در آفتاب پهن می‌کنند تا  بوی آفتاب نوروزی به خانه و کاشانه آنها دمیده و هوای آن را گوارا سازد. بعضا هر طبق، بشقاب و یا کوزه و کاسه شکسته خود را دور افکنده دیگ‌ها را از آب باران فروردین پر می‌کنند تا باشد که تمام سال رزق خانواده آنها فراوان و پر و پیمان باشد.

آنها از شیره گندم نو رسته به طور دسته جمعی و با سرود و ترانه سمنک‌های تنوری می‌پزند. مردم ازبک نوروز را با عبور لک لک‌ها تشخیص می‌دهند و بعضی‌ها فال پرنده می‌بینند و پیشگوییها می‌کنند.

در این روزها دختران قفلها را به اشخاص معتبر و سیراولاد ( دارای فرزند زیاد) می‌دهند که بگشایند تا بختشان گشاده گردد. زنهای بی فرزند برای حامله شدن بر لب آب روان می‌نشینند و کلوخ در آب می‌اندازند و دعا می‌کنند. جوانان در زمین‌های چمن کشتی می‌گیرند و در بزکشی‌ها شرکت می‌ورزند.

اسلام کریم اف رئیس جمهوری این کشور در یکی از پیام‌های نوروزی خود خطاب به مردم گفت:"در نوروز نیرویی نهفته است که هر انسان را باهر گرایش دینی و ملیت نسبت به هم متحد و مهربان" می‌کند.

 نوروز در روسیه

شوروی یک امپراطوری بود بیش از یک صد قوم و ملت به اجبار متعهد شده بودند و به عنوان مردم شوروی معرفی می‌شدند. در آن زمان همه آداب و رسوم تاریخی و اعیاد از جمله عید نوروز به عنوان میراث مضر گذشتگان تبلیغ و اعیاد جدید و ساختگی شوروی جایگزین آن می‌شد. اما امروزه حتی دامنه محبوبیت مراسم باستانی نوروز به روسیه نیز کشیده شده است. هر ساله در عید  نوروز مراسمی‌‌در داغستان روسیه برگزار می‌شود.

در مراسمی‌که در فروردین سال 1386برای سومین سال پیاپی در دانشکده خاورشناسی دانشگاه دولتی داغستان برگزار شد دکتر "نوری محمدزاده" مدیر مرکز ایران شناسی این دانشکده به تشریح تاریخچه این عید پرداخته و گفت: برگزاری عید نوروز در داغستان نشانگر تاثیر عمیق تاریخی و علاقه شدید مردم داغستان به تمدن کهن ایران می‌باشد چه اینکه این عید از زمان ساسانیان در داغستان با شکوه و عظمت خاصی جشن گرفته می‌شود.

در این مراسم پروفسور "ماگمد عبدوسلا اف" معاون رئیس دانشگاه دولتی داغستان و رئیس کرسی زبان انگلیسی این دانشگاه با تشکر از مرکز ایران شناسی نیز به همه حضار اشاره کرد که برگزاری عید نوروز در دانشکده به یک سنت حسنه تبدیل شده است و پیشنهاد کرد تا از این به بعد این عید در سطح دانشگاه بعنوان یک جشن بزرگ برگزار شود.

روسلان قدیراف رئیس کرسی ادبیات ایران و ترکیه در این مراسم گفت: برگزاری چنین جشن‌هایی علاقه زیادی در دانشجویان و محققین برای شناخت بیشتر زبان و ادب و فرهنگ و تاریخ ایران زمین ایجاد می‌کند.

نوروز در افغانستان

عید نوروز در افغانستان از دیر زمان مرسوم بوده است.  نوروز در بلخ و مرکز آن مزار شریف هنوز به همان شکل و شکوه پیشین برگزار می‌شود. در روزهای اول سال همه دشت‌های بلخ و دیوار و پشت بام‌های گلی آن پر از گل سرخ می‌شود. در اولین روز عید نوروز بیرق سخی که منسوب به امیر المومنین (ع) می‌باشد در مزار شریف و در سخی کابل بر افراشته می‌شود. "علم" امام علی با مراسم خاص و با شکوهی برافراشته می‌شود. با افراشته شدن آن جشن نوروز نیز رسماً آغاز می‌شود و تا 40 شبانه روز ادامه می‌‌یابد و در این مدت نیازمندان و بیماران برای شفا در پای این علم مقدس به چله می‌‌نشینند. گفته شده بسیاری از بیماران لاعلاج در زیر همین علم شفا یافته اند.

مردم این سرزمین بر این باورند که اگر بر افراشته شدن علم به آرامی‌‌و بدون لرزش و توقف از زمین بلند شود سالی که در پیش است نیکو و میمون است.

از آئین و رسم نوروزی در سرزمین بلخ می‌توان انجام مسابقات بزکشی، شتر جنگی، شتر سواری، قوچ جنگی و کشتی خاص این منطقه اشاره نمود. در افغانستان نوروز همزمان با آغاز کار و تلاش است. مدارس در افغانستان با فرا رسیدن فصل بهار آغاز می‌شود و دانش آموز و دانشجویان پس از تعطیلات زمستانی دوباره به سر کلاس می‌روند.

 نوروز در پاکستان

در پاکستان نوروز را "عالم افروز" یعنی روز تازه رسیده که با ورود خود جهان را روشن و درخشان می‌کند می‌‌نامند. در این کشور گروه‌ها و دسته‌های مختلف دینی و اجتماعی در صفحات اول تقویم‌های خود به تفسیر و توضیح نوروز و ارزش و اهمیت آن می‌‌پردازند و این تقویم را در پاکستان (جنتری) می‌‌نامند.

در ایام نوروز مردم از گفتار نامناسب پرهیز نموده و با  نوازش یکدیگر با احترام و اخلاص از همدیگر نام می‌‌برند. همچنین سرودن اشعار نوروزی به زبان‌های اردو، دری و عربی در این ایام مرسوم است که بیشتر در قالب قصیده و غزل بیان می‌شود.

پاکستانی‌ها بر این باورند که مقصد نوروز، امیدواری و در امن و صلح و آشتی نگهداشتن جهان اسلام و عالم انسانیت است تا آنجا که آزادی و آزادگی، خوشبختی و کامیابی، محبت و دوستی و برادری و برابری همچون بوی خوش گلهای بهاری در دل و جان مردمان جایگزین می‌گردد.

نوروز در ترکیه

 مردم عثمانی که ترکیه امروز بخشی از آن امپراطوری بشمار می‌رود عید نوروز را به عنوان یکی از معدود ایام جشن می‌گرفتند. در این روز حکیم باشی معجون مخصوصی که (نوروزیه) نامیده می‌‌شد جهت پادشاهان و درباریان تهیه می‌‌نمود که گفته شده است این معجون از چهل نوع ماده مخصوص تهیه می‌‌شده که شفابخش بسیاری از بیماری‌ها و دردها بوده و باعث افزایش قدرت بدنی می‌‌شده است. مردم این سرزمین نوروز را آغاز بهار طبیعت و شروع تجدید حیات و طراوت در جهان و برخی روز مقدس در کنار شب قدر و شب برائت و برخی عامل اتحاد و همبستگی و حتی آن را زادروز امام علی و تعیین ایشان به خلافت و سال روز ازدواج ایشان با حضرت فاطمه زهرا(س) دانسته اند.

نوروز تا نخستین سال‌های تشکیل جمهوری ترکیه در میان ترکان این کشور برگزار می‌شد، اما بتدریج این مراسم اهمیت پیشین خود را از دست داد، تا مدتها این جشن در مناطق کردنشین و در پاره‌ای از مناطق شمال رسم و آئین نوروز موجودیت خود را حفظ کرد. اما در چند سال اخیر دولت ترکیه با عنایت به سیاست همگرایی با کردها علاقمندی خود را به برگزاری این عید به صورت ملی اعلام کرده است تا جائیکه وزارت آموزش و پرورش ترکیه در اواسط ژانویه 2005 طی بخشنامهای به مراکز آموزشی این کشور، خواهان برگزاری آئین‌های ویژه عید نوروز به عنوان عید رسمی‌شد.

در اساسنامه جدید آموزش‌ و پرورش ترکیه، عید نوروز به عنوان عید ملی این کشور پذیرفته و به مراکز آموزشی ابلاغ شد که از این پس در روز 21 ماه مارس (اول فروردین) آئین‌های فرهنگی و هنری برای بزرگداشت این عید برگزار شود.

در این بخشنامه با اشاره به اینکه عید نوروز در کشورهای منطقه و آسیای میانه جشن گرفته می‌شود، از مسئولان مراکز آموزشی خواسته شده است که عید نوروز را به عنوان یکی از عیدهای ملی به دانش‌آموزان معرفی کنند.

علاوه بر این مسئله عید نوروز در شهرهای جنوب شرقی ترکیه، مانند دیاربکر، شانلی اورفا، ماراش، و مرسین، به صورت باشکوهی برگزار می‌شود که بیشتر منعکس کننده فولکلر مردم آن نواحی است. از ویژگی‌های آن یکی نواختن پر سر و صدای سورنا و دهل و دیگری ایراد سخنرانی‌های آتشین در کنار کپه‌های آتش است. این آئین‌ها در میدان‌های بزرگ و اصلی شهرها و روستا‌ها برگزار می‌گردد و جمعیت انبوهی از زن و مرد، در حالی که دست هم را می‌گیرند، به دور کپه‌های آتش به رقص و پایکوبی می‌پردازند. در خانه‌ها پختن شیرینی‌های خانگی و غذا‌های خاص نوروز از سنت‌های دیگر مراسم نوروزی است.

نوروز در عراق

عراق یکی دیگر از کشورهای منطقه است که عید نوروز را جشن می‌گیرد. دولت به مناسبت عید نوروز پنج روز تعطیل رسمی‌‌اعلام می‌کند و بیشتر مقام‌های عالی کشور بویژه کردها مراسم ویژه نوروز برگزار می‌کنند.

درباره سابقه عید نوروز در عراق باید گفت از نخستین روز تاسیس حکومت کنونی عراق، در این کشور نوروز تعطیل رسمی‌بوده و یکی از اعیاد و روزهای مهم عراق محسوب می‌شده است.

در زمان حکومت صدام حسین با وجود این که وی دشمنی سرسختانه‌ای با آئین‌های غیر عربی داشت، مراسم عید نوروز برگزار می‌شد. با سقوط رژیم بعث و تاسیس نظام جدید و نوپای فعلی در عراق نوروز اهمیت ویژه‌ای در این کشور پیدا کرد. به گونه‌ای که در نخستین روز بهار که مصادف با اول فرودین سال خورشیدی می‌شود، مقام‌های سیاسی این کشور عید نوروز را به ملت عراق تبریک می‌گویند.

کردهای عراق در نوروز رسم دارند که اگر کسی در طول سال عزیزش را از دست داده باشد، در خانه خود می‌ماند و اقوام و دوستانش برای به اصطلاح ابلاغ جای خالی عزیز از دست رفته‌اش به دیدن وی می‌آیند.

در میان کردهای عراق اقوام دیگری نیز وجود دارند که همانند کردها نوروز را برگزار می‌کنند.این قوم ایزدی‌ها یا یزیدی‌ها هستند که عموما در شمال عراق زندگی می‌کنند.

دکتر خلیل جندی رشو،استاد دانشگاه گوتینگن آلمان، درباره جشن سال این اقوام می‌گوید: "جشن چهارشنبه سوری در واقع جشن اول سال ایزدی‌هاست که در بین ملت‌های دیگر مثل ایرانیان نوروز خوانده می‌شود. ولی ایزدی‌ها این جشن را هر ساله چهارشنبه سور یا چهارشنبه سرخ می‌نامند. این جشن در شب اولین چهارشنبه ماه آوریل که ایزدی‌ها بر اساس نام‌ ماه‌های سریانی "نیسان " می‌گویند، برپا می‌شود."

ایزدی‌ها در عید تخم مرغ رنگ می‌کنند، چرا که شکل تخم مرغ شبیه زمین است و رنگ کردن آن به این معنی است که می‌خواهند دنیا به این رنگ‌ها باشد و باعث سبزی دشت و صحرا شود. رسم جالب دیگر آنها این است که صبح زود سال نو به دشت‌ها می‌روند و دست و روی خود را با قطرات شبنم مسح می‌کنند و باور دارند که اگر کسی مریض باشد با این عمل بیماری‌اش شفا می‌یابد.

آرد نیز در جشن سر سال ایزدی‌ها نقش مهمی ‌دارد. آنها در شب جشن به دشت می‌روند و با آردی که با خود برده‌اند خمیر درست می‌کنند. بعد دسته گلی در وسط این خمیر فروکرده و آن را بالای در خانه‌هاشان آویزان می‌کنند. بدین معنا که بهار به خانه شان آمده است.

همچنین زنان نانی به نام سوک می‌پزند که برای خیرات به گورستان می‌برند. ایزدی‌ها نیز مانند برخی از اقوام کرد آئینی را به جا می‌آورند که به آن "طواف" و گاهی نیز "جمی" می‌گویند.

نخستین طواف در یک ده ایزدی به نام  "باشک وبخرانه " در روز جمعه پس از چهارشنبه سور شروع می‌شود و پس از آن تقریبا در همه روستاهای یزیدی‌ها نیز آغاز می‌شود. هرطواف کننده یک فرشته دارد که تنها ویژه ایزدی‌هاست. این طواف‌ها تا آخر ماه ششم میلادی که ایزدی‌ها به آن "هزیران" [حریزان] می‌گویند ادامه پیدا می‌کند و این نشان نوروز دربین ایزدی‌هاست.

ایزدی‌ها در هر فصل سال جشنی دارند اما ویژگی جشن سر ساله که در اولین چهارشنبه ماه نیسان یعنی آوریل برگزار می‌شود، این است که مردم پس از سیزده روز دوباره جشن می‌گیرند که با سیزده بدر ایران قابل مقایسه است.

"نوروزی" در زنگبار

در زنگبار به مراسم نوروز، "نوروزی" گفته می‌شود.

"زنگی" یک واژه فارسی  است به معنی تیره رنگ، قهوهای و سیاه، "بار" یعنی جایگاه، محل، کاخ مانند و نیز به معنی ساحل، کناره و کرانه و زنگبار یعنی ساحل سیاهان و یا سرزمین سیاهان. غیر اعراب این واژه را، به گویش "زنجبار" به کار می‌برند و اروپائیان آن را  "زنزیبار" می‌خوانند.

زنگبار، در سواحل شرقی قاره آفریقا قرار دارد و ایرانی‌ها از دوران هخامنشی‌ها با این بخش از آفریقا در رفت و آمد بازرگانی بوده اند.

در زمانهای کهن، بویژه پس از یورش تازیان به ایران زمین، گروه بزرگی از مردم شیراز به زنگبار، کوچ کردند و از همان زمانها، آئین‌های ایرانی مانند نوروز را نیز با خود بهمراه بردند و اینک سالهاست که نوروز جشنی شناخته شده به نام "نوروزی" در زنگبار می‌باشد.

کدبان علی عطار، مستند ساز ایرانی که در زمینه نوروز در کشورهای گوناگون چندین فیلم تهیه کرده است، می‌نویسد "در دوران پایانی سده 19 و ابتدای سده بیستم، دولت انگلستان جزیزه رنگبار را که در نزدیکی کرانه باختری آفریقا قرار دارد به تصرف خود درآورد و برای پیشبرد بخشی از کارهای فنی در آنجا، گروهی از پارسیان هند را که در " گجرات " هندوستان زندگی می‌کردند استخدام و به آنجا فرستاد و به این ترتیب 150 خانواده پارسی نیز در زنگبار ماندگار شدند و در آنجا آتشکده خود را بر پا کردند و با آتشی که از معبدهای خود در هند آورده بودند این آتشکده‌ها را روشن کردند و همه ساله جشن ملی نوروز را برپا داشتند.

 "پرویز" خانم خانواده داروخانه ولا از خانواده‌های زرتشتی- پارسی زنگبار که هنوز درآن جزیره اقامت دارند . شوهر او بمی‌است که به گفته خودش همان بهمن فارسی است.

خانم پرویز می‌گوید: پارسیان در آئینهای خودشان دو جشن نوروز دارند. یکی از آنها در اول فروردین که جمشید نوروز نامیده می‌شود. دیگری که نوروز سال نوست در 22 اوت یا اول شهریور برگزار می‌شود که تقریباً همزمان با شهریورگان زرتشتیان ایران است ولی مراسم سال نوی پارسیان زنگبار به دلایلی به این روز انتقال یافته است.

با وجود اینکه پارسی‌ها بنا به گفته خانواده داروخانه ولا 22 اوت را اول سال نوی خود می‌دانند، ولی در این روزها تغییر آب و هوا و برابری شب و روز چه در زنگبار و چه در هند به دلیل نزدیکی به خط استوا، چنانچه در ایران محسوس است، حس نمی‌شود. با این وجود پارسی‌ها جمشید نوروز را با شکوه برگزار می‌کنند. وقتی در گفته‌های پرویز و بمی‌داروخانه ولا دقت می‌کنیم، شباهت‌های این جشن با نوروز ایران، تاجیکستان و آذربایجان می‌بینیم.

خانم پرویز می‌گوید: "ما از صبح زود شروع به پختن غذا می‌کنیم. خویشاوندان همه در خانه یکی از افراد خانواده جمع می‌شوند و همه با هم غذا می‌خورند. هر کس دلش می‌خواهد برای عبادت به آتشکده می‌رود. دعا می‌کند و به موبد پول می‌دهد تا برای او دعا کند. برای صبح عید ما غذای مخصوص درست می‌کنیم که آنرا وارمیسلی می‌گوییم و همینطور شیرینی درست می‌کنیم و بعضی وقتها مرغ می‌پزیم."

نوروز در مصر

قبطیان مصر نیز جشنی سالانه به‌ نام "نیروز" دارند که به عربی به آن "النیروز" می‌گویند. این جشن هر سال در اول پائیز برگزار می‌شود و روز آغاز سال در تقویم قبطیان است. در مورد سابقه این جشن برخی معتقدند که یادگاری از دوره تسلط هخامنشیان بر مصر است، اگر چه خود قبطیان آن را مربوط به مصر باستان می‌دانند.

جشن نیروز قبطیان هر ساله در اول پاییز برگزار می‌شود و روز آغاز سال در تقویم قبطیان است. درمورد نیروز در میان قبطیان اقوال مختلفی وجود دارد. برخی معتقدند که یادگاری از دوره تسلط هخامنشیان بر مصر است. اما خود قبطیان آن را مربوط به مصر باستان می‌دانند.

نیروز با نوروز ایرانى از نظر زمان برگزارى تفاوت‌هایى دارد ولى در اصل و ریشه با آن یکسان است. مصریان جشن نوروز را از ایرانیان گرفته و با همان نام و آداب و سنن برگزار مى‌کنند. نوروز مصرى (قبطى) هر سال با آغاز فصل زراعى و زمانى که رود نیل طغیان کرده و زمین‌هاى اطراف خود را سیراب مى‌کند آغاز مى‌شود. به عبارت دقیق تر روز اول ماه توت که یکى از ماه‌هاى مصر باستان است روز نخست نیروز قبطیان محسوب می‌شود.

هرودوت معتقد است مصریان باستان نخستین کسانى بوده‌اند که سال را به 12 ماه تقسیم کرده و به پایان آن 5 روز اضافه کردند.

مولف کتاب (صبح الاعشى) مى‌گوید: نوروز که یکى از مشهور ترین اعیاد مصر است از ایران باستان گرفته شده و به آن نام (نیروز قبطى) داده‌اند. این عید با همان نام و آداب و سنن ایرانى در مصر برگزار مى‌شود. مصریان در این روز شادى کرده، آتش مى‌افروزند و آب بر روى یکدیگر مى‌پاشند که از مراسم ایرانیان به مراتب مفصل تر است.

عده‌اى نیز معتقدند که نوروز از زمان کمبوجیه وارد این سرزمین شده است، یعنى از سال 595 قبل از میلاد که کمبوجیه سرزمین مصر را تسخیر کرد. گروهى نیز معتقدند که نوروز در زمان خسرو پرویز در سال 619 وارد مصر شده و برخى بر این عقیده اند که نوروز پس از ورود اعراب در مصر متداول شده است.

"لوى" (Levy) در کتاب "میراث باستانى ایران" درباره آئین‌هاى نوروزى در مصر آورده است: «مردم مصر عید نوروز را در آغاز ماه توت جشن مى‌گیرند، آتش مى‌افروزند و بر یکدیگر آب مى‌پاشند. به کارمندان دولت و خانواده‌هایشان لباس و پوشاک داده مى‌شود و طبق عادت دیرینه مردم نیز به همدیگر هدیه مى‌دهند. حتى پس از فتح مصر از طرف اعراب نیز این جشن باستانى ادامه داشت.

از : زنده یاد دکتر علی شریعتی

سخن تازه از نوروز گفتن دشوار است. نوروز یک جشن ملی است،‌جشن ملی را همه می‌شناسند که چیست، نوروز هر ساله برپا می‌شود و هر ساله از آن سخن می‌رود. بسیار گفته‌اند و بسیار شنیده‌اید؛ پس به تکرار نیازی نیست؟ چرا، هست. مگر نوروز را خود مکرر نمی‌کنید؟ پس سخن از نوروز را نیز مکرر بشنوید. در علم و ادب تکرار ملال‌آور است و بیهوده؛ “عقل” تکرار را نمی‌پسندد؛ اما “احساس” تکرار را دوست دارد، طبیعت تکرار را دوست دارد، جامعه به تکرار نیازمند است، طبیعت را از تکرار ساخته‌اند؛ جامعه با تکرار نیرومند می‌شود، احساس با تکرار جان می‌گیرد و نوروز داستان زیبایی است که در آن، طبیعت، احساس و جامعه هر سه دست‌اندرکارند.

نوروز که قرن‌های دراز است بر همة جشن‌های جهان فخر می‌فروشد، از آن رو “هست” که یک قرارداد مصنوعی اجتماعی و یا یک جشن تحمیلی سیاسی نیست، جشن جهان است و روز شادمانی زمین، آسمان و آفتاب، و جوشِ شکفتن‌ها و شور زادن‌ها و سرشار از هیجانِ هر “آغاز”.

جشن‌های دیگران، غالباً انسان‌ها را از کارگاه‌ها، مزرعه‌ها، دشت و صحرا، کوچه و بازار، باغ‌ها و کشتزارها، در میان اطاق‌ها و زیر سقف‌ها و پشت درهای بسته جمع می‌کند: کافه‌ها، کاباره‌ها، زیرزمینی‌ها، سالن‌ها، خانه‌ها … در فضایی گرم از نفت، روشن از چراغ، لرزان از دود، زیبا از رنگ و آراسته از گل‌های کاغذی، مقوایی، مومی، بوی کندر و عطر و … اما نوروز دست مردم را می‌گیرد و از زیر سقف‌ها، درهای بسته، فضاهای خفه، لای دیوارهای بلند و نزدیک شهرها و خانه‌ها،‌ به دامن آزاد و بیکرانة طبیعت می‌کشاند: گرم از بهار، روشن از آفتاب، لرزان از هیجانِ آفرینش و آفریدن، زیبا از هنرمندی باد و باران، آراسته با شکوفه، جوانه، سبزه و معطر از:

“بوی باران، بوی پونه، بوی خاک،

شاخه‌های شسته، باران خورده، پاک” …

نوروز تجدید خاطرة بزرگی است: خاطرة خویشاوندی انسان با طبیعت. هر سال، این فرزند فراموشکار که،‌ سرگرم کارهای مصنوعی و ساخته‌های پیچیدة خود، مادر خویش را از یاد می‌برد، با یادآوری‌های وسوسه‌آمیز نوروز، به دامن وی باز می‌گردد و با او، این بازگشت و تجدید دیدار را جشن می‌گیر: فرزند، در دامن مادر، خود را بازمی‌یابد و مادر،‌ در کنار فرزند، چهره‌اش از شادی می‌شکفد، اشک شوق می‌بارد، فریادهای شادی می‌کشد؛ جوان می‌شود، حیات دوباره می‌گیرد. با دیدار یوسفش بینا و بیدار می‌شود.

تمدن مصنوعی ما هر چه پیچیده‌تر و سنگین‌تر می‌گردد، نیاز به بازگشت و بازشناخت طبیعت را در انسان حیاتی‌تر می‌کند و بدینگونه است که نوروز، برخلاف سنت‌ها که پیر می‌شوند و فرسوده و گاه بیهوده، رو به توانایی می‌رود و در هر حال، آینده‌ای جوان‌تر و درخشان‌تر دارد، چه، نوروز راه سومی است که جنگ دیرینه‌ای را که از روزگار لائوتزو و کنفسیوس تا زمان روسو و ولتر درگیر است به آشتی می‌کشاند.

نوروز تنها فرصتی برای آسایش، تفریح و خوشگذرانی نیست، نیاز ضروری جامعه، خوراک حیاتی یک ملت نیز هست. دنیایی که بر تغییر و تحول، گسیختن و زایل شدن، درهم ریختن و از دست رفتن بنا شده است، جایی که در آن، آنچه ثابت است و همواره لایتغیر و همیشه پایدار،‌ تنها تغییر است و ناپایداری؛ چه چیز می‌تواند ملتی را، جامعه‌ای را، در برابر عرابة بی‌رحم زمان – که بر همه چیز می‌گذرد و له می‌کند و می‌رود، هر پایه‌ای را می‌شکند و شیرازه‌ای را میگسلد- از زوال مصون دارد؟

هیچ ملتی با یک نسل و دو نسل شکل نمی‌گیرد؛ ملت، مجموعة پیوستة نسل‌های متوالی بسیار است، اما زمان، این تیغ بی‌رحم، پیوند نسل‌ها را قطع می‌کند؛ میان ما و گذشتگانمان- آنها که روح جامعة‌ ما و ملت ما را ساخته‌اند- درة هولناک تاریخ حفر شده است؛ قرن‌های تهی ما را از آنان جدا ساخته‌اند؛ تنها سنت‌ها هستند که پنهان از چشم جلاد زمان، ما را از این درة هولناک گذر می‌دهند و با گذشتگانمان و با گذشته‌هایمان آشنا می‌سازند. در چهرة مقدس این سنت‌ها است که ما حضور آنان را در زمان خویش، کنار خویش و در “خودِ خویش”، احساس می‌کنیم؛ حضور خود را در میان آنان می‌بینیم و جشن نوروز یکی از استوارترین و زیباترین سنت‌ها است.

در آن هنگام که مراسم نوروز را به پا می‌داریم، گویی خود را در همة‌ نوروزهایی که هر ساله در این سرزمین برپا می‌کرده‌اند، حاضر می‌یابیم و در این حال، صحنه‌های تاریک و روشن و صفحات سیاه و سفید تاریخ ملت کهن ما در برابر دیدگانمان ورق می‌خورد، رژه می‌رود. ایمان به اینکه نوروز را ملت ما هر ساله در این سرزمین بر پا می‌داشته است، این اندیشه‌های پرهیجان را در مغزمان بیدار می‌کند که: آری، هر ساله! حتی همان سالی که اسکندر چهرة این خاک را به خون ملت ما رنگین کرده بود، در کنار شعله‌های مهیبی که از تخت جمشید زبانه می‌کشید، همانجا، همان وقت، مردم مصیبت‌زدة ما نوروز را جدی‌تر و با ایمان بیشتری برپا می‌کردند؛ آری، هر ساله! حتی همان سال که سربازان قتیبه بر کنارة جیحون سرخ رنگ،‌ خیمه برافراشته بودند و مهلب خراسان را پیاپی قتل عام می‌کرد، در آرامش غمگین شهرهای مجروح و در کنار آتشکده‌های سرد و خاموش، نوروز را گرم و پرشور جشن می‌گرفتند.

تاریخ از مردی در سیستان خبر می‌دهد که در آن هنگام که عرب سراسر این سرزمین را در زیر شمشیر خلیفة جاهلی آرام کرده بود، از قتل عام شهرها و ویرانی خانه‌ها و آوارگی سپاهیان می‌گفت و مردم را می‌گریاند و سپس، چنگ خویش را برمی‌گرفت و می‌گفت: “اباتیمار، اندکی شادی باید”! نوروز در این سال‌ها و در همة سال‌های همانندش، شادی‌یی اینچنین بوده است، عیاشی و “بی‌خودی” نبوده است،‌ اعلام ماندن و ادامه داشتن و بودن این ملت بوده و نشانة پیوند با گذشته‌ای که زمان و حوادث ویران‌کنندة زمان همواره در گسستن آن می‌کوشیده‌ است.

نوروز همه وقت عزیز بوده است؛ در چشم مغان، در چشم موبدان، در چشم مسلمانان و در چشم شیعیان مسلمان، همه نوروز را عزیز شمرده‌اند و با زبان خویش، از آن سخن گفته‌اند. حتی فیلسوفان و دانشمندان که گفته‌اند: “نوروز روز نخستین آفرینش است که اورمزد دست به خلقت جهان زد و شش روز در این کار بود و ششمین روز، خلقت جهان پایان گرفت و از این رو است که نخستین روز فروردین را هورمزد نام داده‌اند و ششمین روز را مقدس شمرده‌اند”.

چه افسانة زیبایی؛ زیباتر از واقعیت! راستی مگر هر کس احساس نمی‌کند که نخستین روز بهار، گویی نخستین روز آفرینش است. اگر روزی خدا جهان را آغاز کرده است، مسلماً آن روز، این نوروز بوده است. مسلما بهار نخستین فصل و فروردین نخستین ماه و نوروز نخستین روز آفرینش است. هرگز خدا جهان را و طبیعت را با پاییز یا زمستان یا تابستان آغاز نکرده است. مسلما اولین روز بهار، سبزه‌ها روییدن آغاز کرده‌اند و رودها رفتن و شکوفه‌ها سرزدن و جوانه‌ها شکفتن، یعنی نوروز.

بی‌شک، روح در این فصل زاده است و عشق در این روز سر زده است و نخستین بار، آفتاب در نخستین روز نوروز طلوع کرده است و زمان با وی آغاز شده است.

اسلام که همة رنگ‌های قومیت را زدود و سنت‌ها را دگرگون کرد، نوروز را جلای بیشتری داد، شیرازه بست و آن را، با پشتوانه‌ای استوار، از خطر زوال در دوران مسلمانی ایرانیان، مصون داشت. انتخاب علی به خلافت و نیز انتخاب علی به وصایت، در غدیر خم، هر دو در این هنگام بوده است و چه تصادف شگفتی! آن همه خلوص و ایمان و عشقی که ایرانیان در اسلام به علی و حکومت علی داشتند پشتوانة نوروز شد. نوروز که با جان ملیت زنده بود، روح مذهب نیز گرفت؛ سنت ملی و نژادی، با ایمان مذهبی و عشق نیرومند تازه‌ای که در دلهای مردم این سرزمین برپا شده بود پیوند خورد و محکم گشت، مقدس شد و، در دوران صفویه، رسما یک شعار شیعی گردید،‌ مملو از اخلاص و ایمان و همراه با دعاها و اوراد ویژة خویش. آنچنان که یکسال نوروز و عاشورا در یک روز افتاد و پادشاه صفوی، آن روز را عاشورا گرفت و روز بعد را نوروز!

نوروز- این پیری که غبار قرن‌های بسیار بر چهره‌اش نشسته است- در طول تاریخ کهن خویش، روزگاری در کنار مغان، اوراد مهرپرستان را خطاب به خویش می‌شنیده است؛ پس از آن، در کنار آتشکده‌های زردشتی، سرود مقدس موبدان و زمزمة اوستا و سروش اهورامزدا را به گوشش می‌خوانده‌اند؛ از آن پس، با آیات قرآن و زبان الله از او تجلیل می‌کرده‌اند و اکنون، علاوه بر آن، با نماز و دعای تشیع و عشق به حقیقت علی و حکومت علی، او را جان می‌بخشند و در همة این چهره‌های گوناگونش، این پیر روزگارآلود، که در همة قرن‌ها و با همة نسل‌ها و همة اجداد ما- از اکنون تا روزگار افسانه‌ای جمشید باستانی- زیسته است و با همه‌مان بوده است، رسالت بزرگ خویش را، همه وقت، با قدرت و عشق و وفاداری و صمیمیت انجام داده است و آن، زدودن رنگ پژمردگی و اندوه از سیمای این ملت نومید و مجروح است و درآمیختن روح مردم این سرزمین بلاخیز با روح شاد و جانبخش طبیعت و، عظیم‌تر از همه، پیوند دادن نسل‌های متوالی این قوم- که بر سر چهار راه حوادث تاریخ نشسته و همواره تیغ جلادان و غارتگران و سازندگان کله منار‌ها بند بندش را از هم می‌گسسته است و نیز پیمان‌یگانگی بستن میان همة دل‌های خویشاوندی که دیوار عبوس و بیگانة دوران‌ها در میانه‌شان حائل می‌گشته و درة عمیق فراموشی میانشان جدایی می‌افکنده است.

و ما، در این لحظه، در این نخستین لحظات آغاز آفرینش، نخستین روز خلقت، روز اورمزد، آتش اهورایی نوروز را باز برمی‌افروزیم و در عمق وجدان خویش، به پایمردی خیال، از صحراهای سیاه و مرگ‌زدة قرون تهی می‌گذریم و در همة نوروزهایی که در زیر آسمان پاک و آفتاب روشن سرزمین ما برپا می‌شده است، با همة زنان و مردانی که خون آنان در رگ‌هایمان می‌دود و روح آنان در دلهایمان می‌زند شرکت می‌کنیم و بدینگونه، “بودن خویش” را، به عنوان یک ملت، در تندباد ریشه برانداز زمان‌ها و آشوبِ گسیختن‌ها و دگرگون شدن‌ها خلود می‌بخشیم و، در هجوم این قرن دشمنکامی که ما را با خود بیگانه ساخته و، “خالی از خویش”، بردة رام و طعمة زدوده از “شخصیت” این غرب غارتگر کرده است، در این میعادگاهی که همة نسل‌های تاریخ و اساطیر ملت ما حضور دارند، با آنان پیمان وفا می‌بندیم و “امانت عشق” را از آنان به ودیعه می‌گیریم که “هرگز نمیریم” و “دوام راستین” خویش را به نام ملتی که در این صحرای عظیم بشری، ریشه در عمق فرهنگی سرشار از غنی و قداست و جلال دارد و بر پایة “اصالت” خویش، در رهگذر تاریخ ایستاده است، “بر صحیفة عالم ثبت” کنیم.

شادی را به یکدیگر هدیه دادن شیره نوروز باستانی ایرانیان است . حکیم ارد بزرگ


نوروز ایرانیان ، فرخنده جشن زمین و آدمیان است و چه روزی زیباتر از این ؟ . حکیم ارد بزرگ


توان بزم نوروز ، فراتر از نگاه آدمیان است . حکیم ارد بزرگ

در ميان مردم آذربايجان عيد نوروز با ماهيت ديني از ارزش خاصی برخوردار است. عید نوروز که فرهنگ‌ها و باورهای باستانی مردم آذربایجان و ارزش‌هاي اسلامی را در خود جمع نموده است در زمان شوروی سابق ممنوع بود اما مردم در چارچوب محیط خانواده و محل زندگی توانستند این عید را زنده نگه دارند. دولت شوروی در زمینه زبان و فرهنگ ملی به خاطر التفاتی که به زعم خود نشان داده بود سعی داشت تا تاریخ و فرهنگ هزار ساله، آداب و رسوم و اعتقادات دینی مردم را به صورت حساب شده از میان بردارد. در آن زمان همه آداب و رسوم تاریخی و اعیاد از جمله عید نوروز به عنوان میراث مضر گذشتگان تبلیغ و اعیاد جدید و ساختگی شوروی جایگزین آنها مي‌شد. اول ژانویه نخستین روز سال میلادی به عنوان عمومی مردم برگزار مي‌شد و عید نوروز به عنوان باقیمانده دین و ارتجاع معرفی مي‌گشت.

نامگذاري كودكان به نام بايرام و نوروز

برای اولین بار در سال ۱۹۶۷ بود که شیخعلی قربانف دانشمند و نویسنده میهن دوست آذربایجان سعی نمود تا عید نوروز به صورت کاملا آشکار از طرف مردم برگزار كند اما او و برخی از گروهها مورد تعقیب دولت شوروی قرار گرفته و از کار برکنار شدند و از آن به بعد نیز به برگزاری عید نوروز اجازه داده نشد. علیرغم ممنوعیت‌هاي بسيار به مناسبت عید نوروز تغمه و داستانسرایی مي‌شد . به بچه هایی که در این ایام به دنیا مي‌آمدند اکثرا اسامی مانند نوروز و بایرام مي‌گذاشتند. مردم نوروز را و نوروز مردم را زنده نگاه داشته بود. نوروز موجودیت مردم را نشان مي‌داد و با اعیاد بیگانه شوروی تفاوت‌هاي اساسی داشت.

تبديل نوروز به مراسم رسمي

پس از استقلال جمهوری آذربایجان در ۱۸ اکتبر ۱۹۹۱ عید نوروز از خانه‌ها به محله‌ها و سپس به میادین شهر‌ها گسترش یافت و تبدیل به یک آیین و مراسم رسمی شد.

ويژگي هاي نوروز

از دیگر خصوصیات بارز عید نوروز آن است که مردم از آن به عنوان عید صلح و دوستی و وحدت و یکپارچگی یاد مي‌کنند و طبق آیین‌هاي باستانی، آنهایی که قهر هستند آشتی مي‌کنند و قهر و کینه از میان برداشته مي‌شود. مراسم عید نوروز که از چهارشنبه سوری آغاز مي‌شود تا ۲۱ مارس ادامه دارد. در آذربایجان بر خلاف ایران مراسم سیزده بدر برگزار نمی شود تنها روز ۲۱ مارس تعطیل است اما حال و هوای نوروز هنوز ادامه دارد. عید نوروز که احترام به آتش، آب و سر سبزی را در خود حفظ نموده است.

از چیزهایی مردم آذربايجان در سفره هفت سین می گذارند سمنو است. سمنو تنها به معنای سرسبزی و طراوت نیست بلکه به معنای برکت نیز می باشد. سمنو به عنوان لذیذ ترین غذا در عید نوروز می باشد و بعد از طبخ، آن را در میان خویشاوندان و همسایه ها تقسیم می کنند.

همچنين سمنو در میان آنها عامل تداوم بخش نسلها شناخته می شود .رسمی است که در زمان نوروز سمنو را در میان زنانی که دارای اولاد نمی شوند می گردانند و می گویند: آی بونو گؤیردن تانری، بو گلینی ده گؤیرت، آرزوسونا کاما یئتیر. مطلبینه، مورادینا چاتدیر. عهدینی اومیدینی بیتیر(ای خدایی که این سمنو را بارور کردی این عروس را هم بارور کن، آرزویش را اجابت کن، به خواسته اش برسان، به امیدی که دارد برسان) در مراسم سمنو آذربایجان موسيقي هم اجرا می شود.

آيين نوروزي

مراسم عید در آذربایجان از روز سه شنبه (چهارشنبه سوری) آغاز مي‌شود. در این روز مردم در حیاط خانه‌ها یا در محله‌ها، آتش روشن مي‌کنند یا تفنگ‌ها و با گلوله‌هاي مخصوص به تیراندازی مي‌پردازند و همه‌جا را روشن مي‌سازند وهر کس به اندازه توانایی اش از روی آتش مي‌پرد و مي‌گوید همه دردها و رنج‌هایم بر روی آتش ریخته شود. بچه‌ها مراسم عید نوروز را با شوق بیشتری برگزار مي‌کنند آنها نوروز را تبدیل به یک عید کودکانه مي‌کنند. آنها با تخم مرغ‌هاي رنگ کرده با هم مسابقه مي‌دهند و به ترتیب از روی آتش مي‌پرند. در بعضی از روستاها بازی‌هاي مخصوص عید به صورت ایلی و دسته جمعی برگزار مي‌شود و بازی هایی مانند کوسا، گود و به صورت تئاتر به نمایش در مي‌آید و از جنگ بین خروس‌ها و یا سنگ‌ها هم به حالت تفریحی استفاده مي‌شود. در چهارشنبه سوری پس از خاموش شدن آتش‌ها بر سر سفره عید مي‌نشیند و سپس مراسمی مانند پاییدن در، از در و دیوار کیسه و کلاه انداختن به اجرا در مي‌آید. دختران جوان در را مي‌پایند و اولین جمله‌هایی را که مي‌شنوند، تفسیر مي‌کنند. در عین حال فال انگشتر، حنا بستن، پوشیدن لباس پسر از طرف دختران و رفتن به خانه همسایه از صحنه‌هاي دیدنی این مراسم است. از صبح روز چهارشنبه به کنار چشمه‌ها و رودخانه مي‌روند، از روی آنها مي‌پرند، آب چشمه به منزل مي‌آورند و حتی حیواناتشان را در آب چشمه سیراب مي‌کنند که این مراسم در بعضی از روستاها واجب و ضروری شمرده شده و از آن به عنوان خیر و برکت یاد مي‌کنند. در عیدنوروز دیدار بزرگان خانواده و خویشان وبستگان زیارت قبور و دیدار خانواده‌هاي داغدار از جمله مراسمی است که اهمیت فراوانی به آن داده مي‌شود.

مردم جمهوری آذربایجان به واسطه اعتقادات به آیین و مراسم نوروز برای با شکوه تر انجام شدن جشن نوروز برای این مراسم تدارک ویژه ای مانند سرودن ترانه ها پیش از نوروز تدارک بساط شادی ایام نوروز،تهیه لوازم و مواد مورد نیاز سفره نوروز ،تهیه چیستان های نوروزی ،ستایش و نفرین های نوروزی ،پند و امثال نوروزی ،اعتقادات نوروزی ،عادات نوروزی،تماشای نوروزی و انجام آیین و مراسم نوروزی مي بينند.

استقبال از نوروز

درمیان مردم آذربایجان رسم بر این است پیش از رسیدن نوروز پوشاک نو خریده به خانه و حیاط سر و سامان داده فرش و پلاس نو بافته و به استقبال نوروز می روند. در رابطه با عید نوروز جای مهمی به اعتقادات و فال ها داده می شود به طوریکه در شب چهارشنبه سوری دختران نو رسیده در ته دل فالی گرفته و و مخفیانه پشت درنیمه باز به انتظار ایستاده و اگر در این هنگام حرف خوب وموافقی بشنوند آرزویشان برآورده شده و اگر حرف نامناسبی می شنیدند نیتشان عملی نمی گشته است بنابراین برمبنای آیین عید ،مردم از بد گویی و حرف نامناسب دوری می جویند.

عيد نوروز، عيدي كهن و ايراني است كه اقوام مختلف ازجمله كردها آن را گرامي مي دارند، آيين هاي آن در باورها و عقايد مردم به شيوه هاي گوناگون نمايان بوده و در تاريخ اين سرزمين كهن، ريشه دارد.

   
به گزارش خبرنگار ايرنا، يكي از جلوه هاي خاص عيد نوروز درمناطق كردنشين اين است كه در تمام اين منطقه برپا مي شود و كردهاي ديگر كشورها همزمان با ايرانيان اين عيد را گرامي داشته و هر سال در شهرهاي 'دياربكر'(آمد) تركيه، 'قاميشلو' سوريه و 'اربيل' و 'سليمانيه' عراق، هزاران نفر آيين هاي خاص اين عيد از جمله برپايي آتش و پايكوبي پيرامون آن را انجام مي دهند.

برپايي آتش در نوروز در كردستان، نمادي از آيين زرتشت است كه از دوران قديم به يادگار مانده و به پايان رسيدن فصل سرد زمستان طبيعت، شروع شدن سال نو و زنده شدن دوباره طبيعت بهانه هاي خوبي براي شادي و خوشحالي مردم است.

در باورهاي قديم مردم كردستان، نوروز تنها پايان يافتن فصل سرد و آغاز سال نو نيست، بلكه بعضي ها براين باورند، اين شور شادي مردم به مناسبت پيروزي 'كاوه آهنگر' و برافراشته شدن درفش كاوياني در اين سرزمين و نابودي 'ضحاك' پادشاه ظالم و ستمگر است.

مردم كردستان نيز مانند ديگر اقوام ايراني در آخرين چهارشنبه سال با برپايي آتش و رقص و پايكوبي پيرامون آن، آيين 'چهارشنبه سوري'، را اجرا مي كنند.

كلمه 'سوري' در زبان كردي به معني 'سرخ' است و اين صفت سرخي را از آتشي گرفته كه هر سال بر بلنداي قله هاي كردستان برپا مي شود.

برپايي آتش چهارشنبه سوري و آتش نوروز شباهت زيادي به هم دارند و در هر دو رقص و پايكوبي خاص مناطق كردستان به دور آتش انجام مي گيرد و در قديم كه ارتباطات مناطق مختلف بسيار كم بود، با برپايي آتش در بلنداي قله هاي مرتفع اين گونه پيام فرارسيدن عيد نوروز را به مردم مي دادند.

يكي ديگر از آيين هاي مردم كه از چند روز قبل عيد نوروز شروع و تا روز عيد ادامه دارد، آييني مرسوم به 'هه لاوه مه لاوه'، است كه در آن خردسالان به صورت فردي يا گروهي به خانه ها رفته و از آنها هداياي نوروزي خود را مي گيرند.

خانواده ها نيز كه از قبل تدارك خاصي را ديده اند، هدايا را در ميان كودكان تقسيم مي كنند و آنها بدون آنكه در خانه ها را بزنند با صداي بلندي فرياد مي زنند: 'هه لاوه مه لاوه، شتيك مان بو بخه نه بن تاوه، كوره كه تان ببي به زاوا'، به معني 'هديه نوروزي را برايمان بياوريد و اميدواريم پسرتان داماد شود'.

خانواده ها برايشان از هديه هاي نوروزي كه اغلب تخم مرغي است كه با پوست پياز يا رنگ هاي ديگر رنگ آميزي شده و يا هديه هاي ديگري همانند پول، كيك، تنقلات و يا چيزهايي از اين قبيل را مي آورند.

جوانان اين كار را در شب هنگام انجام مي دهند و در مناطق كوهستاني كه خانه ها بدون حياط بوده يا بر اثر شيب خانه ها از پشت ديوار ندارند، سطل هايي تزيين شده اي را از سقف خانه آويزان مي كنند و خانواده ها هداياي را برايشان در داخل سطل گذاشته و شخص آن را بالا مي كشد.

اين آيين با همان شعار و هم به صورت فردي و هم به صورت دسته جمعي اجرا مي شود.
يكي ديگر از آيين هاي نوروز كه در كردستان در شب عيد برگزار مي شود به 'كوسه'، مشهور است كه در آن دسته اي جوانان با هم جمع شده و با قيد قرعه يكي را به نام كوسه انتخاب و لباس خاصي را به او مي پوشانند و روي صورتش را نقاشي كرده و يا او را شبيه حيواني مانند ميمون يا روباه در مي آورند.

انها با نواختن سازهاي محلي مانند 'سورنا'، 'دهول' و ' دف'، به در خانه ها رفته و كوسه با رقصيدن و اجراي حركات نمايشي از صاحب خانه درخواست هديه مي كند و بقيه افراد هم با سردادن شعار،' كوسه هاتوه بو هيلكه خاوه ن مال زو به ريي كه'، به معني كوسه براي گرفتن هديه آمده صاحب خانه هديه را بهش بده'، عيدي خود را گرفته و بعدا آن را تقسيم مي كنند.

البته هداياي بهتر و ارزشمندتر از هداياي آيين هه لاوه و مه لاوه خردسالان است و اگر هديه نوروزي تخم مرغ باشد به تعداد افراد گروه بايد تخم مرغ را به مسوول جمع آوري هدايا داد.
بعد از برپايي اين آيين ها بيشتر مردم با پوشيدن لباسهاي نو براي تبريك سال تازه به ديدن اقوام و دوستان خود مي روند و ميزبان با شيريني و شربت از آنها پذيرايي مي كند.

آخرين آيين سال نو كه در روز سيزدهم برگزار مي شود، آيين 'سيزده بدر' است، در اين روز مردم به دامن طبيعت رفته و يك روز را مهمان طبيعت مي شود، از آيين هاي خاص مردم كردستان در سيزده بدر به آب انداختن سبزه هايي است كه قبلا آنها را كاشته بودند.

بعضي ها بر اين باورند با به آب انداختن اين سبزه ها آرزوهايشان دراين سال برآورده خواهد شد و برخي ديگر 13سنگ كوچك را برداشته و آنها را به سوي شيء اي پرتاب و به اصطلاح سيزده را كه در باور عامه عدد نحسي است را از خود به در مي كنند.

ز کوی یار می آید نسیم باد نوروزی

از این باد ار مدد خواهی چراغ دل بر افروزی

چو گل گر خرده ای داری خدا را صرف عشرت کن

که قارون را غلط ها داد سودای زر اندوزی

ز جام می دگر بلبل چنان مست می لعل ست

که زد بر چرخ فیروزه صفیر تخت فیروزی

به صحرا رو که از دامن غبار غم بیفشانی

به گلزار آی کز بلبل غزل گفتن بیاموزی

چو امکان خلود ای دل در این فیروزه ایوان نیست

مجال عیش فرصت دان به فیروزی و بهروزی

طریق کام بخشی چیست ترک کام خود گفتن

کلاه سروری آن ست کز این ترک بر دوزی

سخن در پرده می گویم چو گل از غنچه بیرون آی

که بیش از پنج روزی نیست حکم میر نوروزی

ندانم نوحه ی قمری به طرف جویباران چیست

مگر او نیز همچون من غمی دارد شبانروزی

میی دارم چو جان صافی و صوفی می کند عیب اش

خدایا هیچ عاقل را مبادا بخت بد روزی

جدا شد یار شیرین ات کنون تنها نشین ای شمع

که حکم آسمان این ست اگر سازی و گر سوزی

به عجب علم نتوان شد ز اسباب طرب محروم

بیا ساقی که جاهل را هنا تر می رسد روزی

می اندر مجلس آصف به نوروز جلالی نوش

که بخشد جرعه ی جام ات جهان را ساز نوروزی

نه حافظ می کند تنها دعای خواجه توران شاه

ژ

   

 منوچهر ارغواني -جشن نوروز جمشيدي، روز اورمزد، روز نخست فروردين ماه، آغاز بهار در روی زمين بر پايه‌ي سنجيده ترين اندازه گيري اخترشناسی و گاهشماری در جهان، بزرگترين و باشكوه ترين جشن‌ كهن در همه‌ي  ایران بزرگ است.  

جشن نوروز از نخستين روز بهار همراه با شكوفه‌ي درختان و سرسبزی نهاد (طبيعت، Nature) و شادی آغاز می‌شود. برابر با گفته‌ي باستان شناسان، در گذشته اين جشن يك ماه به درازا مي‌كشيد ولي امروز تا جشن سيزده دنبال مي‌شود.

جشن نوروز را بسياری از بزرگان جهان باشكوه ترين جشن گيتي ناميده‌اند و بزرگترين جشن مردمي ايرانيان است  كه از روزگاران بسيار دور براي ما به يادگار مانده است و بنياد ميتُخت (اسطوره، Myth) آن را به جمشيد شاه پيشدادي پيوند مي‌دهند، همچنانكه اين جشن تا امروز به نام جشن نوروز جمشيدی آوازه مند است.

‌گويند به زمان جمشيد شاه سرما و توفان بزرگی ايرانويچ را فرا می‌گيرد و در پايان سال سوم، در آغاز بهار سرما و توفان به پايان می‌رسد و به شادی آن، جشن بزرگی برپا می كنند، كه جشن نوروز می‌نامند.

داستان ديگری چنين می‌گويد: جمشيد شاه پس از يك زنجيره بهسازي‌هاي چپيره‌اي (اجتماعى) بر تخت زرين نشست و دوري (فاصله) ميان دماوند تا بابل را در يك روز پيمود و آن روز، روز هرمزد از فروردين ماه بود. چون مردم اين شگفتى را از وى بديدند، جشن گرفتند و آن روز را نوروز خواندند.

جشن نوروز پر بار از فرزانش كهن ايراني است و هنوز جای بسيار برای كاوش دارد و هرچه گفته شود كم است. اگر به گذشته باز گرديم و آيين‌هاي فراموش شده‌اي همچون بابا نوروز (عمو نوروز)، خواجه پیروز (حاجي فيروز)، پنجه يا بهيزك و... را نيز به آن بيافزاييم، خواهيم ديد كه جشن نوروز بسيار گسترده‌تر از آن چيزي است كه امروز هست.

جشن نوروز با همه‌ي دشمنی‌هايی كه در درازاي زمان ديده و می‌بيند، هنوز استوار و پا برجا خود را به رخ جشن های جهان مي‌كشد.

سبزه يا ششه:

ايرانيان باستان ده روز مانده به جشن نوروز، به انگيزه‌ي فراوانی در سال نو، سه سينی سبزه از گندم و جو و ارزن به نماد هومت = پندار نيك، هوخت = گفتار نيك و هوورشت = كردار نيك، می كاشتند. رنگ سبز آنان، رنگ پاترمی (ملی) ايرانيان و كيش زرتشت است كه نماد امرداد امشاسپند "بی مرگی و جاودانگی" است و آن را مايه‌ي بالندگی فروَهر درگذشتگان می‌دانستند.

همچنين در گذشته ايرانيان باستان دانه‌‌هاي گندم، جو، برنج، لوبيا، ميچوك (عدس)، ارزن، نخود، كنجد، باسمر (باقلا)، كاجيله، بلال، و ماش به شماره‌ دوازده ماه را در ستون‌هايی از خشت خام بر مي‌آوردند كه باليدن هر يك را به شگون نيك مي‌گرفتند و بر آن بودند كه آن دانه در سال نو مايه‌ي فزوني و باروری خواهد بود.

انديشه و فرزانش خانه تكاني:

ايرانيان باستان و زرتشتيان امروز بر اين باور هستند كه فروَهر مردگان {ريشه‌ واژه‌ي فروردين} در اين روز‌ها براي سركشي بازماندگان خود به زمين فرود مي‌آيند و اگر خانه را پاكيزه، آراسته و بستگانشان را شاد ببينند، شادمند مي‌شوند و برای باز ماندگان خود نيايش مي‌كنند و گر نه، اندوهگين و افسرده باز مي‌گردند.

با خانه تكاني، كاشانه‌ي خود را برای برگزاری باشكوه تر جشن نوروز از بيرون و درون پاكيزه، آماده و آراسته می‌كنند. خانه تكانی همچنين نشان از فرزانش كهن ايرانی دارد كه می‌گويد در پی آشفتگی، آراستگی و پاكيزگی می آيد.

برنامه «خانمی که شما باشی» با اجرای «آزاده نامداری» نوروز روی آنتن شبکه دو می‌رود.

این برنامه مجموعه‌ای گفت‌وگو محور است که با فضای شاد و مفرح در 15 قسمت 40 دقیقه‌ای برای پخش در ایام نوروز به زودی مراحل تولید را آغاز می کند.

همه مهمانان این برنامه زنان جامعه هستند که در عرصه‌های مختلف علمی، فرهنگی، هنری، اجتماعی، ورزشی و سیاسی مشغول به فعالیت هستند.

«خانمی که شما باشی» با حضور مهمانان در استودیوی برنامه ضمن طرح موضوعات و مسائل مختلف جامعه از جمله موضوعات اجتماعی، علمی، فرهنگی و ... به بررسی و واکاوی دیدگاه‌های مختلف در زمینه‌های مختلف خواهد پرداخت.

همچنین پرسش و پاسخ از تماشاچیان حاضر در استودیو برنامه که آنان نیز از بانوان جامعه هستند، در کنار پخش گزارشی مستند گونه از زندگی مهمانان دعوت شده به برنامه از دیگر بخش‌های «خانمی که شما باشی» هستند که در ایام نوروز با اجرای آزاده نامداری روی آنتن می‌رود.

 امسال هم بنا به سنت چند ساله تلویزیون، سریال‌های مختلفی برای تعطیلات نوروزی ساخته می‌شود که چک برگشتی، جنگ بازی، سیر و سرکه، سهمی برای دوست، به سوی خوشبختی و دختری به نام آهو از آن جمله‌اند.

حکایت ساخت سریال‌های نوروزی در تلویزیون به دو دهه گذشته برمی‌گردد. زمانی که تلویزیون ساخت سریال‌های نوروزی را در پیش گرفت، تصور نمی‌کرد که با چنین استقبالی روبرو شود و مردم کم کم نسبت به این مقوله علاوه بر پی‌گیری، دقت نظر ویژه‌ای هم پیدا کنند و خواهان بهترین آثار تلویزیون در این دوره بشوند.

امسال نیز پیرو سال‌های گذشته، تلویزیون مدتی است که دست به کار شده و علی‌رغم افت‌ها و ضعف‌هایی که البته بیشتر در آثار ماه رمضانی دیده می‌شود، در هر شبکه چند سریال را در دستور کار قرار داده، البته امسال شبکه شما نیز در کنار سایر شبکه‌ها سریالی را برای نوروز در نظر گرفته که مشروح هرکدام از این آثار در ادامه می‌آید:

** شبکه یک:

* چک برگشتی: مجموعه تلویزیونی «چک برگشتی» به کارگردانی سیروس مقدم ساخته می‌شود و یکی از گزینه‌های شبکه یک برای پخش نوروزی است.

این سریال به گفته مقدم یک داستان اجتماعی با رگه‌هایی از طنز است که اگر طنز آن را بیرون بکشیم، به داستانی تراژدیک تبدیل خواهد شد.

سریال «چک برگشتی» با حضور امیر جعفری، هدایت هاشمی، ریما رامین‌فر، هومن برق‌نورد، یوسف صیادی، علی صالحی، امیر حمیدزاده، بهاره رهنما و ... ساخته می‌شود.

در خلاصه داستان سریال «چک برگشتی» آمده است: لطیف که تازه از زندان آزاد شده، برای امرار معاش به دنبال شغل مناسبی می‌گردد ولی به هر کجا که می‌رود با در بسته مواجه شود تا اینکه...

داستان چک برگشتی را سروش صحت و امیرحسین صفایی نوشته اند.

* جنگ بازی: مجموعه تلویزیونی «جنگ بازی» به کارگردانی احمد کاوری و تهیه‌کنندگی جواد نوروزبیگی ساخته می شود. این سریال از مضمون طنز برخوردار است و در ۱۳ قسمت ۴۵ دقیقه‌ای ساخته می‌شود.

«جنگ بازی» که به همت بسیج رسانه ملی ساخته می‌شود، یکی از گزینه‌های شبکه یک برای پخش در نوروز ۹۱ به شمار می‌رود.

در این سریال بازیگرانی نظیر اکبر عبدی، رضا ناجی، مجید صالحی و امیر نوری ایفای نقش می‌کنند.

سریال «جنگ‌بازی» به گروه‌های تئاتری می‌پردازد که در دوران دفاع مقدس به جبهه‌ها می‌رفتند و برای رزمندگان تئاتر اجرا می‌کردند.

** شبکه دو:

* سیر و سرکه: این سریال از گزینه‌های پخش در شبکه دو سیماست که به کارگردانی غلامرضا رمضانی و تهیه‌کنندگی ابراهیم زاهدی‌فر ساخته می‌شود. غلامرضا رمضانی، هادی مقدم دوست، ‌حسین مهکام و شهرام شکیبا نگارندگان داستان سیر و سرکه هستند.

سریال «سیر و سرکه» داستان پیرزنی را روایت می‌کند که پسرش سالهاست در خارج از کشور زندگی می‌کند، او قرار است برای دیدن پسرش به خارج از کشور برود و به همین دلیل تصمیم می‌گیرد در آموزشگاه زبان انگلیسی ثبت نام کند اما...

* سهمی برای دوست: نخستین تجربه مجموعه‌سازی مسعود اطیابی است که اواسط مهرماه در تهران کلید خورد و از کاندیداهای شبکه دو برای پخش نورورزی به شمار می‌رود. اشکان خطیبی، علی سرابی، جمشید شاه محمدی، مهتاج نجومی، مهشاد مخبری و مسعود میرطاهری از جمله بازیگران سریال هستند. فیلمنامه این سریال با مضمون طنز موقعیت به قلم طلا معتضدی به نگارش درآمده و داستان آن درباره اسماعیل و بهرام (دو برادر) است که در بدترین شرایط مالی به سر می‌برند، آنها برای فرار از این وضعیت به کارهایی متوسل می‌شوند که دردسرهای عجیب و غریبی برای خودشان و دیگران ایجاد می‌کند. از دیگر بازیگران فیلم می‌توان به رضا فیض نوروزی، فرزین محدث، نوید محمدزاده و عباس امیری اشاره کرد.

**شبکه سه:

* به سوی خوشبختی: این سریال تنها گزینه قطعی شبکه سه برای پخش در نوروز سال 91 است که به تهیه کنندگی مجید مولایی ساخته می‌شود و داستان دو برادر به نام سیامک و سعید را بازگو می‌کند که هر یک از راهی متفاوت قصد ترقی و پیشرفت دارند.

سیامک برای رسیدن به خوشبختی از انجام هیچ کاری فروگذار نیست. او آدمی است که می‌کوشد با یک دختر دانشجو که خانواده پولداری دارد، ازدواج کند تا بتواند موقعیتش را تثبیت کند اما برادرش سعید در یک مرکز پزشکی فعالیت می‌کند و تلاش می‌کند خوشبختی را در جای دیگری جستجو کند.

فتحعلی اویسی، رضا فیض نوروزی، جواد عزتی، یوسف تیموری، بهاره افشاری، مجید مشیری، زهره مجابیف خشایار راد، علیرضا جعفری، زهره مجابی، هائده حائری، سمانه پاکدل، مریم سرمدی و ... در این سریال طنز ایفای نقش می کنند.

به سوی خوشبختی به کارگردانی محسن یوسفی و با داستانی از خشایار الوند و امید برادران ساخته می شود.

** شبکه تهران:

* دختری به نام آهو: این مجموعه به کارگردانی قدرت الله صلح میرزایی، تهیه‌کنندگی علیرضا داوری و محمدحسین قره تپه‌ای تهیه می‌شود و روایت زندگی خانواده آقا مرتضی است که پنج پسر دارد. چهار پسر او ازدواج کرده‌اند و پسر کوچک او وحید که تازه از سربازی آمده قرار است وارد اجتماع شود، اما آقا مرتضی...

بهزاد فراهانی، سیروس گرجستانی، مریم امیرجلالی، شهره لرستانی، فلور نظری، میرطاهر مظلومی، شهرام عبدلی، مهدی امینی‌خواه، مجید یاسر، مریم سلطانی، یلدا قشقایی، آزیتا ترکاشوند، حامد صلح‌میرزایی و پندار اکبری بازیگران این سریال هستند.

* فراموشی: این سریال که نام دیگر آن پدر ناخوانده است، به کارگردانی سعید سلطانی ساخته می‌شود و در حال حاضر نیز مراحل تصویربرداری خود را به صورت بسیار فشرده‌ای سپری می‌کند.

محمد کاسبی در این سریال طنز نقش مردی بازاری و ثروتمند به نام حاج نقی را دارد که به تنهایی در شهرستان روزگار می‌گذراند. او در آستانه نوروز، در انتظار دیدار فرزندانش است، اما هرچه منتظر می‌ماند خبری از آنها نمی‌شود. به همین دلیل حاج نقی که دلتنگ و نگران فرزندانش است،تصمیم می‌گیرد راهی پایتخت شود تا دیداری با آنان تازه کند، امّا...

برزو ارجمند و رضاداودنژاد نقش پسران او را دارند و مهران رجبی پیشکار حاج نقی است. فلامک جنیدی، نقش عروس او را دارد، سحر جعفری جوزانی دخترش است و محمد مهدوی، آتیه جاوید، الناز حبیبی و ...  دیگر بازیگران اصلی مجموعه هستند.

* مهمانان ویژه: مجموعه نوروزی «مهمانان ویژه» در ۱۴ قسمت ۴۵ دقیقه‌ای ساخته می‌شود و در حال حاضر مراحل تصویربرداری را سپری می‌کند.

این سریال به کارگردانی جواد رضویان و حضور بازیگرانی نظیر علیرضا خمسه، رضا بابک، امیرحسین صدیق، آشا محرابی،افشین سنگ چاپ و ... ساخته می‌شود.

مهمانان ویژه داستان یک استادیار دانشگاه را به تصویر می‌کشد که قصد ازدواج دارد. خانواده او از یکی از شهرستان‌ها برای آشنایی با خانواده داماد به تهران می‌آیند و...

مجموعه تلویزیونی «مهمانان ویژه» یکی از سه گزینه شبکه تهران برای پخش در نوروز 91 است.

** شبکه شما:

* سایه سلطان: قصه سریال «سایه سلطان» به کارگردانی مرتضی آتش زمزم در سه دوره گذشته، حال و آینده روی می‌دهد و قرار است از شبکه تلویزیونی شما روی آنتن برود.

داستان این سریال که از تولیدات صداوسیمای مرکز اصفهان است، از جایی آغاز می‌شود که دختری فرانسوی با خیال اینکه اصلیتی ایرانی دارد در مقطع 30 سال آینده ماجرایی را پی‌گیری می‌کند. ضمن اینکه شاهد زندگی شخصیتی تاریخی به نام ظل‌السلطان، پسر بزرگ ناصرالدین شاه و والی مستبد اصفهان نیز خواهیم بود و فضای 120 سال پیش و سال‌های آینده را نیز در آن می‌بینیم. جایی که بشر به تکنولوژی‌های جالبی دست یافته است.

ویژه برنامه تحویل سال 1391

یک قسمت 180 دقیقه ای

 تصويربرداري سريال نورورزي «موج و صخره» در كيش

 «موج و صخره» سريال نوروزي شبكه تهران است كه در 15قسمت 45 دقيقه‌اي به مناسبت ايام نوروز در شبكه تهران توليد مي‌شود.
بنابراين گزارش، سريال تلويزيوني «موج و صخره» ويژه نوروز 90 شبكه تهران به نويسندگي اميرعباس پيام و كارگرداني مجيد صالحي و تهيه‌كنندگي محمود رضوي از 13 الي 15 دي در تهران تصويربرداري آن آغازشده است و از 18 بهمن تا اواخر اسفند در جزيره كيش ادامه دارد.
سريال تلويزيوني « موج وصخره » با هدف اميد و آگاهي مخاطب جوان و به منظور ايجاد لحظات شاد و مفرح و فرهنگسازي در زمينه اخلاق و خانواده در تهيه شده است.
اين سريال علاوه بر داشتن موقعيت‌هاي كمدي سه نوع ازدواج مرسوم عصر حاضر (ازدواج اينترنتي/ ازدواج براي مهاجرت/ ازدواج كوركورانه) و مواجهه جوانان با ازدواج‌هاي غلط را مورد نقد و تحليل قرار مي‌دهد.
در خلاصه داستان سريال آمده است: صدف و چاوش زوج جواني هستند كه پس از مشكلات عديده با يكديگر ازدواج مي‌كنند، آنها تصميم مي‌گيرند براي گذراندن ماه عسل به كيش سفر كنند، در اين ميان به علت دير رسيدن از هواپيما جا مي‌مانند، صدف تصميم مي‌گيرد كه با قطار بروند در ايستگاه قطار ساك چاوش را مي‌زند و...
ديگر عواملي كه در اين سريال مجيد صالحي را همراهي مي‌كنند عبارتند از: نيما جعفري‌جوزاني (تدوين)‌،‌ مهرداد جلوخاني (صداگذار)، حميدرضا صدري (موسيقي)، مرتضي غفوري و عبدالله عبدي‌نصب (مديران تصويربرداري)، محمد نعمتي (نورپرداز)، كامران كيان‌ارثي (صدابردار)، حامد كريم‌زاده (عكاس).‌
مجيد صالحي، علي صادقي، نيما شاهرخ‌شاهي، زيبا بروفه، الهام حميدي، رضا ناجي، محمدرضا داودنژاد، فرحناز منافي ظاهر و حسن اسدي از جمله بازيگراني هستند كه در اين سريال جلوي دوربين رفته‌اند.

شبكه يك امسال با سريال «پايتخت» به استقبال نوروز مي رود. اين سريال به كارگرداني سيروس مقدم ساخته شده و در ايام نوروز هر شب ساعت 22:10 تا 23 روي آنتن مي رود. تكرار اين سريال صبح روز بعد ساعت 10 تا 11:30 خواهد بود.
همچنين شبكه دو سيما سريال «نامه هاي بالدار» به كارگرداني حميدرضا صلاحمند را در نوروز 90 پخش مي كند. اين سريال هر روز ساعت 21:25 تا 22:10 پخش مي شود و تكرار آن روز بعد ساعت 15:15 تا 16 روي آنتن مي رود.
بنابراين گزارش سريال «راه در رو» به كارگرداني سعيد آقاخاني نيز سريال نوروزي شبكه سه سيماست كه هر شب ساعت 23 تا 23:45 روانه آنتن مي شود و تكرار آن نيز روز بعد ساعت 13:45 تا 14:30 خواهد بود.
به گزارش فارس، در ايام نوروز شبكه چهار سيما هر روز يه تله تئاتر ساعت 18 الي 19:30 پخش مي كند و شهروندان تهراني مي توانند هر روز سريال سفر، كيش، مات به كارگرداني مجيد صالحي را ايام نوروز از شبكه تهران ببينند. اين سريال هر شب ساعت 20:30 تا 21:30 روي آنتن مي رود و تكرار آن نيز روز بعد ساعت 16 تا 16:45 خواهد بود.

تلويزيون امسال مانند سال هاي گذشته مجموعه اي از فيلم هاي ايراني و خارجي در ژانرهاي مختلف را براي ايام نوروز تدارك ديده است كه احتمال دارد برخي از فيلم ها به روال هميشگي تلويزيون جابه‎جا و يا اصلا از جدول پخش حذف شوند. اسامي و ساعت پخش فيلم هاي هر شبكه در ادامه به تفكيك مي آيد:

**شبكه يك:
شبكه يك سيما فيلم هاي نوروزي خود را امسال از 23 اسفندماه آغاز مي كند و اين فيلم‎ها هرروز ساعت 16:10 روي آنتن اين شبكه مي روند.
بنابراين گزارش، شبكه سيما كه با شعار شبكه يك شبكه هر ايراني فعاليت مي كند، پيش از اين فقط مجموعه اي از فيلم هاي تلويزيوني ايراني را كه بسياري از آنها فاقد كيفيت اوليه بودند پخش مي كرد، اما با آمدن «مهدي فرجي» از مديريت شبكه دو سيما به مديريت شبكه يك، اين قانون از بين رفت و امسال شبكه يك سيما گلچيني از فيلم هاي ايراني و خارجي را با هم به روي آنتن مي برد تا بتواند ذائقه مخاطبان خود را تامين كند.
به گزارش فارس، اسامي فيلم هاي نوروزي شبكه يك سيما كه احتمال دارد با تغيير در جدول پخش آن روبه‏رو باشيم، به شرح زير است:

*غيرقابل رديابي (24 اسفندماه)، زيرخاكي (24 اسفندماه)، پليس بروكلين (25 اسفندماه)، گروگان (25 اسفندماه)، خوب، بد، عجيب (26 اسفندماه)، همان نور معرفت (26 اسفندماه)، چهره به چهره (27 اسفندماه)، شاتر آيلند (28 اسفندماه)، كارآگاه دي (29 اسفندماه)، سـرخ (1 فروردين)، خداحافظ تهران (2 فروردين)، محموله (3 فروردين)، جنگجويان طوفان (4 فروردين)، الهام ( (5 فروردين)، شكار روباه (6 فروردين)، بـدون رد پا (7 فروردين)، القاء (8 فروردين)، بـازي با مرگ (9 فروردين)، به‏دنبال اريك (10 فروردين)، سه روز بعد (11 فروردين)، منـطـقـه سبـز (12 فروردين)، الم‎شنگه (13 فروردين).

**شبكه دو:

فيلم هاي امسال شبكه دو سيما مخلوطي از فيلم هاي مربوط به كودكان و نوجوانان و بزرگسالان است و تفكيك مشخصي در ارائه فيلم ها صورت نگرفته است.
فيلم هاي شبكه دو سيما در ايام نوروز هر روز ساعت 17 روي آنتن مي روند كه اسامي و روز پخش آنها به شرح زير است:

*يك اتفاق ظاهراً ساده (24 اسفندماه)،رابين هود (24 اسفندماه)، ميمون هاي فضايي 2 (24 اسفندماه)، داستان اسباب‎بازي 3 (24 اسفندماه)، اژدهاتونو چطور آموزش بدين (24 اسفندماه)، ميراث پردردسر (25 اسفندماه)، خرگوش مخملي (26 اسفندماه)، دم زري (27 اسفندماه)، شهر در دست بچه‎ها (28 اسفندماه)، ايكيچان توبوكو (29 اسفندماه)، حدس بزن چه‏كسي براي عيد مي‎آيد (1 فروردين)، قلمرو حيوانات (2 فروردين)، ويكي (3 فروردين)، همنشين (4 فروردين)، مرد نفرت‏انگيز (5 فروردين)، سرخ‎پوست (6 فروردين)، سيب سنجد سمنو (7 فروردين)، دلاوران كوچك (8 فروردين)، آلبرت و دوست نامرئي (9 فروردين)، هاچ (10 فروردين)، فوتباليست‏هاي بازيگوش (11 فروردين)، جا مانده (12فروردين)، ماجراهاي سامي (13 فروردين).

**شبكه سه:

شبكه سه سيما كه به عنوان شبكه جوانان شناخته مي شود، مجموعه اي از فيلم هايي كه اكثر آنها را فيلم هاي اكشن و هيجاني تشكيل مي دهند و لابلاي آنها فيلم هاي هندي نيز ديده مي شود، به روي آنتن خواهد برد.
البته فيلم هاي اين شبكه هنوز كامل نشده اند و در جدول پخش جاي چند روز هنوز خالي است كه احتمال دارد اين روزها به پخش فيلم هايي از سينماي ايران اختصاص داشته باشد كه هنوز تصميم قطعي براي پخش آنها گرفته نشده است. فيلم هاي اين شبكه تلويزيوني هرروز ساعت 20:15 پخش مي شوند و اسامي آنها بدين شرح است:
* روز 24 اسفند به دليل پخش مسابقات جام باشگاه هاي آسيا، شبكه سه فيلم سينمايي پخش نمي كند. عمو بوت نات (25 اسفندماه)، افسانه كين (26 اسفندماه)، الو (27 اسفندماه)،فيلم سينمايي 28 اسفندماه هنوز مشخص نشده است، پسر كاراته‎باز (29 اسفندماه)، گردشگر (1 فروردين)، نبرد تايتانها (2 فروردين)، پدر (3فروردين)، افسانه جادوگر (4 فروردين)، موعد مقرر (5 فروردين)، فيلم سينمايي روز 6 فروردين هنوز مشخص نشده است، شهر (7 فروردين)، مكانيك (8 فروردين)، فيلم سينمايي روز 9 فروردين هنوز مشخص نشده است، اون يكي‏ها (10 فروردين)، اسم من خان (11 فروردين)، شبح نويسنده (12 فروردين)، فيلم سينمايي روز 13 فروردين نيز هنوز مشخص نشده است.

**شبكه چهار:

شبكه چهار به رغم داشتن مخاطبان خاص، همواره آثاري را انتخاب و پخش مي كند كه مخاطبان ويژه خود را دارند و همواره نيز از اين انتخاب تلويزيون لذت مي‎برند.
شبكه چهار سيما امسال ميان آثاري كه روي آنتن مي برد، جمعي از آثار شاخص سينماي ايران را نيز گنجانده است. پخش آثار موفق سينماي ايران از شبكه چهار سيما برگ برنده اين شبكه در ميان ساير شبكه ها كه حجم عظيمي از توليدات خارجي و يا تله‎فيلم‎هاي ضعيف سهم آنهاست، به شمار مي آيد.
فيلم هاي شبكه چهار سيما هرروز ساعت 18 پخش مي شوند و اسامي آنها به شرح زير است:

*پارك ژوراسيك 1 (24 اسفندماه)، پارك ژوراسيك 2 (25 اسفندماه)، پارك ژوراسيك 3 (26 اسفندماه)، در آغاز يك روز (27 اسفندماه)، سرگذشت ريديك (28 اسفندماه)، خانه‌اي در غبار (29 اسفندماه)، نوع چهارم (1 فروردين)، بي‌پولي (2 فروردين)، نوامبر ديوانه (3 فروردين)، اتاق فرمت (4 فروردين)، ديويد كاپرفيلد (5 فروردين)، آزمون (6 فروردين)، محاكمه (7 فروردين)، نشاني (8 فروردين)، تيغ‌هاي خونين (9 فروردين)، كنعان (10 فروردين)، تابستاني كه گذشت (11 فروردين)، سلام ناشر محترم (12 فروردين)، قطار سيبري (13 فروردين).

**شبكه تهران:

شبكه تهران كه يك شبكه استاني محسوب مي شود، نيز امسال مانند سال هاي گذشته با پخش هر روزي فيلم هاي سينمايي به استقبال بهار مي رود. هرچند سهم شبكه تهران از ميان انبوه آثاري كه روانه آنتن مي شوند، آثار كم‎كيفيت‎تر است، اين شبكه تلاش مي كند تا با همراهي بهمن هاشمي و استفاده از شيوه هاي نوين نظير طرح سؤال پيرامون ماجراي فيلم ها، به فيلم هاي خود رونق بدهد و بتواند مخاطبان پايتخت نشين را پاي اين شبكه نگه دارد.
فيلم هاي نوروزي شبكه تهران به شرح زير است:

*طعمه (24 اسفندماه)، حد نهايي (25 اسفندماه)، بازي 1 (25 اسفندماه)، بازي 2 (26 اسفندماه)، گرفتار در آتش (27 اسفندماه)، شبح 1(28 اسفندماه)، شبح 2 (29 اسفندماه)، نيش زنبور (1 فروردين)، فرمانده (2 فروردين)،از دور دست طلوع (3 فروردين)، توقف ناپذير(4 فروردين)، پنج نقابدار به دنبال تلافي (5 فروردين)، شكست ناپذير (6 فروردين)، كتاني سفيد (7 فروردين)، آتش و يخ (8 فروردين)، مسابقه موش‌ها (9 فروردين)، پليس‎هاي اخراجي (10 فروردين)، قاصد تندرو (11فروردين)، فيلم سينمايي 12 فروردين هنوز مشخص نشده است. آتش بازي (13 فروردين).

**سيماي استانها:

سيماي استان ها كه با ديجيتالي شدن تلويزيون و استفاده از ست آپ باكس هاي ديجيتالي قابل دسترس براي همه ايرانيان شد، در ايام نوروز هر روز ساعت 13:30 يك فيلم سينمايي پخش مي كند.
به گزارش فارس، فيلم هاي اين شبكه را بيشتر تله‏فيلم‎هايي تشكيل مي دهند كه توليد مراكز استان ها هستند و علاوه بر روايت داستان فيلم، به طور غيرمستقيم نيز به ويژگي هاي مختلف استاني كه فيلم در آن توليد شده مي پردازند.
اسامي فيلم هاي سيماي استان ها به شرح زير است:
*آرام تا ارام (29 اسفندماه)، خاطره گمشده (1 فروردين)، ستاره‏هاي روي زمين 1 (2 فروردين)، ستاره‎هاي روي زمين2 (3 فروردين)، ملاقات غيرممكن (4 فروردين)، شيدايي (5 فروردين)، در ميان زنان 1(6 فروردين)، در ميان زنان2 (7 فروردين)، در ميان زنان3 (8 فروردين)، در ميان زنان 4 (9 فروردين)، بغض باوه يال (شاعر قله‎هاي مه‏آلود) (10 فروردين)، مرگ مغزي (11 فروردين)، بهمنا (12فروردين)، يك تير و دو نشان (13 فروردين)، كونگ فو ميمون ديوانه (19فروردين)، معماي ارتا (26 فروردين).

فهرست بلندبالايي را از نام هنرمنداني همچون 'رضا كرم رضايي'، 'محمود بنفشه خواه'، 'كيومرث ملك مطيعي' و 'حميده خير آبادي'، 'مهين شهابي' و ... مي توان تهيه كرد كه در سال جاري دست تطاول روزگار، گل عمر آنها را پرپر ساخت.
فصل بهار با مرگ چهار هنرمند رقم خورد. هنور فروردين ماه به نيمه نرسيده بود كه خبر درگذشت 'رضا كرم رضايي'، جامعه هنري ايران را عزادار كرد.
كرم رضايي نويسنده، مترجم، بازيگر، پژوهشگر و كارگردان عرصه هنرهاي نمايشي روز 14 فروردين ماه پس از سپري كردن دوره اي بيماري در سن 73 سالگي درگذشت.
جامعه هنري ايران در شوك ناشي از خبر مرگ اين هنرمند بود كه سرنوشت صفحه اي تلخ از زندگي هنرمندي ديگر را ورق زد.
'محمود بنفشه خواه' روز 18 فروردين ماه و همچون كرم رضايي پس از مدتي دست و پنجه نرم كردن با بيماري جانكاه، در سن 67 سالگي تسليم مرگ شد.
گويي سرنوشت خيال ها در سر داشت و حاضر نبود ترحمي كند. اين بار قرعه به نام 'كيومرث ملك مطيعي' زده شد.
ملك‌ مطيعي نيز تنها(21 فروردين ماه) چند روز پس از مرگ دو همقطار خود، در سن 74 دارفاني را وداع گفت.
عجبا كه او نيز آخرين لحظات زندگي خود را در بستري بيماري سپري كرد.
و روزهاي آخر فروردين ماه نيز خبر تلخي ديگر.
'حميده خيرآبادي'(نادره) پركارترين بانوي بازيگر ايران 30 فروردين ماه در سن 86 سالگي به علت كهولت سن بدرود حيات گفت.
اندكي بعد، جامعه سينمايي كشور عزادار 'نعمت حقيقي' يكي از چهره هاي پيشكسوت هنر فيلمبردار شد.
اين فيلمبردار پيشكسوت سينماي ايران در سن 71 سالگي بر اثر عارضه قلبي روز پنجشنبه نهم ارديبهشت‌ ماه درگذشت.
اما در فصل تابستان، پيك مرگ خبر بد ديگري در راه داشت و مهين نيك طبع(شهابي) بازيگر پيشكسوت تلويزيون، تئاتر و سينما را از جامعه هنري جدا ساخت.
مهين شهابي روز دوشنبه يكم مرداد در سن 74 سالگي به علت ابتلا به تومور مغزي جان به جان آفرين تسليم كرد.
خزان نيز بيكار ننشست و عمر هنرمندان ديگري در فصل پاييز به سر رسيد. رضا خندان بازيگر پيشكسوت سينما و تلويزيون روز شنبه دهم مهر ماه در سن 57 سالگي بر اثر بيماري كليوي درگذشت.
پس از بي مهري مهر، آبان غم انگيز با مرگ 'حسين نصرآبادي' كارگردان، بازيگر و پژوهشگر تئاتر و 'مهدي آريان نژاد' دوبلور و بازيگر مجموعه تلويزيوني خاطره انگيز 'آئينه عبرت' و 'هشدارهاي پليس' رقم خورد.
حسين نصرآبادي روز سه شنبه به علت ابتلا به بيماري سرطان در سن 61 سالگي درگذشت.
مهدي آريان نژاد نيز بر اثر عارضه ريوي روز يكشنبه 23 آبان ماه در سن 63 سالگي تسليم مرگ شد.
در فصل زمستان نيز، مرگ به استقبال 'محسن يوسف بيك' بازيگر مجموعه بياد ماندني 'هوشيار و بيدار' رفت.
اين هنرمند نيز روز 16 بهمن ماه در سن 70 سالگي، در آسايشگاهي در شهر كرج دار فاني را وداع گفت.
ماه اسفند نيز 'جاده' سبب جدايي عباس اميري بازيگر پيشكسوت سينما، تئاتر و تلويزيون از جامعه هنري شد.
عباس اميري روز هفتم اسفند ماه در اثر سانحه تصادف رانندگي در مسير رشت ـ فومن در سن 60 درگذشت.
درگذشت مهري وداديان بازيگر قديمي سينما و تلويزيون، خط پاياني بر انتهاي اين فهرست رسم كرد.
وداديان نيز همچون همقطاران خود روز نهم اسفند ماه به علت بيماري در سن 74 دار فاني را وداع گفت.
ياد تمامي اين هنرمندان گرامي باد.

فيلم تلويزيوني پدر زن به نويسندگي و كارگرداني حسين بابائيان كه در خانه‌اي حوالي تهرانپارس كليد ‌خورده بود، در خيابان ظفر، بزرگراه حكيم، بيمارستان و دانشگاه تصويربرداري شده است.
بنابراين گزارش تا به حال حدود 70 درصد از كار تصويربرداري انجام شده است.
پدر زن قصه سخت‌گيري‌هاي پدر هماست. او مردي اهل شعر و شاعري است و آرش را كه به دخترش علاقه دارد، به دردسر مي‌اندازد. آرش واقعاً عاشق است و در مسير خواسته‌اش با اتفاقات زيادي دست و پنجه نرم مي‌‌كند و ... .
در اين تله‌فيلم بازيگراني چون اميرمحمد زند، پرستو صالحي، رضا بنفشه‌خواه، ساناز سماواتي، نصرالله رادش، حليمه سعيدي، پوريا احمدپور، مهسا هاشمي و (با هنرمندي) مينا جعفرزاده حضور دارند.
از ديگر عوامل اين فيلم تلويزيوني كه در لوكيشن‌هايي چون تهرانپارس، دانشگاه، كاشانك،‌ بيمارستان و ... جلوي دوربين مي‌رود، مي‌توان به تهيه‌كنندگان: حسين بابائيان، عليرضا كريم‌زاده، مدير توليد: محمدرضا جهانگيرتاج، دستيار اول و برنامه‌ريز: سيدمحسن ميرحسيني، دستياران دوم كارگردان: فهيمه سليماني و محمدرضا نعمتي، تصويربردار: امير كوهبر، صدابردار: مهدي افجه، دستيار صدا: احمد دزفولي، طراح صحنه و لباس: سيدمحسن ميرحسيني، دستياران صحنه و لباس: علي دلبري، سحر الوندي، طراح گريم: مينا محسني، تداركات: محمد مرادي، امير عزيزيان، عكاس: پويان بحق و ... اشاره كرد.

تله فيلم «سيب، سنجد، سمنو» كاري از گروه فيلم و سريال شبكه دو سيما ويژه نوروز 1390 است كه نيمي از تصويربرداري آن گذشت.
در اين فيلم تلويزيوني بازيگراني چون فخرالدين صديق شريف، مهتاج نجومي، مينا نوروزي، مژگان غلامي، نسرين نصرتي و بازيگر كودك آريا مهدوي ايزدي و... ايفاي نقش مي‌كنند.
بنابراين گزارش، كار در لوكيشن‌هاي داخل شهر تهران ادامه دارد و در خلاصه قصه آن آمده است: سيب، سنجد، سمنو داستان ساده تحولي ارزشمند است. اميرعلي پسر بچه 8 ساله به خيال يافتن گنجي قيمتي، در روزهاي خانه تكاني و قبل از ايام نوروز وارد خانه آقاي سالاري مي‌شود. ظاهرا گنجي در كار نيست. اما زنده شدن خاطرات و نشانه‌ها براي خانواده سالاري همچون گنجي گرانقدر و براي اميرعلي و خانواده‌اش ثمر بخش اميد و تكاپوي هميشه زندگي است.
عوامل اين فيلم تلويزيوني عبارتند از: تهيه‌كننده: اميرعباس كني، كارگردان: فريدون فرهودي، نويسندگان: شيوا اصلاني، مهناز نظري، مدير تصويربرداري: حسن سلطاني، صدا: وحيد سلطاني، گريم: مهياد ميمي، صحنه و لباس: علي شايانفر، دستيار اول كارگردان و برنامه‌ريز: مسعود حقي، دستيار دوم: علي جمالي، تداركات و جانشين توليد: مهران مداحيان، منشي صحنه: مريم بابك، عكاس: هليا سهيمي، توسط روح الله انصاري تدوين همزمان و ساخت موسيقي حميدرضا صدري

نگاهی به آداب و رسوم نوروز در ترکمنستان

عشق اباد - ترکمن ها پس از استقلال این کشور هر سال آداب و رسوم نوروز را باشکوهتر از سال های قبل برگزار می کنند و به همین دلیل هم اکنون همه شهرها و روستاهای ترکمنستان آذین بندی شده است. به همین منظور، صفر مراد نیازاف رییس جمهور سابق ترکمنستان ‪۲۱ مارس هرسال (‪۲۹اسفند ) را به عنوان جشن نوروز اعلام کرد و به همین مناسبت ترکمن ها دو روز تعطیل هستند.
نیازاف پس از کسب استقلال اعیاد منسوخ شده زمان دوره کمونیست ها را احیا کرد که از جمله این اعیاد، قربان ، فطر و نوروز است.
ریش سفیدان ترکمن سنت های عید نوروز را که برگرفته از آداب و رسوم ایرانی هاست، همچنان به یاد دارند و این آداب و رسوم را با شیوه های خاص به کو چکترها بیان می کننند.
پس از استقلال ترکمنستان ، همچنین نویسندگان این کشور کتاب نوروزنامه عمرخیام را به زبان ترکمنی ترجمه کردند و در این راستا مقاله های زیادی نیز درباره نوروز در جراید ترکمنستان چاپ شده است.
یو سف قوچق محقق ترکمن ایرانی که سال ها در ترکمنستان اقامت داشت، به خبرنگار ایرنا گفت: ترجمه کتاب -نوروزنامه عمر خیام توسط دکتر نورصحت بایرام صحت اف تاثیر زیادی در شناخت جوانان و نوجوانان درباره آداب و رسوم نوروز دارد.
وی افزود: تاکنون بخش های زیادی از این کتاب به زبان ترکمنی در مطبوعات ترکمنستان چاپ شده و این امکان را برای خوانندگان این کشور اسیای مرکزی فراهم کرده است که تا نسبت به نوروز شناخت علمی پیدا کنند.
قوچق همچنین گفت که مقالات زیادی دربار ه نوروز درسال های گذشته توسط نویسندگانی نظیر آتا جیک اف (نژادشناس )، آشیرپور مرداف (ادیب )، قربان محمد دردی اف (جغرافی دان ) و خانم آمان گل دردی وا (متخصص فرهنگ عامه ) نوشته شده است.
رسانه های ترکمنستان حدو د یک هفته مانده به عید نوروز برنامه های شاد پخش می کنند و محتوای موسیقی ترکمن ها در این ایام نیز اشعار خوانندگان ترکمنی درباره رویش مجدد گیاهان ، زنده شدن طبیعت و گل و گیاه است.
در ایام نوروز برنامه فولکور ترکمن ها در دامن طبیعت برگزار می شود و ترکمن ها در بوستان ها با ساختن تاب های بلند برای بازی کودکان و نوجوانان این ایام را گرامی می دارند.
دید و بازدید مردم بخصوص رفتن به خانه های بزرگترها از آداب و رسوم خاص ترکمن ها است و این امر بطور گسترده در این ایام انجام می شود.
در این روزها عروس های زیادی از ترکمن ها به خانه بخت می روند و ترکمن ها این مراسم را در بوستان ها ی این کشور اجرا می کننند.
مسابقات اسب دوانی و اجرای نمایشنامه ها براساس کتب تاریخی ترکمن ها از جمله برنامه های ویژه ایام نوروز در اقصی نقاط ترکمنستان است.
ترکمن ها در این ایام ، غذاهای محلی خاصی همچون نوروز کچه ، نوروز بامه و سمنو طبخ و آنها را در اختیار مردم قرار می دهند.
مردان و زنان جوان ترکمن نیز در روزهای جشن، بازی ها و سرگرمی های ویژه ای از جمله سوارکاری ، کشتی ، پرش برای گرفتن دستمال از بلندی برگزار می کنند.
گروه اقلیتی از کردها ی مقیم ترکمنستان که در روستای باقر شمال غربی شهر عشق آباد همچنان در این ایام آداب و رسوم خاص خود را انجام می دهند و ترکمن ها علاقه زیادی به آداب و رسوم کردها دارند.
آنان سفره های هفت سین گسترده ای را پهن می کنند و همه اقشار مردم ترکمنستان بخصوص ترکمن ها، روس ها، تاتارها، ازبک ها، بلوچ ها و ارمنی ها را به خود جلب می کند.
دانشمندان ترکمنستان با استناد به نوشته و دانشمند بزرگ شرق - ابوریحان بیرونی (‪ ۹۷۳تا ‪ ۱۰۴۸م .) پیدایش جشن نوروز را به زمان - جمشیدشاه مربوط می دانند و آورده اند که در زمان جمشیدشاه و پادشاهان پس از او، عید نوروز را چند روز متوالی جشن می گرفته اند.
جمشید به عنوان چهارمین پادشاه پیشدادیان ، تخت سلطنتی را برای خود درست نمود و روزی که بر تخت نشست -نوروز نامید و به
افتخارایشان چند روز متوالی جشن گرفته شده است .
در ترکمنستان عید نوروز جشن کشاورزانی که آذوقه مردم را تامین می کنند، محسوب می شود، به همین دلیل کشاورزان دامنه های کوه -کوپت داغ و همچنین کناره های آمودریا را با شکوه خاصی جشن می گرفته اند، البته این تاثیر به مناطق دامداری نیز رسیده است .
قربان قلی بردی محمداف رییس جمهور ترکمنستان به مناسبت جشن نوروز به زنان و دختران شاغل این کشور ‪۱۴دلار هدیه داد.
این هدیه شامل دختران دانش آموز، دانشجو و حتی دختران مهدکود ک را نیز شامل شد...