نوروزنامه

همه چیز درباره نوروز

کاریکاتورهای نوروزی2

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم اسفند ۱۳۹۳ساعت ۱۴:۳۸ بعد از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

کاریکاتورهای نوروزی

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم اسفند ۱۳۹۳ساعت ۱۴:۳۴ بعد از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

این آیین ماندگار

نوروز ایرانی

نوروز که قرن های دراز است بر همه جشن های جهان فخر می فروشد، از آن روسـت که یک قــرارداد مصنـوعی اجتماعـی و یا یک جشن تحمیلی سیاسی نیست. جشن جهان اســت و روز شادمانـی زمین، آسمان، آفتاب، جــوشِ شگفتـنـی ها و شـور زدن ها و سـرشـار از هیجان هر آغاز.نوروز گذشت زمان و دگرگونی های دوران را شاهد بوده و پیوسته با آمد و رفت الهام بخش خود پایان فصلی دیگر را به ساکنـان این سرزمین کهنسال اعلام کرده است. نوروز، تجدید خاطــره بـزرگـــی است. خاطره خویشاوندی انسان با طبیعت. گذشت سال هــای دراز نه تنها از شکوهمندی سنّتهای نوروزی نکاسته بلکه روشنگر این واقعیت بوده که بزرگ داشت نوروز و گرامی داشتن سنتهای آن با احساس و اندیشه ایرانی، پیوند ناگسستنی یافته است...

ابوریحان بیرونی در (التفهیم) در پاسخ به این سوال که: نـــوروز چیست؟ می نویسد: « نخستین روز است از فروردین ماه و از این جهت روز نو، نام کردند زیـرا که پیـشـانی سال نو است و آنـچه از پس اوست از این پنج روز، همه جشنهاست و ششم فروردین ماه نوروز را بزرگ دارند، زیرا که خسروان بدان پنج روز حق های خشم و گروهـان بگزاردندی و حاجت ها روا کـردنـدی، آنـگاه بدین روز ششم خلـوت کردندی، خاصگان را و اعتقاد پارسـایان اندر نـوروز نخستین آنست که اول روزی است از زمانه و بدو فلک آغازید گشتن.»

نوروز نامه منسوب به خیام آمده اســت که: « سبب نهادن نوروز آن بوده است که چـون دانستند که آفتاب را دو دور بـوده یکی آن سیصد و شست و پنج روز و ربــعی از به اول دقیـقه حمـل باز آید، بـه همان وقت هر روز که رفته بود بدین دقیـقه نتواند آمدن چـه هـر سال از مدت همی کم شود، چون جمشــید این دو را دریـافت انوروز نام نهاد و جشــن آیـین آورد. پـس از آن پادشاهـان دیـگر مردمان بدو اقتدار کردند.»

ابوریحان در آثار الباقیة، می نویسد: « برخی از علمای ایران می گویـند: سبـب این کـه ایـن روز را نـوروز می نامند این است کـه در ایـام تهمورث صـائبه آشکار شدنـد و چون جمشید بـه پادشاهی رسید دین خود را تجدید کرد و این کار خیلی بزرگ به نظر آمد و آن روز را که روز تازهای بود، جمشید عید گرفت.»

 

نوروز جشن کهن ایرانی

نوروز یکی از کهن‌ترین جشن‌های به جا مانده از دوران باستان است. خاستگاه نوروز در ایران باستان است و هنوز مردم مناطق مختلف فلات ایران نوروز را جشن می‌گیرند. زمان برگزاری نوروز، در آغاز فصل بهار است. نوروز در ایران و افغانستان آغاز سال نو محسوب می‌شود و در برخی دیگر از کشورها تعطیل رسمی است.

 

 

بنا به پیشنهاد جمهوری آذربایجان ،مجمع عمومی سازمان ملل در نشست ۴ اسفند ۱۳۸۸ (۲۳ فوریه ۲۰۱۰) ۲۱ ماه مارس را به‌عنوان روز جهانی عید نوروز، با ریشهٔ ایرانی به‌رسمیت شناخت و آن را در تقویم خود جای داد. در متن به تصویب رسیده در مجمع عمومی سازمان ملل، نوروز، جشنی با ریشه ایرانی که قدمتی بیش از ۳ هزار سال دارد و امروزه بیش از ۳۰۰ میلیون نفر آن را جشن می‌گیرند توصیف شده‌است.

پیش از آن در تاریخ ۸ مهر ۱۳۸۸ خورشیدی، نوروز توسط سازمان علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد، به عنوان میراث غیر ملموس جهانی، به ثبت جهانی رسیده‌بود. در ۷ فروردین ۱۳۸۹ نخستین دورهٔ جشن جهانی نوروز در تهران برگزار شد و این شهر به عنوان «دبیرخانهٔ نوروز» شناخته شد.

زمان نوروز

جشن نوروز از لحظه اعتدال بهاری آغاز می‌شود. در دانش ستاره‌شناسی، اعتدال بهاری یا اعتدال ربیعی در نیم‌کره شمالی زمین به لحظه‌ای گفته می‌شود که خورشید از صفحه استوای زمین می گذرد و به سوی شمال آسمان می‌رود. این لحظه، لحظه اول برج حمل نامیده می‌شود، و در تقویم هجری خورشیدی با نخستین روز (هرمز روز یا اورمزد روز) از ماه فروردین برابر است. نوروز در تقویم میلادی با ۲۱ یا ۲۲ مارس مطابقت دارد.

در کشورهایی مانند ایران و افغانستان که تقویم هجری شمسی به کار برده می‌شود، نوروز، روز آغاز سال نو است. اما در کشورهای آسیای میانه و قفقاز، تقویم میلادی متداول است و نوروز به عنوان آغاز فصل بهار جشن گرفته می‌شود و روز آغاز سال محسوب نمی‌شود.

 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم اسفند ۱۳۹۳ساعت ۱۴:۲۵ بعد از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

آشنایی با آیین کهن نوروز دراستانها

 آذربایجان غربی

نوروز در فرهنگ مردم آئین خجسته‌ای بوده که ایرانیان را در هر نسلی، آئینی، مذهبی و از هر قومیتی، خارج از محدوده‌زمان و مکان به هم پیوند زده و با برگزاری مراسم ویژه این آئین، سنت‌ها و آداب رسوم کهن مردم منطقه احیا و نسل به نسل تداوم می‌یابد مردم آذربایجان غربی در گذشته آیین‌های زیادی برای استقبال از نوروز کهن داشتند که امروز برخی از آنها از حافظه مردم این سامان پاک شده‌اند و برخی نیز در آستانه فراموشی قرار گرفته‌انداز جمله رسم‌های زیبای ایام نوروز که در آذربایجان غربی به فراموشی سپرده شده، رسم "تکم چی" ها نام دارد. چند روزی مانده به عید، تکم چی به طور نمادین، تکم، بز ساخته شده از قطعات چوب را در کوچه‌های روستاها و شهرها می‌چرخاند و در حالی که اشعاری به زبان ترکی و با صدای دلنشین می خواند نوید آمدن عید را می داد و پاداش خود را از مردم می گرفت

گردگیری، زدودن ناپاکی و ناامیدی از خانه‌ها و دل‌ها

در آذربایجان غربی از اواسط اسفندماه، خانه‌ها گرد و غبار یک ساله را با آیین خانه تکانی از رخسار می‌زدایند و رنگ و بوی تازه‌ای می‌گیرند وسعت این رسم که در منطقه به "هیس آلماق" موسوم است آن چنان در یکی دو هفته مانده به عید بیشتر می شود که گاهی مشکل کمبود و قطع آب آشامیدنی شهری را در پی می‌آوردمردم آذربایجان غربی هنوز هم اسفندماه را با عنوان بایرام آیئی " ماه عید" می‌خوانند و مطابق سنت‌های کهن و قدیمی مردم آذربایجان غربی هفته اول اسفند ماه را "چیله قووان" یعنی هفته‌ای که چله زمستان را فراری می‌دهد یا یالانچی چارشنبه "چهارشنبه دروغین" می‌نامیدند و با آیین‌هایی اتمام فصل زمستان را جشن می‌گرفتنددر گذشته آذربایجان، چهارشنبه هفته دوم اسفند ماه موسم به "کوله چارشنبه" یعنی چهارشنبه کوتاه بود و سومین چهارشنبه نیز "موشتولوقچی چارشنبه "چهارشنبه پیام آور" یا قره چارشنبه "چهارشنبه سیاه یا بزرگ" یا "خبرچی چارشنبه" نام داشت در مطالعات مردم شناسی انجام گرفته هر کدام از این چهار چهارشنبه ماه اسفند، نمادی از عناصر چهارگانه یعنی آب، خاک، باد و آتش بودند که با طبیعت کشاورزی منطقه آذربایجان غربی نیز سنخیت دارند و مردم نیز هر کدام از این چهارشنبه ها را به نوعی با آیین هایی خاص گرامی می‌داشتند

مراسم شال‌اندازی سنت و آیینی است که یواش یواش از زندگی شهری خارج می شود ولی هنوز در بیشتر مناطق روستایی آذربایجان غربی معمول است. امروزه، پیشرفت تکنو‌لوژی و فرهنگ شهرنشینی این رسم زیبا را آرام آرام به محاق فراموشی می‌سپاردشال اندازی در آذربایجان غربی، مبتنی بر شیوه ای بود و آیین آن چنین بوده است که بعد از مراسم آتش افروختن در چهارشنبه، جوانان بر بام خویشان و همسایگان رفته و دستمالی را از پنجره و در روستا‌ها از روزن بام‌هابه درون آویزان می‌کردند و صاحبخانه دستمال را از آجیل و میوه و سایر هدایا پر می‌کرد و می گفت: "چک الله مطلبین وئرسین ..." یعنی : "بکش؛ خداوند مرادت را بدهد

سفره هفت سین نماد زندگی و سرسبزی بهار

سفره هفت سین در مناطق روستایی آذربایجان غربی چندان مرسوم نبوده و به جای آن سفره عید در خانه‌ها گسترده می‌شد و افرادی که برای عید دیدنی به آن خانه می آمدند در آن سفره می نشستند و پذیرایی می‌شدندسبزه رویاندن که معمولا از گندم، عدس، جو و سایر روییدنی ها انجام می‌گرفت یکی دو هفته مانده به عید به وسیله زنان خانواده مهیا می شد و این سبزه در خانه به عنوان مظهر رویش و سرسبزی باقی می ماند و در سیزدهم نوروز به دامان طبیعت یا در آب روان رها می‌شد ماندن سبزه عید در خانه بعد از سیزده بدر در افواه مردم شگون ندارد و به نوعی می توان گفت که رها کردن سبزه نوروزی در آب روان به معنای جریان زندگی و حیات دوباره جانداران است در جریان عید و شادی، آیین های دینی و مذهبی را فراموش نکرده اند، هنوز در جای جای آذربایجان غربی رسم گرفتن اولین دریافتی، به عنوان برکت سال از بین صفحات قرآن کریم رایج است بعد از تحویل سال نو، دید و بازدید از بزرگان خانواده و اعضای فامیل از رسوم مردم آذربایجان غربی است که چند روز اول عید در مناطق شهری و روستایی استان به این امر اختصاص می‌یابد

قزوین

مردم استان قزوين مانند مردم ديگر مناطق ايران، از اوايل اسفندماه خود را براى برگزارى مراسم سال نو آماده مى‌کنند. آنها همراه خانه‌تکانى و نظافت، به خانه‌تکانى دل‌هاى خود مى‌پردازند. در روز عيد با چيدن سفره‌هاى رنگين، پذيراى ميهمانان خود مى‌شوند. آنها در سفره‌هاى پارچه‌اى قلمکار و ظروف رنگارنگ بلوري، انواع شيرينى‌هاى خانگي، انجير، آلبالوى خيس شده، نخود، کشمش و نقل و نوعى توت که با خمير پودر پسته و بادام درست مى‌کنند، مى‌چينند و به ميهمانان تخم‌مرغ رنگ شده (با پوست پياز) عيدى مى‌دهند.

نوروزى‌خوانى

نوروزى خوانى يکى از مراسم مربوط به روزهاى پايانى سال است و جزئى از مراسم استقبال نوروز به‌شمار مى‌رود. نوروزى‌خوان‌ها بيشتر از اهالى روستاهاى منطقه 'الموت' و 'طالقان' هستند؛ آنها در دسته‌هاى دو تا چهار نفره، در کوچه و خيابان به‌راه مى‌افتند و با خواندن اشعار کوتاه و بلند، طليعه سال نو را به مردم مژده مى‌دهند و بيت يا دو بيت ديگر را، دو نفر ديگر پاسخ مى‌دهند. ساکنان منازل با شنيدن صداى نوروزى‌خوان‌ها، به استقبال آنها رفته و با دادن پول و شيرينى از آنها پذيرائى مى‌کنند

چهارشنبه‌سورى

در اين زمينه افسانه‌اى وجود دارد، هنگامى که مختار ثقفى خواست عليه بنى‌اميه قيام کند، با يارانش قرار گذاشت که در شب آخرين پنج‌شنبه سال شورش کند. وقتى نقشه آنان فاش شد، او تصميم گرفت نقشه خود را يک شب جلو بياندازد، و به اطرافيان خود گفت در شب چهارشنبه‌ بر روى پشت‌بام خانه‌هاى خود آتش روشن کنند تا همه متوجه شده و قيام کنند. مردم نيز چنين کردند. از آن به‌بعد به‌پاس بزرگداشت اين اقوام، در شب چارشنبه آخر هر سال ايرانيان در حياط يا بام منازل خود آتش مى‌افروزند

سيزده‌بدر

در روز سيزده‌ فروردين، مردم به طبيعت مى‌روند و به دور هم جمع مى‌شوند و به شادى مى‌پردازند و نيز رسم است تا هر کس کنار رود، برود و هفت سنگ کوچک را به نيت رفع و دفع بلا و بيمارى به داخل آب پرتاب کند و دختران دم بخت سبزه گره بزنند. در پايان نيز سبزه‌ها را به آب انداخته و به خانه‌هاى خود باز مى‌گردند

سمنان

خانه تکانی

خانه تکانی زدودن آلودگی از فضای خانه و کاشانه در پایان سال کهنه، مظهر و نمادی از پاکیزگی و مهیا کردن فضای خانه برای شادابی و دور کردن سیاهی و کهنگی است کدبانوی خانه اغلب 10 روز مانده به پایان سال، مبادرت به نظافت و شست‌وشوی دیوار خانه، اسباب و اثاثیه، پاکیزه و نو کردن جامه و ظروف و اشیای کهنه و تمیز کردن دیوارهای دود گرفته می‌کند. زدودن آلودگی و سیاهی‌ها و بیرون افکندن وسائل کهنه و اضافه از فضای خانه از رسوم کهن ایرانیان در روزهای پایانی سال است اهالی شاهرود به خانه تکانی در اصطلاح «خانه در ریزی» گفته و بر این عقیده‌اند که اگر تار عنکبوت(کارتونو) در گوشه‌های دیوار و سقف خانه مشاهده شود باید آنرا زدود چونکه بد یمن است و برای اهل خانه فقر بدنبال دارد. هم‌چنین در گذشته چند روز مانده به نوروز اهالی شاهرود کرسی را جمع می‌کردند و بر این عقیده بودند که در سال جدید نباید سیاهی(زغال) در اطاق باشد

کاشتن سبزه

کاشتن دانه، غلات و حبوبات در چند روز پیش از آمدن نوروز و نگریستن به رویش دانه‌ها از آئین‌های کهن ایرانیان بوده است. سنت رویاندن سبزه هم‌اکنون چون گذشته در میان مردم وجود دارد و هر خانواده 10 روز مانده به نوروز حبوباتی چون گندم، جو، عدس، ماش، نخودو سیر را درون بشقاب ریخته و سبز می‌کنندبرخی نیز تخم شاهی را بر روی کوزه‌های سفالی برای سبز کردن می‌مالند. هم‌چنین برخی‌ها عقیده دارند که به تعداد افراد خانواده مشتی حبوبات باید سبز کنند. در شهر سمنان و دیگر نقاط زنان کدبانو نهادن پیاز گل نرگس، سیر و سنبل را در میان کوزه‌های حفره‌دار می‌کارند تا هنگام سبز شدن گل‌ها از حفره‌ها بیرون آمده تا جلوه‌ای خاص به سفره‌ی نوروزی بدهد در بیارجمند، روستای دروار و حسن‌آباد دامغان زنان علاوه‌بر سبز کردن گندم و جو یک دسته علف سبز نیز هنگام تحویل سال بر روی سفره هفت سین قرار می‌دهند. اهالی شهر شاهرود رشد بیشتر هر یک از دانه‌های کاشته شده گندم و جو را در گردش سال مظهری از رشد خوب آن دانه در سال نو زراعی می‌پندارند، اهالی مهدیشهر سیر و گل نرگس سبز می‌کنند، خانواده‌ها سبزه‌ها را تا سیزده نوروز سبز و شاداب نگاه داشته و در روز سیزده بدر، سبزه‌ها را از خانه بیرون برده و به دشت و صحرا و یا رودخانه می‌افکنند

نوروز خوانی

آئین ویژه و کهن نوروزخوانی یکی از آداب استقبال از نوروز در استان سمنان است. این آئین که در گذشته رواج بیشتری داشته اغلب از نیمه‌ی دوم اسفندماه آغاز می‌شود. نوروز خوانان بصورت فردی و یا در گروه‌های دو و سه نفره در محله‌های شهر و روستا گردش کرده و با خواندن ابیاتی فرارسیدن نوروز باستانی را نوید می‌دهند

صد سلام و سی علیک صاحب خانه سلام علیک

سلام من بگیر علیک از جانب مُلا بیگ

نوروز سلطان آمده گُل در گلستان آمده

مژده دهید به دوستان نوروز سلطان آمده

بهار آمد، بهار آمد خوش آمد علی با ذوالفقار آمد خوش آمد

در میان ابیات و اشعار نوروزخوانی مضامینی در ارتباط با مدح مولا علی(ع) و دیگر امامان وجود دارد، مرسوم است که صاحب‌خانه اقلامی چون برنج، شیرینی، گردو و یا وجه نقد به نوروزخوانان هدیه داده و ایشان نیز در مقابل برای سلامت اهل خانه و بر آورده شدن حاجات آنان دعا می‌کنند

خرید لوازم و وسایل نوروزی

از اساسی‌ترین و مهم‌ترین وسائل شب عید، آجیل و مواد خوراکی است. نقل، آجیل، شیرینی، نان قندی، میوه، گوشت، سبزی، ماهی و... . در گذشته در شاهرود تنقلاتی چون تخم خربزه، تخم هندوانه، و تخم زرد آلو در خانواده‌های اعیان‌نشین بیشتر دیده می‌شد. پس از خانه تکانی و فارغ شدن از آن زنان نان روغنی، گولاچ، سمنو و قطاب می‌پزند

پخت سمنو

از دیگر آئین‌های نوروزی در این استان پخت سمنو در روزهای پایانی سال است و آداب و رسوم مربوط به پخت سمنو در شهرهای سمنان و مهدیشهر به نسبت دیگر نقاط چشمگیرتر است. کار تهیه سمنو اغلب با هم‌یاری زنان فامیل و یا محله انجام می‌شود. مجلس روضه‌ی حضرت زهرا(س) و ذکر دعا و نیایش در هنگام پخت سمنو متداول بوده، بسیاری از خانواده‌ها بنابر نذر خود هر سال به پخت سمنو و تقسیم آن میان آشنایان و اهل محل مبادرت می‌ورزند

انواع نان‌های نوروزی

از کارهایی که زنان در اغلب نقاط شهری و روستایی استان با شادی و به نیت خیر و برکت انجام می‌دهند پختن چند نان محلی مخصوص ایام نوروز است، آرد را خمیر کرده و به آن کمی روغن و زردچوبه و سیاه دانه می‌افزایند سپس خمیر را با وردنه بصورت نان لواش در می‌آورند و می‌پزند. این نان را در عصر روز عرفه مردگان، در میان مستمندان خیرات می‌کنند و بعنوان برکت مقداری از نان زردو را تا روز سیزده نوروز در خانه نگاه می‌دارند، نان شیری، نان کاک یا قندی یک نان تشریفاتی است که در سفره‌ی هفت سین می‌گذارند و نان گولاچ که با روغن کنجد می‌پزند، نیز از دیگر نان‌های نوروزی است

تحویل سال

در لحظات پایانی سال مرسوم است که سفره‌ی هفت سین را در خانه گسترده و اقلام آن شامل سکه، سیب، سنجد، سماق، سبزه، سیر و سمنو را در میان سفره می‌نهند. در بسیاری از نقاط اهالی علاوه‌بر موارد نامبرده سفره‌ی نوروزی خود را با نهادن آئینه، قرآن، ظرف آب، نارنج، ماهی قرمز، شمع یا چراغ، نان محلی، انجیر خشک، نخود و کشمش، گردو بادام، گلاب، تخم‌مرغ رنگی، میوه، حلوا، نمک و گُل مزین می‌کنند. سفره‌ی نوروزی اغلب در اتاق مهمانی گسترده شده و تا پایان تعطیلات برای پذیرایی از مهمانان مهیاست در برخی نقاط از جمله شاهرود عده‌ای از خادمان مساجد و تکایا نسبت به تهیه‌ی آب دعا در ساعت پایانی سال می‌کنند. برای این منظور آیات قرآن، اسماءالله و ذکر هفت سلام(سلام قولا من رب الرحیم، سلام علی نوح فی العالمین، سلام علی موسی و هارون، سلام علی آل یاسین، سلام علی ابراهیم، سلام علیکم طبتم فادخلو ها خالدین، سلام علیکم طبتم بما صبرتم فنعم عقبی الدار)با مرکب زعفران بر روی سطح ظروف چینی تحریر شده و سپس در میان تشت آب فرو برده می‌شوددر نخستین دقایق سال نو آب دعا به نیت تبرک و شفا در میان حاضرین تقسیم می‌شود. حضور پر شور اهالی در امامزاده‌ها، اماکن مذهبی و گلزار شهدا در هنگام تحویل سال نیز در همه‌ی نقاط استان مرسوم است. پس از حلول سال نو افراد خانواده با یکدیگر دیده بوسی کرده و با دعای خیر برای همگان بهار طبیعت را جشن می‌گیرند. پدر خانواده با گشودن قرآن مبلغی پول به هر یک از اعضاء عیدی می‌دهد. این وجه را در اصطلاح «دست لاف» می‌گویند. در همین لحظات برخی خانواده‌ها ورود فرد خوش قدم تحت عنوان «شگون» یا «شگیم» را انتظار می‌کشند. این شخص که اغلب نوجوان و از سادات فامیل یا محله است همراه با سینی حاوی کوزه آب، سبزه، قرآن، نمک و... در نخستین دقایق سال نو بعنوان اولین شخص به خانه قدم نهاده و با تبریک فرارسیدن نوروز عیدی خود را از پدر خانواده دریافت می‌کنند انتخاب شخص شگون که اهالی به قدم خیر و با برکت او باور دارند بنابر تجربه و یا استعانت از استخاره انجام می‌شود. در میان دامداران و عشایر مرسوم است که شگون بره سفید کوچکی را به باور برکت دام و حشم با خود به خانه می‌آورد

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم اسفند ۱۳۹۳ساعت ۱۴:۲۳ بعد از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

نوروز در کاخ سفید

سفره هفت سین در کاخ سفید

میهمانی نوروزی کاخ سفید به میزبانی میشل اوباما و با حضور گروهی از صاحبان کسب و کار، مدیران مدارس، مسئولان و هنرمندان برگزار شد. در این جشن که روز چهارشنبه ۱۱ مارس برگزار شد، میشل اوباما به زبان فارسی نوروز را تبریک گفت و در مورد سفره هفت سین کاخ سفید توضیح داد. او گفت: "کاخ سفید خانه تنوع و فرهنگ و سنت هایی است که کشور ما را ساخته است. نوروز یکی از این سنت هاست." بانوی اول آمریکا گفت: "بیش از سه هزار سال است که خانواده ها و جوامع در خاورمیانه، آسیا و سایر نقاط جهان، از جمله در آمریکا، نوروز را که نشانه آغاز بهار است جشن می گیرند." میشل اوباما نوروز را فرصتی برای اندیشیدن به آنچه در سال گذشته اتفاق افتاده و برنامه ریزی برای سالی پر از سلامتی و کامیابی توصیف کرد. او گفت که کاخ سفید سفره هفت سین خود را چیده است و در آن از جمله سبزه (به نشانه تولد دوباره و نو شدن طبیعت)، سیب (به نشانه سلامت و زیبایی) و سماق (به نشانه طلوع خورشید) گذاشته شده است. کاخ سفید از میهمانان جشن با غذاهای سنتی ایرانی پذیرایی کرد.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم اسفند ۱۳۹۳ساعت ۱۴:۱۸ بعد از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

روز جهانی نوروز

مجمع عمومی سازمان ملل متحد در تاریخ سه شنبه ۴ اسفند ۱۳۸۸ برابر با ۲۳ فوریه ۲۰۱۰ با تصویب قطعنامه‌ای روز ۲۱ مارس برابر با ۱ فروردین را در چارچوب مادهٔ ۴۹ و تحت عنوان فرهنگ صلح به عنوان روز جهانی نوروز به تصویب رسانده و در تقویم خود جای داد، طی این اقدام که برای نخستین‌بار در تاریخ این سازمان صورت گرفت، نوروز ایرانی به‌عنوان یک مناسبت بین‌المللی به رسمیت شناخته شد.

 

قطعنامه نوروز به ابتکار نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد و با همکاری جمهوری آذربایجان، افغانستان، تاجیکستان، ترکیه، ترکمنستان، قزاقستان و قرقیزستان آماده و به مجمع عمومی سازمان ملل ارایه شد،  ضمن اینکه ۳ کشور هند، آلبانی و مقدونیه نیز در روز رای‌گیری به کشورهای تهیه‌کننده این قطعنامه پیوستند.

 

در اطلاعیه دفتر روابط عمومی مجمع عمومی سازمان ملل آمده‌است که امروزه بیش از ۳۰۰ میلیون نفر در ایران، افغانستان، تاجیکستان، جمهوری آذربایجان و سایر کشورهای آسیای میانه و قفقاز، در منطقه بالکان، حوزه دریای سیاه و خاورمیانه آغاز فصل بهار را با سنت باستانی عید نوروز که تاکیدی است بر زندگی در هماهنگی و تعادل با طبیعت، جشن می‌گیرند. در متن به تصویب رسیده در مجمع عمومی سازمان ملل، نوروز، جشنی با ریشه ایرانی که قدمتی بیش از ۳ هزار سال دارد، توصیف شده‌است.

 

پیشتر و در تاریخ ۸ مهر همین سال عید نوروز به عنوان میراث فرهنگی و معنوی بشری، در سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل، یونسکو، به ثبت رسیده بود

 

این قطعنامه در ۱۷ بند مقدماتی و ۵ بند اجرایی تنظیم شده‌است، که بندهای اجرایی آن به این شرح می‌باشد

 

شناسایی ۱ فروردین برابر با ۲۱ مارس به عنوان روز بین‌المللی نوروز

استقبال از تلاش کشورهایی که نوروز را گرامی می‌دارند در جهت حفظ و توسعه فرهنگ و سنت‌های نوروزی

تشویق دیگر کشورها به آگاه‌سازی در مورد نوروز و سازماندهی مراسمی در بزرگداشت نوروز به طریق مقتضی

درخواست از کشورهایی که نوروز را گرامی می‌دارند برای پژوهش پیرامون تاریخ و سنت‌های نوروزی با هدف انتشار آگاهی در مورد میراث نوروز در میان جامعه بین‌المللی

دعوت از کشورهای علاقمند، نظام ملل متحد، کارگزاری‌های تخصصی ملل متحد به‌ویژه یونسکو، صندوق‌ها و برنامه‌های ملل متحد، سازمانهای بین‌المللی و منطقه‌ای و سازمان‌های غیردولتی برای شرکت در مراسم نوروزی

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم اسفند ۱۳۹۳ساعت ۱۴:۱۷ بعد از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

خانه تکانی

دورریختنی ها در خانه تکانی

بوی نوروز و بهار می آید و باید به فکر خانه تکانی باشیم. می دانیم، خانه تکانی کار آسانی نیست اما بپدیریم که سخت ترین قسمتش شروع کردن است. پیشنهاد می کنیم قدم اول خانه تکانی کار آسانی باشد و چه کاری آسان تر از دور ریختن؟ با دور ریختن این 14 مورد، خانه تکانی را آغاز کنید

بسته بندی های مواد غذایی

بسته های مقوایی و پلاستیکی مواد غذایی را دور بیاندازید. آن ها زیبا نیستند و فضایی اضافه  اشغال می کنند، غذا را تازه و سالم نگه نمی دارند. در عوض از بطری های شیشه ای برای نگه داری مواد غذایی خشک استفاده کنید

چوب لباسی های فلزی

دوره چوب لباسی های فلزی به سر رسیده، بهتر است آن ها را دور بیاندازید و در عوض از چوب لباسی پلاستیکی و یا چوبی استفاده کنید.

اسفنج و اسکاچ شست و شو

آخرین باری که اسفنج ظرفشویی یا سرویس یهداشتی را عوض کردید را بخاطر می آورید؟ اگر بیش تر از یک ماه می گذرد، بهتر است آن ها را تعویض کنید و اگر هنوز یک ماه نگذشته است می توانید اسکاچ ظرفشویی را در ماشین ظرفشویی شستشو دهید.

کفش های قدیمی

از هر چه کفش قدیمی، پاره و لنگه به لنگه در خانه دارید خلاص شوید. اگر کفش هایی قابل استفاده دارید اما برای مدت ها از آن استفاده نکردید به نیازمندان ببخشید

لباس هایی که هیچگاه نمی پوشید

نگهداری لباس هایی که بیش از یک سال استفاده نشده، کاری بیهوده است. توصیه می کنیم با فروختن لباس و یا اهدا به نیازمندان کمدتان را خلوت کنید. لباس های کهنه را دور بیاندازید و یا آن ها را به دستمال گردگیری تبدیل کنید

لباس هایی که برای فرزندتان کوچک شده است.

مورد قبلی در مورد لباس های فرزندتان نیز صدق می کنند. بله، کودکان زود بزرگ می شوند و معمولا لباس هایی نو دارند که دیگر به دردشان نمی خورد. آن ها را به نیازمندان هدیه کنید

جوراب های لنگه به لنگه

بله، همه ما کیسه هایی پر از جوراب کهنه، سوراخ و یا لنگه به لنگه داریم. بعید است نیمه گمشده این جوراب ها را پیدا کنید! پس بهتر است همه را با همان کیسه اش دور بریزید و خیال خودتان را راحت کنید

لوازم آرایشی تاریخ گذشته

بخاطر می آورید چند وقت است که لوازم آرایشی در کیف آرایش جا خوش کرده است؟ ریمل باید هر 3 ماه یک بار عوض شود. کرم پودر تا یکسال قابل استفاده است، درحالیکه رژ لب، سایه چشم و رژ گونه تا دو سال تاریخ مصرف دارد. بهتر است از مواد آرایشی کهنه دل بکنید و بهترش را بخرید

ادویه جات تاریخ گذشته

معمولا ادویه جات تا 12 ماه تازگی خود را حفظ می کنند. یک آزمایش ساده: هر کدام را یک بار آرام فوت کنید. اگر رایحه ای به مشامتان نرسید، آن را دور بریزید

فریزری های بی هویت

نگاهی به یخچال و فریزر بیاندازید. حتما موادی به چشمتان می خورد که مدتها است استفاده نکردید و به کل آن را فراموش کرده اید. بهتر است از این به بعد هم فراموششان کنید و بگذارید یخچال نفس بکشد.

تقویم سال گذشته

با دور انداختن تقویم سال گذشته، به پیشواز سال جدید برویم. همچنین در مورد کارت تبریک و مراسم سال گذشته، آن ها را دور بیاندازید و منتظر تبریک ها و دعوت های سال جدید باشید

مسواک ها

توصیه دندانپزشکان این است که برای بهداشت و تاثیر بیشتر، بهتر است هر سه ماه یکبار مسواک هایتان را تعویض کنید

مواد غذایی منقضی شده

به تاریخ مصرف نوشیدنی ها، غذاهای کنسرو شده و سایر مواد غذایی منزلتان توجه کنید. همین الان تاریخ گذشته ها را دور بریزید. همچنین غذاهایی که ظاهرا قصد استفاده کردنش را ندارید.

فیلم هایی که دوستشان ندارید

اگر از افرادی هستید که هر فیلم را تنها یکبار می بیند، چه لزومی دارد فضایی برای نگهداری اش اختصاص دهید. همه فیلم های بی استفاده را یکجا به کسی ببخشید و یا دور بریزید

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم اسفند ۱۳۹۳ساعت ۱۴:۱۶ بعد از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

نوروز و شاهنامه

  جشن ملی نوروز در شاهنامه فردوسی بزرگ

فردوسی بزرگ و سفارش به پاسداری از نوروز و جشنها و آداب و رسوم ملی ایران

بیارید این آتش زردشت

بگیرد همان زند و اوستا بمشت

نگه دارد این فال جشن سده

همان فر نوروز و آتشکده

همان اورمزد و مه و روز مهر

بشوید به آب خرد جان و چهر

کند تازه آیین لهراسبی

بماند کین دین گشتاسبی

 

یکی از جشنهایی که در شاهنامه فردوسی از آن نام برده شده ، آئین و مراسم نوروز می باشد. در این مقاله سعی بر این است که درباره مراحل پیدایش این جشن ،زمان برگزاری ،استعمال کلمه نوروز و چگونگی آن در شاهنامه توضیحاتی داده شود .

جشن نوروز از مهمترین مراسمی است که از سالیانی دور در بین ایرانیان فلات ایران رایج بوده و به یادگار مانده است . امروزه همه اقوام ایرانی نوروز را بر تمامی جشنهای برتری می دهند . ولی متاسفانه آنها از خانه خود توسط بیگانگان جدا شده اند و مرزهایی غیر واقعی بین آنها و ایران گذاشته شده است . گستره جشن نوروز امروزه در بسیاری از سرزمینهای ایرانی برقرار است : ایران افغانستان ازبکستان تاجیکستان ترکمنستان آذربایجان ارمنستان کردستان سوریه و ترکیه و عراق و . . . شادی و سرور در این زمان ،چندان دور از ذهن نیست زیرا جهان رنگی دیگر به خود می گیرد و زمان ،زمان زایش زمین است و تولد گیاه . حال از چه دوره ای این عید به صورت رسمی درآمده بهتر آن است که بدانیم از چه زمانی گاه شماری وجود داشته ؛ زیرا اگر این آئین به صورت یک جشن در فصل بهار انجام می شده است باید در سال زمان معینی داشته باشد و داشتن وقتی مشخص لازمه این گفتار می گردد .

گستره جشن نوروز امروزه در بسیاری از سرزمینهای ایرانی برقرار است : ایران افغانستان ازبکستان تاجیکستان ترکمنستان آذربایجان ارمنستان کردستان سوریه و ترکیه و عراق و . . . شادی و سرور در این زمان ،چندان دور از ذهن نیست زیرا جهان رنگی دیگر به خود می گیرد و زمان ،زمان زایش زمین است و تولد گیاه .

پس اساس به وجود آمدن این جشن آغاز بهار ،و در واقع شادی طبیعی از پایان فصل سخت سرماست .در این فصل ،تمامی ناخوشی های مربوط به سرما از بین رفته و جای آن را سبزی و طراوتی وصف نشدنی فرا می گیرد. زمین لباس تازه در برمی کند و زمینی دیگر می شود و شاید ،آدمیان همین دید را نسبت به خود نیز داشته اند.

این عقیده در اشعار شاهنامه هم دیده می شود. هنگامیکه گیوبیژن را نمی یابد ،به چاره جوئی نزد کیخسرو رفته و از او می خواهد که او را دریافتن گمشده اش یاری نماید. کیخسرو بدینگونه پاسخ می دهد که :

بمان تا بیاید مه فرودین

که بفروزد اندر جهان هوردین

بدانگه که برگل نشاندت باد

چو برسر همی گل فشاندت باد

بگویم ترا هر کجا بیژنست

بجام اندرون این مرا روشنست

تا زمانی که نوروز فرا نرسیده کیخسرو نمی تواند به جام جم نگاه بیاندازد و اسرار ببیند .چرا؟ تنها در بهار است که تغییراتی کاملاً محسوس جهان را فرا گرفته ،زندگی بار دیگر آغاز می گردد.(البته زندگی گیاهی که شاید به همان اسطوره (مشی و مشیانه ) و (یم ویمگ ) برگردد که اولین جفت انسانی اند.) (1)

پس انسان نیز تولدی دوباره می یابد و از تمامی بدیها جدا گشته ،مانند موجودی تازه به دنیا آمده ،بدون گناه می گردد . کیخسرو نیز تنها در نوروز است که می تواند جام جم را در دست گرفته و راز هفت کشور را دریابد .

یکی جام برکف نهاده نبید

بدو اندرون هفت کشور بدید

زمان و نشان سپهر بلند

همه کرده پیدا چه و چون و چند

فردوسی ،آغاز شهریاری کیومرث (اولین انسان ) و برتخت نشستن وی را در اول برج حمل می داند .

چنین گفت کائین تخت و کلاه

کیومرث آورد و او بود شاه

چو آمد ببرج حمل آفتاب

جهان گشت با فرّ و آئین و آب

بتابید از آن سان زبرج بره

که گیتی جوان گشت از آن یکسره

کیومرث شد برجهان کد خدای

نخستین بکوه اندرون ساخت جای

و نیز در زمان پادشاهی جمشید، هنگام برپائی نوروز در روز هرمزد از ماه فروردین است .

چو خورشید تابان میان هوا

نشسته بر او شاه فرمانروا

جهان انجمن شد بر تخت اوی

از آن بر شد قره بخت اوی

به جمشید بر گوهر افشاندند

مر آن روز را روز نو خواندند

سر سال نو هرمز فرودین

بر آسوده از رنج روی تن دل ز کین

به نوروز تو شاه گیتی فروز

بر آن تخت بنشست فیروز روز

بزرگان بشادی بیاراستند

می و جام و رامشگران خواستند

چنین جشن فرخ از آن روزگار

بما ماند از آن خسروان یادگار

در شاهنامه می خوانیم که پس از طهمورث ،جمشید پسر وی (2) به تخت پادشاهی نشست و همه مرغان و دیوان و پریان به فرمان او درآمدند .وی به ساختن آلات جنگی پرداخت ،رشتن و تافتن و بافتن به مردم آموخت ، طبقات چهارگانه کاتوزیان ،نیساریان ،نسوریان و اهتوخوشی (3) را پدید آورد ،به دیوان دستور داد تا با آب و خاک ،گل درست کرده ،گرمابه و کاخهای بلند سازند و سپس از سنگ ،گوهر بیرون آورد ،بویهای خوش پدیدار ساخت ،پزشکی را بوجود آورد و کشتی رانی را به مردم آموخت وبعد از تمامی این کارها ،تختی ساخت که هرگاه اراده می کرد دیوان آن را برداشته و به آسمان می بردند و در روز هرمزد فروردین براین تخت بر آسمان رفت و جهانیان این روز را روز نو خواندند .

همه کردنیها چو آمد بجای

ز جای مهی برتر آورد پای

بفر کیانی یکی تخت ساخت

چه مایه بدو گوهر اندر نشاخت

بجمشید بر گوهر افشاندند

مران روز را روز نو خواندند

سر سال نو هرمز فرودین

بر آسوده از رنج روی زمین

اغلب کتب قدیمی جمشید را پایه گذار نوروز دانسته اند. (4) دلیل انتساب این جشن به جمشید به درستی بر ما معلوم نیست . اما با اطلاع به اینکه فردوسی شاهنامه را براساس روایتهای قدیمی و کتاب خداینامه به نظم درآورده است ، در می یابیم که نسبت دادن این جشن بجمشید از دوران بسیار قدیم معمول بوده است .

در هر حال نوروز در ایران چنان اهمیتی داشته است که با روی کار آمدن دین زرتشت به عنوان یک دین حکومتی در زمان ساسانیان ،نه تنها از بین نرفت بلکه جایگاه خاصی نیز پیدا نمود .

«در این عهد نوروز را در میان ملت ایران و نیز در دربار ،مراسم مخصوص و تشریفات فراوان در کار بوده است و بتحقیق می توان گفت که در هیچ زمان نوروز را با این همه تکلفات بجا نمی آوردند.» (5)

«مورخین یونانی می نویسند که ژوستین دوم امپراطور روم کمی بعد از جلوس خود به تخت که در چهارم نوامبر سال 565 میلادی بود سفیری به دربار انوشیروان فرستاد که با شتاب تمام راه افتاده ،سفر کرد ولی در شهرهائیکه سر راه بود به جهت بعضی ترتیبات که به فرمان شاهنشاه ایران داده شده بود ،حرکتش به تأخیر افتاد و مجبور گردید که در شهر دارا به جهت مراسم عید نوروز مدتی توقف بکند .

از اینجا معلوم می شود که در عهد ساسانیان نه تنها در پایتخت بلکه در ولایات نیز مراسم با شکوه مفصلی برای نوروز بجا می آوردند.» ()

در قسمت تاریخی شاهنامه در زمان ساسانیان هنگامیکه نامی از آتشکده برده می شود ،مکانی نیز به نوروز اختصاص دارد .

از جمله : در زمان پادشاهی اردشیر :

به دیبا بیاراست آتشکده

هم ایوان نوروز و کاخ سده

در زمان پادشاهی بهرام گور :

برفتند یکسر به آتشکده

به ایوان نوروز جشن سده

همی مشک بر آتش افشاندند

به بهرام بر آفرین خواندند

چو شد ساخته کار آتشکده

همان جای نوروز و جشن سده

در زمان پادشاهی شیرویه :

ببخشید چندی به آتشکده

چه بر جای نوروز و جشن سده

و در آخر اینکه ، نوروز در شاهنامه ، از آغاز کتاب تا سرانجام آن (یعنی تا زمان حمله اعراب به ایران ) به صورت یک جشن ملی و در دوره ساسانیان بشکل یک آئین مذهبی ،برای ایرانیان گرامی بوده و جشن گرفته می شده است و با اینکه بعد از حمله اعراب به ایران مدتی برگزار نمی گردیده اما به دلایلی از جمله اشتیاق ایرانیان به اجرای این مراسم ،باقی و برای ما به یادگار مانده است .

 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم اسفند ۱۳۹۳ساعت ۱۴:۱۵ بعد از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

اشعار بهار و نوروز 2

سال‌ اگر‌ کـهنه اسـت یـا نو،چون رود دیگر نیاید

نخل چون از پای افتد سایه‌اش بر‌ سر نیاید

کهنه هرگز نو نـگردد،رفته هرگز باز ناید

بشنو از خیام‌ اگر گفت منت باور‌ نیاید‌

این مـثل پیشینان گفتند و من خـود آزمـودم‌

سال نو-بی شبهه-از سال کهن بهتر نیاید

بندهء آن پاک درویشم که خورسند است و قانع‌

فارغ از هر نیک و هر بد گر‌ بیاید گر نیاید

زر پرستان را بگوی از من که باشد مفلسان را

در نداری‌ها نـشاطی کان نشاط از زر نیاید

یک نصیحت گویمت در سال نو بشنو که:عاقل‌

دست‌ بر‌ کاری نیازد کان ز دستش بر نیاید

خرد جوئی گل دماوند،سبزه رویاند،بدامان‌

پرورش‌هائی که از دریای پهناور نـیاید

روز نـو خوش از در آمد،آرزومندم خدا را

دشمنان و دوستان‌ را‌ جز خوشی از در نیاید

 

نوبهار است در آن کوش که خوشدل باشی

که بسی گل بدمد باز و تو در گل باشی

من نگویم که کنون با که نشین و چه بنوش

که تو خود دانی اگر زیرک و عاقل باشی

چنگ در پرده همین می‌دهدت پند ولی

وعظت آن گاه کند سود که قابل باشی

در چمن هر ورقی دفتر حالی دگر است

حیف باشد که ز کار همه غافل باشی

نقد عمرت ببرد غصه دنیا به گزاف

گر شب و روز در این قصه مشکل باشی

گر چه راهیست پر از بیم ز ما تا بر دوست

رفتن آسان بود ار واقف منزل باشی

حافظا گر مدد از بخت بلندت باشد

صید آن شاهد مطبوع شمایل باشی

 

صبا به تهنيت پير مي فروش آمد

كه موسم طرب و عيش و ناز و نوش آمد

هوا مسيح نفس گشت و باد نافه گشاي

درخت سبز شد و مرغ در خروش آمد

تنور لاله چنان بر فروخت باد بهار

كه غنچه غرق عرق گشت و گل بجوش آمد

به گوش هوش نيوش از من و به عشرت كوش

كه اين سخن سحر از هاتفم به گوش آمد

زفكر تفرقه باز آن تاشوي مجموع

به حكم آنكه جو شد اهرمن، سروش آمد

ز مرغ صبح ندانم كه سوسن آزاد

چه گوش كرد كه باده زبان خموش آمد

چه جاي صحبت نامحرم است مجلس انس

سر پياله بپوشان كه خرقه پوش آمد

زخانقاه به ميخانه مي رود حافظ

مگر زمستي زهد ريا به هوش امد

 

درخت غچه برآورد و بلبلان مستند

جهان جوان شد و ياران به عيش بنشستند

حريف مجلس ما خود هميشه دل مي برد

علي الخصوص كه پيرايه اي بر او بستند

بساط سبزه لگدكوب شد به پاي نشاط

ز بس كه عامي و عارف به رقص برجستند

يكي درخت گل اندر سراي خانه ماست

كه سروهاي چمن پيش قامتش پستند

به سرو گفت كسي، ميوه اي نمي آري

جواب داد كه آزادگان، تهي دستند

 

خوش آمد گل وز آن خوشتر نباشد

که در دستت بجز ساغر نباشد

زمان خوشدلی دریاب و در یاب

که دایم در صدف گوهر نباشد

غنیمت دان و می خور در گلستان

که گل تا هفته دیگر نباشد

ایا پرلعل کرده جام زرین

ببخشا بر کسی کش زر نباشد

بیا ای شیخ و از خمخانه ما

شرابی خور که در کوثر نباشد

بشوی اوراق اگر همدرس مایی

که علم عشق در دفتر نباشد

ز من بنیوش و دل در شاهدی بند

که حسنش بسته زیور نباشد

شرابی بی خمارم بخش یا رب

که با وی هیچ درد سر نباشد

من از جان بنده سلطان اویسم

اگر چه یادش از چاکر نباشد

به تاج عالم آرایش که خورشید

چنین زیبنده افسر نباشد

کسی گیرد خطا بر نظم حافظ

که هیچش لطف در گوهر نباشد

 

برآمد باد صبح و بوي نوروز

به کام دوستان و بخت پيروز

مبارک بادت اين سال و همه سال

همايون بادت اين روز و همه روز

چو آتش در درخت افکند گلنار

دگر منقل منه آتش ميفروز

چو نرگس چشم بخت از خواب برخاست

حسدگو دشمنان را ديده بردوز

بهاري خرمست اي گل کجايي

که بيني بلبلان را ناله و سوز

جهان بي ما بسي بودست و باشد

برادر جز نکونامي ميندوز

نکويي کن که دولت بيني از بخت

مبر فرمان بدگوي بدآموز

منه دل بر سراي عمر سعدي

که بر گنبد نخواهد ماند اين کوز

دريغا عيش اگر مرگش نبودي

دريغ آهو اگر بگذاشتي يوز

 

رعد همی زند دُهل ، زنده شده است جزء و کل

در دل شاخ و مغز گل بوی بهار می‏کشد

آن‏که ضمیر دانه را علت میوه می‏کند

راز دل درخت را بر سر دار می‏کشد

لطف بهار بشکند رنج خمار باغ را

گرچه جفای دی کنون سوی خمار می‏کشد

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم اسفند ۱۳۹۳ساعت ۱۴:۱۲ بعد از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

اشعار بهار و نوروز

بايرام اولوب، قيزيل پالچيق ازه رلر

ناقيش ووروب، اوطاقلاري بزه رلر

طاغچالارا دوزمه لري دوزه رلر

قيز _ گلينين فينديقچاسي، حناسي

هوه سله نر آناسي، قايناناسي.

 

باكيچي نين سؤزو، سووو، كاغيذي

اينك لرين بولاماسي، آغيزي،

چرشنبه نين گيرده كاني، مويزي

قيزلار دئير:«آتيل ماتيل چرشنبه،

آينا تكين بختيم آچيل چرشنبه!».

 

بايراميدي، گئجه قوشي اوخوردي

آداخلي قيز، بيگ جورابين توخوردي

هر كس شالين بير باجادان سوخوردي

آي نه گؤزل قايدادي شال ساللاماق

بيگ شالينا بايرامليغين باغلاماق

(شهریار)

برچهره گل شبنم نوروز خوش است

 

در صحن چمن روی دل افروز خوش است

 

از دی که گذشت هر چه گویی خوش نیست

 

خوش باش و ز دی مگو که امروز خوش است

 

 

 

چون ابر به نوروز رخ لاله بشست

 

برخیز و بجام باده کن عزم درست

 

کاین سبزه که امروز تماشاگه تست

 

فردا همه از خاک تو برخواهد رست

 

 

 

بنگر ز صبا دامن گل چاک شده

 

بلبل ز جمال گل طربناک شده

 

در سایه گل نشین که بسیار این گل

 

از خاک برآمده است و در خاک شده

خیام

 

 

 

 

 

 

 

عزیزان موسم جوش بهاره

 

چمن پر سبزه و صحرا لاله زاره

 

دمی فرصت غنیمت دان در این فصل

 

که دنیای دنی بی اعتباره

 

 

 

بمو واجی چرا ته بی قراری

 

چو گل پرورده باد بهاری

 

چرا گردی بکوه و دشت و صحرا

 

بجان او ندارم اختیاری

 

 

 

گلان فصل بهاران هفته بی

 

زمان وصل یاران هفته بی

 

غنیمت دان وصال لاله رویان

 

که گل در لاله زاران هفته بی

بابا طاهر

 

 

 

جهان از باد نوروزی جوان شد

 

زهی زیبا که این ساعت جهان شد

 

شمال صبحدم مشکین نفس گشت

 

صبای گرم رو عنبر فشان شد

 

تو گویی آب خضر و آب کوثر

 

ز هر سوی چمن جویی روان شد

عطار

 

 

 

آتش و آبی بباید میوه را

 

واجب آید ابر و برق این شیوه را

 

تا نباشد برق دل و ابر دو چشم

 

کی نشیند آتش تهدید و خشم ؟

 

کی بروید سبزه ذوق وصال

 

کی بجوشد چشمه ها ز اب زلال؟

 

کی گلستان ، راز گوید با چمن

 

کی بنفشه عهد بندد با یاسمن

 

کی چناری کف گشاید در دعا

 

کی شکوفه سرفشاند در هوا ؟

 

کی شکوفه آستین پر نثار

 

برفشاند گردد ایام بهار ؟

 

کی ز درد لاله را رخ همچو خون

 

کی گل از کیسه برآرد زر برون

 

کی بیاید بلبل و گل بو کند

 

کی چو طالب، فاخته کوکو کند ؟

مولانا

 

 

 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم اسفند ۱۳۹۳ساعت ۱۴:۸ بعد از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

آیین های نوروز

آشنایی با آئین‌های نوروزی

آیین های استقبال از عید نوروز

 

آیین کوسه گردی

یکی از ایل های کرد در کشورمان «کوسه» نام دارد، که در مناطق مختلف کردستان کوسه یا «کوسه وه وی» (Kosewewi) (کوسه گردی، کوسه برنشین) در دو زمان از سال برگزار می شود. کوسه فردی از اهالی روستاست(معمولا شبان روستا) که در هنگام نوروز با قیافه و هیبتی غیرعادی و مضحک در حالی که لباس های زیادی را روی هم پوشیده و پالتوی بلندی به تن کرده است با گذاشتن شاخ هایی از چوب یا داس و ریشی از پنبه یا پشم و سبیل درازی از موی بز به میان مردم می آید.

برای اجرای این مراسم، نقش زن کوسه را نیز یکی دیگر از جوانان روستا برعهده گرفته که او نیز لباس زنانه کردی پوشیده و سرخاب سفیداب می مالد. کوسه و زنش همراه جمع جوانان در داخل روستا شروع به گشتزنی می کنند و به شوخی و گاه جدی با هم به مناظره می پردازند و با نکته پردازی مضحک و حرکات خنده دار موجب شادی و خنده مردم می شوند. کوسه به هر خانه ای که وارد می شود، اهالی آن خانه به استقبالش می روند و به مناسبت نوروز خشکبار و گاهی روغن و کره و تخم مرغ به او هدیه می دهند

عروس گوله

نمایش عروس گوله یکی از آیین های استقبال از نوروز است. آروس یا اوروس به معنای الهه زیبایی است که به عربی رفته و الف به عین تبدیل شده و دوباره با شکل جدید به زبان فارسی بازگشته است. زمان اجرای این نمایش آیینی از نیمه دوم اسفند آغاز می شود و تا فرارسیدن نوروز ادامه دارد. عروس گوله معمولا در تمام نقاط گیلان و برخی مناطق مازندران با تفاوت هایی اندک اجرا می شود این آیین بازمانده ای از اعمال نیایش کشاورزی است. در نمایش آیینی عروس گوله تعدادی از آدم ها در نقش های مختلف از جمله سرخون(خواننده) کاس خانم، ناز خانم، پیر بابا، غول، دایره زن و ساززن.. خانه به خانه آبادی می روند و در حالی که گروهی از مردم آنها را همراهی می کنند شعر عروس گوله را در استقبال از نوروز می خوانند و مردم را شاد می کنند، نمایش عروس گوله با شیرین کاری های کاس خانم و ناز خانم آغاز می شود و برای تصاحب این دو عروس نبردی بین پیرمرد و غول آغاز می شود. سرنانواز نیز با یک خواننده افراد را همراهی می کنند

آیین آیینه تاودانی

این آیین یکی از مراسم پیشواز نوروز در غرب گیلان و شهرستان رشت است. شکل آن به این صورت است که با آغاز نوروز چند نفر از نوجوانان در پی تهیه آیینه، گل بنفشه، پامچال و شاخه های کوتاه و شمشاد برآمده و آیینه ای را که دورو و مستطیل شکل است با این گل ها به گونه ای مزین می سازند، سپس آن را به ریسمان بلند وصل کرده و شب بعد از خوردن شام به خانه هم محلی ها می روندخانه های روستایی معمولا با پایه های چوبی محصور است، از این نظر رفت و آمد در آنجا به سهولت امکان پذیر می شود. از آنجا که وسایل گرمازا هیزم بوده، صاحبان خانه ها برای بیرون رفتن دود، در اتاق را نیم باز می گذاشتند. این امر برای نوجوانان و پیام آوران نوروز خوشحال کننده بود، چون براحتی می توانستند آیینه و دسته گل را به داخل اتاق بیندازند، اما اگر در اتاق خانه ای بسته می شد ، خیلی آرام در را باز می کردند تا کسی از اعضای خانه متوجه حضور آنان نشود. معمولا سعی می شده دسته گل، سبزه و آیینه را به وسط اتاق بیندازند و در پشت در مخفی شوند. زن خانه نیز که در حال پختن حلوا و شیرینی نوروزی بود، آیینه را برداشته و بعد از نگاه به آن به صاحب آیینه سکه یا تخم اردک یا مقداری حلوا هدیه می داد

نوروز و بخت گشایی

یکی از باورها و مراسم در ایام نوروز، آیین بخت گشایی است که معمولا از چهارشنبه آخر سال تا سیزده اجرا می شود. بخت گشایی تقریبا سراسر ایران و تمامی اقوام ایرانی رایج است. دخترانی که باور دارند بخت آنها بسته شده است، در شب چهارشنبه سوری رسم گره گشایی را برپا می کنند.مراسم به این شکل است که بعد از پایان مراسم چهارشنبه سوری به گوشه ای از دستمال و چارقد خود گره ای می زنند، سپس در کنار کوچه یا سر چهارراه می ایستند و از نخستین رهگذر می خواهند که گره دستمال یا چارقدشان را باز کند، به امید آن که گره از زندگی شان باز شود و در سال نو به خانه بخت بروند

گردو شکستن: در برخی مناطق ایران، مردم گردو شکستن را در گشودن بخت موثر می دانند. دختر های دم بخت هفت عدد گردو و مقداری نبات را برمی دارند و به کارگاه کوزه گری می روند. کوزه گر آنها را پشت چرخ کوزه گری می نشاند و هفت بار چرخ را می گرداند و در هر بار یک گردو می شکند و براساس پر یا خالی بودن گردوها و نیز شکستن آنها بخت دختر را پیشگویی می کند

سبزه گره زدن: رسم باز شدن بخت با گره زدن سبزه در روز سیزده بدر هم که بیشتر مردم با آن آشنا هستند، رواج دارد و دختران دم بخت در این روز با گره زدن سبزه، نیت می کنند تا بختشان در سال جدید باز شود و مردم در این روز به مزاح می خوانند: سیزده به در، سال دگر، خانه شوهر.

سر زدن به قبور مردگان

یکی از آیین هایی که همواره در بین اقوام ایرانی رایج بوده، رفتن به قبور مردگان در آخرین جمعه سال و دادن هدایایی به صورت خیرات به روح درگذشتگان بوده است. این مراسم ریشه در آیین های باستانی دارد که مردم بر این باورند که در این روز، روح مردگان در روزهای پایانی سال وارد خانه ها می شود

عید غریبان: در کرمانشاه مرسوم است که آخرین جمعه دو هفته قبل از عید نوروز که به آن عید غریبان گفته می شود، مردم سر قبر مردگانی که غریب هستند و قوم و خویشی ندارند، حاضر می شوند و در این روز شیربرنج، شیرینی، شربت، خرما و حلوا خیرات می کنند

عید مردگان: در این روز که آخرین جمعه سال است، مردم همانند عید غریبان برای مردگان خودشان خیرات داده و بعد از فاتحه خوانی به خانه برمی گردند و معتقدند که مردگان هم احساس دارند و چشم انتظارند که عیدی بگیرند. مردم کرمانشاه علاوه بر جمعه آخر سال، یک روز قبل از عید که سال کهنه گفته می شود، خیرات می دهند و در شب عید که به آن شب برات beratمی گویند، سر قبور مردگان حاضر و فاتحه می خوانند.

 

 

 

 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم اسفند ۱۳۹۳ساعت ۱۴:۷ بعد از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

برنامه های تلویزیون در نوروز 94

ویژه برنامه‌های نوروزتلویزیون

نشست خبری تشریح ویژه برنامه‌های تلویزیون در نوروز 94 صبح امروز -23 اسفندماه-  با حضور «علی‌اصغر پورمحمدی» معاون سیما و محمد احسانی مدیر شبکه یک، محمدرضا جعفری جلوه مدیر شبکه دو، غلامرضا میرحسینی مدیر شبکه سه، اردشیر رستم‌وندی مدیر شبکه چهار، مجید زین‌العابدین مدیر شبکه پنج، حسین ساری مدیر شبکه آموزش،بهرام محمدی‌نیا مدیر شبکه قرآن، آبتین مهدی‌پور مدیر شبکه سلامت، محمد حسام‌پور مدیر تامین برنامه شبکه نمایش و نمایندگان رسانه‌های جمعی برگزار شد.

پخش بخش‌هایی از فیلم محمد(ص) و گفت‌وگو با مجیدی در شبکه قرآن

 

 

بنا بر این گزارش، در این نشست خبری، محمدی‌نیا در سخنانی ضمن تشریح برنامه‌های شبکه قرآن سیما گفت: برنامه سال تحویل شبکه قرآن 11 ساعت زمان دارد و از اذان مغرب تا اذان صبح روی آنتن می‌رود. اسم این برنامه به تأسی از 7 سلام قرآن کریم، 7 سلام نام دارد.

 

وی با بیان اینکه گرایش شبکه کاملا قرآنی و متنوع است، ادامه داد: ویژه برنامه سال تحویل این شبکه با حضور چهره‌های قرآنی پخش می‌شود و تیتراژ برنامه نیز با قرآن است. مجریان نیز آقایان ربیعی و صنعتی و خانم‌ها ایزدی و امیری هستند.یک مسابقه پیامکی هم داریم که مخاطبان عکس قرآن در کنار سفره هفت‌سینشان را برای ما ارسال کنند.

 

محمدی‌نیا اظهارداشت: گفت‌وگو با رنجبر از کارشناسان دینی با موضوع دعای سمات و با صدای ماشاءالله عابدی نیز بخش دیگری از برنامه‌های ماست. ارتباط زنده با حرم حضرت معصومه(س)، امام رضا(ع)، شاه چراغ و عبدالعظیم حسنی نیز بخش‌های دیگری از ویژه برنامه تحویل سال شبکه قرآن است.

پخش 4 باکس روزانه فیلم در شبکه چهار

در ادامه این مراسم رستم‌وندی مدیر شبکه چهار سیما نیز گفت: برنامه‌های این شبکه بر اساس علمی و فرهنگی تدارک دیده شده و به ویژه احترام یه مادر را در دستور کار قرار داده‌ایم. ویژه برنامه تحویل سال نیز با اجرای رشید کاکاوند، شیرین محمدی و فائزه نعمتی پخش می‌شود. تلاش کرده‌ایم از اقصی نقاط کشور گزارش تهیه کنیم و چهره‌هایی از جمله شاعران طنزپرداز از جمله مهمانان ما هستند. سبدی از کتاب‌هایی که شایسته است در نوروز مطالعه شود نیز معرفی می‌کنیم. وی ادامه داد: شبکه چهار سیما سریال ایرانی پخش نمی‌کند اما یک سریال خارجی به نام پائولا داریم و 4 باکس نمایشی هم در نظر گرفته‌ایم. برنامه نمای کوتاه نیز برای بررسی فیلم‌های کوتاه با اجرای ابوالفضل جلیلی پخش می‌شود و سینما 94 نیز همراه با تحلیل فیلم‌ها را عرضه می‌کند و بیش از 15 فیلم جدید ساعت 15 تا 17 پخش می‌شود و آخرین باکس نمایش نیز متعلق به طنزپیشگان است و شخصیت‌های مهم دنیا را معرفی می‌کند. رستم‌وندی اظهارداشت: 3 باکس مستند تدارک دیده شده است. همچنین مستند چهار گلچینی از مستندهای بلند مستندهای بلند را پخش می‌کند. برای نمونه ما امسال مستند ورزشی هم پخش می‌کنیم که متعلق به تیم‌های باشگاهی هلند است. مستند نگاه نو نیز امسال اضافه شده و رویکرد اجتماعی و سیاسی نسبت به مسائل جهان دارد که همراه با تحلیل کارشناسان است. مستند فرمول چهار نیز تکنیک‌های ساخت مستند را آموزش می‌دهد. وی در پایان گفت: برای اولین بار امسال برنامه‌ای به نام سینمای دانش طراحی کرده‌ایم که تلاش کرده به کارگاه‌های آموزشی بین المللی بپردازد.

بازگشت کلاه قرمزی با عروسک‌های قدیمی

بخش دیگری از این نشست به تشریح ویژه برنامه‌های نوروزی شبکه دو سیما اختصاص داشت که جعفری جلوه در این باره گفت: شبکه دو سیما با رویکرد اجتماعی و زندگی برنامه‌هارا پخش می‌کند و ویژه برنامه خوبی از خودتونه نیز با اجرای شهرام شکیبا روانه آنتن خواهد شد.

وی ادامه داد: ویژه برنامه تحویل سال نیز بهار در خانه نام دارد که از اذان مغرب تا اذان صبح روانه آنتن می‌شود و با محوریت خانه، خانواده و زن پخش می‌شود که زوج‌های جوان در اجرای آن سهم دارند. مجموعه نمایشی شبکه دو نیز کلاه قرمزی است که از 6 فروردین ساعت 21 پخش می‌شود. امسال عموپورنگ نیز هر روز ساعت 16:30 برنامه خواهد داشت و در 2 نوبت 9 صبح و 18 نیز فیلم‌های سینمایی پخش می‌شوند. دستپخت‌های خودمانی و نشان برتر نیز پخش می‌شود. جعفری جلوه تصریح کرد: برنامه‌های مستند، فیلم کوتاه و ... نیز به تناوب در جدول پخش گنجانده شده است. آیین خانه نیز با حضور شهاب مرادی و اجرای رسالت بوذری و کوی محبت نیز پخش می‌شود. مدیر شبکه دو سیما در پاسخ به سوالی با این مضمون که آیا مجموعه کلاه قرمزی امسال با عروسک‌های جدید پخش می‌شود یا خیر؟ گفت: برنامه کلاه قرمزی متکی بر همان عروسک‌های قبلی است و تعدد عروسک‌ها می‌تواند تجربه‌های قبلی را از بین ببرد. این برنامه به سمت مخاطب عام حرکت کرده و حتی سالمندان و میانسالان هم مخاطب این برنامه هستند.

بازگشت دوباره گروه کودک به شبکه یک

همچنین احسانی مدیر شبکه یک سیما نیز در این نشست درباره ویژه برنامه‌های نوروزی شبکه یک سیما گفت: مجموعه فوق سری ویژه نوروز نیست ولی داستان جذابی دارد و به همین دلیل برای پخش در نوروز انتخاب شد. این سریال هر شب ساعت 22 و با دو تکرار در ساعات 8 صبح و 14:30 روز بعد به روی آنتن می‌رود. وی ادامه داد: برنامه سین مثل سریال نیز با کمی تغییر در ساختار و با نام روزگار مادری پخش می‌شود و علاوه بر سریال‌ها به فیلم‌هایی که با موضوع مادر ساخته شده نیز با اجرای مدرس پرداخته می‌شود. این برنامه هر شب ساعت 23 به روی آنتن می‌رود. مدیر شبکه یک افزود: برنامه‌های آفتاب شرقی، گزیده‌ای از مجموعه حدیث سرو، سخنرانی بزرگان، نشان مهربانی، عید شرقی، مستندهای ایرانگردی، افریقای رام نشده و نقطه اوج نیز دیگر برنامه‌های این شبکه هستند. ویژه برنامه اینجا آینده نیز متعلق به تحویل سال است که با اجرای علی ضیاء از ساعت 20 روز جمعه پخش می‌شود. احسانی با بیان اینکه گروه کودک دوباره به شبکه یک سیما برمی‌گردد، عنوان داشت: آغاز برنامه‌های این گروه با یکسری برنامه تولیدی و تامینی است و هر روز ساعت 15:30 پخش می‌شود. امیدوارم از اواسط سال 94 شاهد برنامه‌های تولیدی نیز باشیم. سینمایی‌های شبکه یک سیما از روز سه شنبه و مقارن با چهارشنبه سوری آغاز می‌شود که در قالب سینما یک به همراه ۲۰ دقیقه تحلیل پخش می‌شود.

ویژه برنامه احسان علیخانی با نام بهار نارنج/ آغاز سریال مدیری از ۶فروردین

میرحسینی مدیر شبکه سه سیما نیز در تشریح ویژه برنامه‌های شبکه سه سیما گفت: این شبکه از هفته گذشته با برنامه‌های گلخانه و ویتامین سه به استقبال نوروز رفته و از روز سه شنبه با پخش سینمایی‌های جذاب ویژه برنامه‌ها آغاز می‌شود. همچنین ما از ۲۹ اسفندماه سریال کوچه‌های خواب را پخش می‌کنیم و در ادامه از ۶ فروردین ماه سریال در حاشیه به کارگردانی مهران مدیری را روانه آنتن می‌کنیم. وی ادامه داد: برنامه بهارنارنج نیز با اجرای احسان علیخانی از ساعت ۱۹ تا ۳ بامداد با محتوای معرفی شخصیت‌ها و شهدای گرانقدر و همچنین پخش کلیپ‌های جذاب به روی آنتن می‌رود. تیتراژ برنامه نیز به چند زبان کار شده است. همچنین سری جدید گزارشگر، مدار ۱۳۵ درجه، به رنگ طلا، آب و آینه یادگارس، با من بخوان، چراغ خانه، سمت خدا، مستند مرگ آفرینان، چشم انداز، مصباح، نمای سه، دیدنی‌های پشت صحنه و سینما پشت صحنه نیز برنامه‌های نوروزی دیگر این شبکه هستند. میرحسینی اظهارداشت: برنامه مهربانو نیز در ۱۵ قسمت ۵۰ دقیقه‌ای هر روز ساعت ۱۵:۳۰ روانه آنتن می‌شود. این برنامه با صدای متن خانم نرگس آبیار پخش می‌شود. وی همچنین درباره ادامه یافتن سریال مدیری پس از ایام نوروز نیز توضیح داد: قرار است این سریال تا ابتدای ماه رمضان پخش شود و اگر شرایط مهیا بود ادامه آن را بعد از ماه مبارک تولید و پخش می‌کنیم.

گیتی خامنه با بچه‌های دیروز بچه‌های امروز به شبکه پنج می‌آید

بخش دیگر این مراسم به معرفی برنامه‌های شبکه پنج توسط مجید زین العابدین بود. وی در این مراسم گفت:پنجره» از ابتدای فروردین هر روز ساعت 8:15 از این شبکه پخش می شود. در ادامه و ساعت 9:45، برنامه «مسیر» که یک مجله اقتصادی است از شبکه پنج پخش می شود.همچنین برنامه «تماشاخانه» که باکس فیلم های مخصوص کودکان و نوجوانان است، در نوروز هر روز ساعت 11 پخش می شود و پس از آن برنامه «تا نیایش» ساعت 12:30 روانه آنتن می شود. وی ادامه داد: فیلم‌های سینمایی هر روز ساعت 13:13 از این شبکه پخش می شوند و تکرار آنها نیز درست 12 ساعت بعد و ساعت 1:30 بامداد به روی آنتن می رود. لاک پشت‌های نینجا روز سه شنبه پخش می شود و شب در موزه ۳ نیز شب سال تحویل به روی آنتن می‌رود. ویژه برنامه «بچه های دیروز، بچه های امروز» نیز با اجرای گیتی خامنه و آزاده آل ایوب (خاله نرگس) هر روز ساعت 15 از شبکه پنج پخش می شود. زین العابدین با بیان اینکه مستندهای نوروزی شبکه پنج نیز در ایام نوروز هر روز ساعت 16:15 روانه آنتن می شوند و بازپخش آن نیز ساعت 7:15 روز بعد است، توضیح داد: برنامه ویژه راهیان نور هر روز ساعت 17:15 پخش می شود و «اقتصاد ایران» نیز برنامه دیگری است که هر روز ساعت 17: 46 با تکرار روز بعد ساعت 6:45 پخش می شود.سریال «سر به راه» نیز به کارگردانی سعید سلطانی که پیش از این قرار بود از شبکه سه پخش شود، در ایام نوروز هر شب ساعت 20:15 روانه آنتن می شود. این سریال نوروزی در روز بعد ساعت 30 دقیقه بامداد و 10 صبح تکرار می شود. وی گفت: «جشن ایران بهار» نیز در نوروز هر شب ساعت 21 از شبکه پنج پخش می شود و مسابقه «تهران تاکسی» نیز هر شب ساعت 22:30 از این شبکه پخش می شود. این مسابقه که در نوروز اولین سری آن پخش می شود، مسابقه مشاغل است که افراد در یک حرفه، با هم به رقابت می پردازند.ویژه برنامه تلویزیونی «فرش بهشت» نیز به تهیه کنندگی محمد قنبری برای تحویل سال ساخته می شود و در مدت زمان 7 ساعت به روی آنتن شبکه پنج می رود.این برنامه تلویزیونی از 8 بخش متفاوت تشکیل شده و محمد سلوکی از کاندیداهای اجرای آن است.این ویژه برنامه کاری از گروه اجتماعی شبکه پنج و ساختار آن به صورت ترکیبی و زنده است.موضوع این ویژه برنامه به دلیل تقارن ایام فاطمیه با نوروز 94 با محوریت مادر خواهد بود و اکنون بعضی از  آیتم های آن در مرحله تولید قرار دارد.

بازگشت جومونگ به تلویزیون

در بخش پایانی این نشست خبری حسام پور ، فیلم‌های شاخصی از سینمای ژاپن ، چین، کره جنوبی به نام‌های «آسمان و زمین، کارگاه نمونه ( با بازی جت لی ) ، سه گانه شمشیر زن دوره گرد ، به دنبال رونی ، سامورایی رامن فروش ، ماموریت غیر ممکن سامورایی ، کوهستان تسویاکی، خلبان ابدی، شنای بدون نفس، در راه خانه، داستان پلیسی 3 ( با بازی جی چان ) ، کارگاه خصوصی» را از جمله فیلم‌های نوروزی شبکه نمایش عنوان کرد. وی همچنین از پخش دو فیلم بازیگر مشهور آلمانی «دیدی» (با بازی دیتر هالروردن) به نام های «ویلی» و «آخرین مسابقه» برای اولین بار از شبکه نمایش در ایام نوروز خبر داد. فیلم «ویلی» در ژانر کمدی و محصول 1980 است ولی فیلم «آخرین مسابقه» در ژانر ملودارم و خانوادگی و محصول 2013 آلمان است. دیتر هالروردن در این فیلم در نقشی کاملا متفاوت با کارهای قبلی خود بازی کرده است. فیلمی احساسی در رثای وفاداری دو زوج تا آخرین لحظات زندگی می باشد. فیلم‌های «آخرین روزهای مریخ ، آدل بلانکس ( ساخته لوک بسون) ، قلمرو حیوانات ، الکس کراس ، آتش در برابر آتش» از دیگر فیلم‌های نورزوی شبکه نمایش هستند. مدیر تامین برنامه شبکه نمایش، پخش فلیم «ملکه» در سه قسمت سینمایی، را از دیگر کارهای ویژه نوروزی شبکه نمایش عنوان کرد. «ملکه» در واقع ادامه مجموعه داستان «ریشه ها» نوشته الکس هیلی است و سرگذشت مادربزرگ پدری نویسنده معروف کتاب ریشه ها را بیان می کند. این سریال نگاهی واقعی و تلخ به سرگذشت وضعیت نابسامان آمریکاییان آفریقایی‌تبار و بیان رنج‌های آن در دوران برده‌داری و پسابرده داری در امریکا دارد. این سریال بازگو کنندن زوایای پنهان و دردناکی از ظلم‌های اربابان آمریکایی به برده‌هاست. حسام‌پور فیلم «بانو کایولانی» را نیز از دیگر فیلم‌های تاریخی که به استعمار و اشغال کشور هاوایی توسط آمریکایی ها می پردازد، اعلام نمود که در نوروز از شبکه نمایش پخش خواهد شد مدیر تامین برنامه شبکه نمایش به علاقمندان فیلم‌های هندی نیز وعده داد؛ فیلم‌های هندی در جدول پخش نوروزی شبکه نمایش لحاظ شده است و گفت فیلم‌های هندی جدیدی همچون «یکی پیدا شد ، سفر سی قدمی ، پسر سردار ، بازی سازان و دیوار» در ایام نوروز از شبکه نمایش پخش خواهد شد. حسام پور از همچنین از پخش فیلم‌های دنباله دار «داستان بی پایان 1 و 2 و3» و  سه گانه «بچه ها را کوچک کردم ، بچه را بزرگ کردم و آب رفتیم» در ایام نوروز خبر داد وی تاکید کرد برنامه سینما کلاسیک که مورد توجه علاقمندان و مخاطبان خاص قرار گرفته است در نوروز تداوم خواهد داشت و از پخش مجموعه فیلم‌های کلاسیک «شرلوک هولمز» با بازی باسیل رافبون در باکس سینما کلاسیک نوروز خبر داد و افزود این فیلم‌ها که اخیرا توسط آقای ناصر طهماسب دوبله شده،  نسخه های دیجیتال هستند. مدیر تامین برنامه شبکه نمایش درباره سریال‌های نوروزی شبکه نمایش نیز گفت ، پخش 4 سریال نیز در جدول پخش شبکه نمایش لحاظ شده است و به علاقمندان سریال‌های شرقی وعده داد، بازپخش سریال «جنگجویان کوهستان» با کیفیت تصویری مناسب و همچنین سریال جدید «خانواده کیمچی» در جدول پخش نوروزی شبکه نمایش قرار دارد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم اسفند ۱۳۹۳ساعت ۱۴:۶ بعد از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

آداب و رسوم در عید نوروز

آداب و سنن مردم در اعیاد، فرهنگ و تمدن ملل مختلف را نشان می‌دهد، البته آداب و سنن در ملل گوناگون مختلف است، مثلا در عید یهودیان کشتن انسان و خون گرفتن از انسان و داخل نان ریختن مطرح است و در بعضی عید‌های مسیحیان با شراب خمیر و نان درست می‌کنند، لذا این اعیاد سنن قابل توجهی است و هویت و عظمت برخی ملل و یا سقوط و رکود و جمود برخی دیگر را نشان می دهد و عید هر ملتی در خور فرهنگ آن ملت است. البته همین مسیحیان در کریسمس، شخصی به نام بابانوئل دارند که با ریش سفید، نماد پیران جامعه است و به خانه ها می‌آیند و برای کودکان هدیه می آورد و این امر پیوند کودکان با پیران و پیوند کودکان با دین و مسیح را از نخستین روزهای زندگی محکم می کند.

پیراستگی و نظافت

اسلام نیز به عید نوروز 11آداب و سنن زیبا و غنی را تزریق کرده است، یکی از آنها پیراستگی نظافت و بهداشت است که در میان ایرانیان به خانه تکانی معروف شده است، بدون شک اسلام دین بهداشت و نظافت و پیراستگی است و «ویل‌دورانت» می گوید: فرانسوی ها توالت نداشتند و ساخت آن را از مسلمین یادگرفتند همچنین درجنگ های صلیبی وقتی مسلمین شکست خوردند، در بین ارتش مسیحیان نفوذ کردند و فرمانده ارتش مسیحیان اعلام کرد باید مسلمین را شناسایی کنیم و راه شناخت آنها از میان مسیحیان این است که هر که بوی عطر و تمیزی می دهد مسلمان است و هر که بوی عرق و کثیفی می دهد مسیحی است، چون اسلام به پاکی و پاکیزگی توجه زیادی دارد، لذا پیراستگی و نظافت را اسلام به عید نوروز و آداب آن ترزق کرده که بسیار زیبا است.

محاسبه نفس

از آدابی که در بین کاسبان و تاجران و رعایت می‌شد، محاسبه مالی است که قاعدتا در اول سال مطرح است و توده های مردمی که دستی بر اقتصاد دارند قبل و در آستانه عید دست به محاسبه مالی می‌زنند که از نظر اسلام اگر برای خارج کردن خمس و زکات و حقوق دیگر باشد واجب شرعی است، نکته اینجا است که اسلام یاد می‌دهد در پایان سال همانطور که محاسبه مالی می کنیم محاسبه نفسانی کنیم یعنی یک سال عمر خود را مورد بازبینی قرارداده و قبل از آنکه به حساب ها رسیدگی کنند به حسابمان رسیدگی کنیم.

دید و بازدید در عید نوروز

 یکی از سنت های عید نوروز دید و بازدید است که این کار از سنت های بسیار ارزشمند فرهنگ اسلامی است وکسی که مومنی را زیارت کند،گویا خدا را در عرش زیارت کرده و کسی که در راه دیدن مومن به مشکلی برخورد کند خدا هفتاد مشکل از او را برطرف می کند.

صلح و آشتی

از آداب و سنن دیگر عید نوروز صلح و آشتی دادن است که میان ایرانیان رسم است، دل های کینه ورز را به هم نزدیک می کردند و صلح می دادند و این از پیام های بسیار ارزشمند قرآن است که بین مومنین صلح ایجاد کنید تا روابط اصلاح شود.

نو پوشی، تمیز پوشی، مصافحه و معانقه

از دیگر آداب اسلامی تزریق شده در عید نوروز نو پوشی و تمیز پوشی است که از ارزش های بزرگ اسلام است و همچنین بوسیدن از آداب دیگر آن است، البته دین اسلام جامع است و برای همه کلان رفتارهای انسانی و ریزه کاری های انسان برنامه دارد، لذا برای بوسیدن نیز برنامه دارد و این نکته گفتنی است و باید توجه کرد که دین اسلام می فرماید بوسیدن پدر و مادر عبادت است و بوسیدن فرزندان درجات بهشت را بالاتر می برد و در معارف اسلامی، بین اجر و درجه مثل نظامیان تفاوت است، گاهی کسی کاری می کند که برای یک بار ارج می‌نهند و گاهی کاری می‌کند که درجه می‌دهند و تا آخر عمر از آن درجه بهره‌مند است، لذا در اسلام بوسیدن سفارش شده و در معارف اسلامی گفته شده که بوسیدن، عقده زدایی می‌کند و بوسیدن پیام ساکت محبت است.

سفر کردن

سفر کردن از آداب دیگر عید نوروز  و از لازمه های زندگی بشر می‌باشد و همواره هجرت ها در طول تاریخ تمدن ساز و تمدن پرور بوده است و سفر ها در ایام عید با هدف صله رحم، تفریح و یا زیارت انجام می شود که بسیار نیکو است.

زیارت اهل قبور در عید نوروز

یکی از چیزهایی که اسلام به نوروز تزریق کرده صله قبور است و این که مردم از اموات و گذشتگان یاد می کند این سنت از ادیان الهی است و مختص به اسلام نیست . زیارت قبور سنت بسیار شایسته و بایسته است.

دعای هنگام تحویل سال

یکی از زیباترین چیزهایی که اسلام به عید نوروز تزریق کرده، قرین شدن تحویل سال با دعا است و پیوند تحویل با دعا از افتخارات اسلام است که این سنت باستانی را بازسازی کرده است و یکی از لحاظات نورانی وشکوه‌مند لحظه تحویل سال در زیارتگاه های معصومین‌(ع) است، لحظات خاص نیایش و کرنش در برابر خدا که اسلام به عید نوروز تزریق کرده است که هزاران هزار نفر لحظات تحویل سال را در جوار حرم اهل بیت‌(ع) با حالات دعا و نیایش آغاز می کنند.

هدیه دادن به دیگران در عید نوروز

یکی از آداب دیگری که همواره در عید نوروز وجود داشته، هدیه دادن است که به شکلی شایسته است البته در نوروز باستان فرودستان هدیه می دادند و اسلام آن را دگرگون کرده است و بزرگان به بینوایان و مسکینان هدیه می دهند که با ساز و کار اسلام همسانی عمیقی دارد.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم اسفند ۱۳۹۳ساعت ۱۴:۵ بعد از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

سفر در نوروز و ضروریات آن

تعطیلات طولانی نوروز، فرصت بسیار مناسبی برای مسافرت است، نه درس و مدرسه مانع می‌شود و نه کار و مسئولیت؛ آب و هوای خیلی از نقاط دنیا هم در این وقت سال، جان می‌دهد برای گذرندان اوقاتی فرح‌بخش. با این وجود، بد نیست پیش از سفر، حواس خود را جمع کنید و نکاتی را در نظر داشته باشید که می‌توانند از بروز حوادث ناگوار جلوگیری کنند و خاطره‌ی سفری راحت و بی‌دردسر را برای شما باقی بگذارند.

 اگر قصد برنامه‌ریزی برای سفر دارید، به‌خاطر داشته باشید که هفته‌ی دوم تعطیلات نوروزی برای مسافرت مناسب‌تر است؛ روزهای اول تعطیلات، مردم بیشتر سفر می‌کنند و شهرهای توریستی شلوغ‌تر هستند.

بهتر است که قبل از سفر، خرید بلیت و رزرو هتل خود را انجام دهید. به‌خصوص در شهرهای پرمسافر، ممکن است در صورت عدم انجام این کار، در مقصد با مشکل مواجه شوید. اگر قصد سفر با اتوموبیل شخصی خود را دارید، حتماً قبل از سفر اتوموبیل را از نظر فنی معاینه کرده و عیب‌های احتمالی آن را رفع کنید.

قبل از سفر، تمام شرایط مقصد خود را بررسی کنید؛ آب و هوای مقصد، مقرارت گمرک، لیست داروهای ممنوع، شرایط رانندگی در آن‌جا و ... از آن دسته اطلاعاتی هستند که دانستن‌شان لازم است.

همراه داشتن داروهایی که مصرف می‌کنید را فراموش نکنید! در تعطیلات ممکن است داروخانه‌‌ی شبانه‌روزی به راحتی پیدا نشود. بردن داروهای مسمومیت، سرماخوردگی و مُسکن هم ضرری ندارد.

فراموش نکنید که تعطیلات نوروز برای همه فصل سفر است؛ کسانی که به سفر نمی‌روند هم یا در مهمانی و دید و بازدید هستند و یا هوای خوب بهاری اجازه نداده در خانه بمانند؛ طبعاً دزدها هم از وجود خانه‌های خالی نهایت استفاده را می‌برند. پس فراموش نکنید که قبل از سفر، امنیت خانه‌ی خود را بالا ببرید

- مطمئن شوید که هیچ در و پنجره‌ای قفل خراب یا شکسته ندارد؛

- جلوی در چوبی آپارتمان‌، یک حفاظ آهنی نصب کنید؛

- وسایل با ارزش مثل پول و جواهرات را در خانه‌ی خالی نگه‌داری نکنید؛

- بد نیست چراغ آشپزخانه یا یکی از اتاق‌ها را که پنجره‌ای به بیرون دارند، روشن بگذارید؛ گرچه این کار حقه‌ای قدیمی است، اما هنوز هم چراغ روشن یعنی کسی در این خانه حضور دارد. می‌توانید از لامپ‌های کم‌مصرف استفاده کنید که در مصرف انرژی هم زیاده‌روی نکرده باشید.

- ممکن است قبل از نوروز، غریبه‌ها برای تعمیرات یا نظافت زیاد به خانه‌ی شما رفت‌وآمد کنند؛ برنامه‌ی سفر خود را در مقابل ان‌ها بر زبان نیاورید؛

- اگر سفر شما طولانی است، به یکی از اقوام یا دوستان مورد اعتماد خود کلید خانه را بدهید تا هر چند روز یک‌بار، سری به خانه‌ی شما بزند.

پول‌ها و مدارک خود را در جیبی بگذارید که فقط خودتان دسترسی داشته باشید. جیب‌برها ممکن است با تنه‌ زدن ناگهانی و یا یک دعوای ساختگی، به راحتی کیف پول شما را بدزدند.

• اگر قصد دارید وعده‌های غذایی را در رستوران‌های بین راه صرف کنید، مطمئن شوید که آن رستوران، مجوزهای لازم را دارد. قبل از سفارش، به نظافت میزها، روپوش پیشخدمت‌ها، قاشق و چنگال و سایر ظروف دقت کنید. بعضی از رستوران‌دارها به شما اجازه می‌دهند از آشپزخانه هم بازدید کنید و از بهداشت در طبخ غذا مطمئن شوید.

قبل از صرف غذا، به‌خصوص غذاهای پروتئینی نظیر گوشت، مرغ و ماهی، مطمئن شوید که کاملاً مغرپخت شده و نیمه‌خام باقی نمانده است. همچنین بهتر است از سفارش دادن انواع خورش‌ها (به دلیل احتمال مانده‌بودن آن‌ها)، کباب کوبیده و همبرگر (به دلیل استفاده‌ی برخی رستوران‌ها از گوشت‌چرخ‌کرده‌ی کهنه با کیفیت پایین) و صرف سبزیجات (به دلیل آلودگی‌های احتمالی) خودداری کنید.

مشکل بزرگ تعطیلات نوروز، خطر اضافه‌وزن است؛ مراقب چربی و کالری بالای غذاها باشید. اگر بیماری قلبی یا چربی خون بالا دارید، ممکن است صرف غذاهای سنگین برای شما مشکل ایجاد کند. بهتر است با صرف وعده‌های کم‌حجم با تعداد بیشتر در روز، تمام مزه‌های جدید مقصد خود را امتحان کنید تا این که از صبح تا شب چیزی نخورید و بخواهید در یک وعده همه را جبران کنید.

به مقدار کافی آب سالم بنوشید. از شیرهای آب عمومی استفاده نکنید و حتماً بطری‌های کوچک آب‌معدنی قابل حمل به همراه داشته باشید. اگر فرزند کوچکی دارید، به او نیز آب کافی و میوه‌ و سبزیجات ضدعفونی‌شده بدهید. نوشیدن مایعات سالم، علاوه بر این‌که در برابر مسمومیت‌ها از بدن محافظت می‌کند، مقدار آبی را که بدن در اثر فعالیت از دست‌ داده نیز جبران می‌کند. هنگام خرید مواد غذایی بسته‌بندی شده مثل آب‌معدنی، آب‌میوه و... به تاریخ تولید و انقضا، پروانه‌ی ساخت و سالم بودن بسته‌بندی آن دقت کنید.

اگر به یک شهر ساحلی مانند آنتالیا، دبی یا جزایر یونان سفر می‌کنید، غذاهای دریایی وسوسه‌کننده‌ی آن‌جا را حتماً امتحان کنید. البته بد نیست هنگام انتخاب غذا، ماهی‌های بدون تیغ را سفارش دهید؛ غذا را آهسته و با دقت میل کنید و مواظب تیغ‌های کوچکی ه به چشم نمی‌آیند هم باشید. اگر فرزند کوچکی دارید بیشتر مراقب بشقاب‌اش باشید و توضیح دهید که تیغ ماهی‌ها را حتماً باید جدا کند.

قبل از ترک خانه، مطمئن شوید که تمام وسایل الکترونیکی غیرضروری خاموش هستند. بد نیست دوشاخه‌ی آن‌ها را از جریان برق خارج کنید؛ شیر اصلی گاز را قطع کنید و چک کنید که تمام شیرهای آب بسته باشد.

فصل بهار است و خریدن چیزهای نو و تازه، وسوسه‌کننده. مواظب دخل و خرج خود باشید و هیچ‌گاه جیب خود را خالی نگاه ندارید، همیشه مقداری پول برای هزینه‌های احتمالی و مواقع ضروری کنار بگذارید

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم اسفند ۱۳۹۳ساعت ۱۴:۳ بعد از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

 

 

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم اسفند ۱۳۹۳ساعت ۱۳:۵۸ بعد از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

سریال های نوروز 93

ساعت پخش سریال‌های نوروزی تلویزیون مشخص شد

تلویزیون برای نوروز ۹۳ ویژه برنامه‌های مختلفی را تدارک دیده که یکی از مهم‌ترین برنامه‌ها سریال‌ها هستند.

خبرگزاری فارس: ساعت پخش سریال‌های نوروزی تلویزیون مشخص شد

به گزارش خبرنگار رادیو و تلویزیون فارس، علی بخشی‌زاده مدیر شبکه دو سیما و مسئول پروژه نوروزی تلویزیون در سال 93 درباره سریال‌های نوروز 93 گفت: امسال پخش ویژه برنامه‌های نوروزی از 27 اسفندماه آغاز می‌شود و تا 15 فروردین سال 93 ادامه می‌یابد.

وی ادامه داد: با توجه به اینکه روایت دوم تاریخ شهادت حضرت فاطمه(س) مصادف با 15 فروردین ماه است، شبکه‌های تلویزیونی موظف هستند تا روز 13 فروردین ماه پخش سریال‌های خود را به پایان برسانند.

بخشی‌زاده تصریح کرد: امسال شبکه یک سیما سریال‌های پایتخت 3 و طنز هله هوله را در نظر گرفته که پایتخت هر شب ساعت 22:15 به روی آنتن می‌رود و تکرار آن نیز در 2 نوبت ساعت‌های 1:30 بامداد و 15 روز بعد پخش می شود. شبکه دو سیما نیز مجموعه خوب، بد، زشت را تدارک دیده و دو مجموعه قند و پند و کلاه قرمزی هم از این شبکه پخش می‌شوند. خوب‌، بد، زشت هر شب ساعت 21:30 پخش می‌شود و در دو باکس 2 بامداد و 14 روز بعد تکرار می‌شود.

وی افزود: مجموعه‌های روزهای بد در و طنز آیتمی کرکره نیز مجموعه‌های شبکه سه سیما هستند که روزهای بد در، ساعت 20:45 روانه آنتن می‌شود و تکرار آن ساعت 24 و 16 روز بعد است. شبکه تهران نیز ما فرشته نیستیم را برای نوروز 93 تدارک دیده است که ساعت 23:15 با تکرار ساعت 19 روز بعد پخش می‌شود.

بخشی‌زاده گفت: شبکه چهار سیما با سریال خارجی به استقبال نوروز می رود و شبکه قرآن و معارف سیما هم دو مجموعه گوهر جان و مثل من، مثل تو را روانه آنتن می‌کند.

همچنین شبکه تماشا نیز در ایام نوروز سریال پایتخت 3 را تکرار می‌کند و مجموعه‌های معلم، آب پریا، زورو، مسافران، شام و آوای باران را هم به روی آنتن می‌برد.

- See more at: http://farsnews.com/newstext.php?nn=13921206000931#sthash.xMTT79X2.dpuf
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم اسفند ۱۳۹۲ساعت ۲:۱۸ قبل از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

همه دیدنی های تلویزیون در نوروز 93

همه برنامه‌های تلویزیون در نوروز ۹۳

شبکه‌های مختلف تلویزیون برنامه‌های مختلفی برای نوروز در نظر گرفته‌اند که از جمله آنها سریال‌ها، فیلم‌های سینمایی، مجموعه‌های مستند، مسابقه و ... است.

خبرگزاری فارس: همه برنامه‌های تلویزیون در نوروز ۹۳

به گزارش خبرنگار رادیو و تلویزیون فارس، نشست خبری «علی بخشی‌زاده» مدیر شبکه دو سیما و مسئول پروژه‌های نوروزی تلویزیون صبح امروز با حضور نمایندگان رسانه‌های جمعی برگزار شد.

بنا بر این گزارش، در این مراسم بخشی‌زاده در سخنانی گفت: حوالی مهرماه بود که به من گفته شد برای نوروز 93 برنامه‌ریزی کنیم. از آن به بعد نشست‌هایی برگزار شد که به برنامه‌ریزی نسبتا منتهی شد.

وی ادامه داد: برنامه‌ریزی‌ها در 2 فاز صفر و اجرایی انجام شد و در فاز صفر، یک نگاه پرونده‌وار به عملکرد تلویزیون در ساْ‌های 91 و 92 داشتیم و کل پروژه‌هایی که ارائه کرده بودیم را بررسی کردیم تا دقیقا بدانیم چه نقاط ضعف و قوتی داشته‌ایم.

بخشی‌زاده تصریح کرد: به همین منظور از تمامی نهادهای نظارتی صداوسیما خواستیم تا نظراتشان را اعلام کنند. در این مرحله از شورای نظارت قانون اساسی بر سازمان صداوسیما خواستیم تا گزارش‌های خود را ارائه دهند. همچنین دومین مرجع ما مرکز نظارت و ارزیابی سازمان صداوسیماست که بیش از 147 شبکه تلویزیونی و رادیویی فعلی را به صورت روزانه رصد می‌کند. سومین نهاد نیز گزارش‌های مرکز تحقیقات سازمان صداوسیما بود که یک دسته گزارش‌های کارشناسی است، یک دسته تعداد مخاطبان و یک دسته میزان رضایتمندی را ارائه می‌دهند.

وی افزود: محور بعدی در حوزه ستاد معاونت سیما بود. دوستانی مامور شدند تا صداوسیما را رصد کنند. یک مرحله طرح و پلان کلی را دیدیم و در مرحله دوم بایدها و نبایدها را تعریف کردیم و در مرحله آخر به برنامه‌ریزی رسیدیم. البته ادعا نداریم که تمام ریز برنامه‌های خود را دقیق اجرایی کنیم.

وی با بیان اینکه اصول اصلی ما در سال جدید ترویج سبک زندگی ایرانی اسلامی است، اظهارداشت: سه اصل خانواده‌محوری، امیدآفرینی و نشاط‌افزایی و تعالی معنوی در برنامه‌های نوروز 93 مورد توجه ما بود که ذیل فضای گفتمانی ایرانی اسلامی تعریف می‌شود.

بخشی‌زاده عنوان داشت: مقوله توجه ویژه به محیط زیست، بحث صرفه‌جویی با توجه به تهدیدات بیرونی و توجه ویژه به مقوله افزایش جمعیت نیز از جمله موارد مورد توجه ما است.

توجه به خانواده‌محوری، پرداختن به شعار سال به شکل هنرمندانه، توجه ویژه به وحدت ملی، گویش‌ها و لهجه‌های محتلف کشورمان از جمله اولویت‌های دیگر ما است.

**تشکیل شبکه مجازی سریال در نوروز

مدیر شبکه دو سیما در ادامه این نشست به سریال‌هایی که شبکه‌های محتلف برای نوروز در نظر گرفته‌اند، اشاره کرد و گفت: امسال طوری طراحی کرده‌ایم که یک شبکه مجازی 24 ساعته برای پخش سریال‌های نوروزی تشکیل شود.

وی با بیان اینکه امسال پخش ویژه برنامه‌های نوروزی از 27 اسفندماه آغاز می‌شود و تا 15 فروردین سال 93 ادامه می‌یابد، ادامه داد: با توجه به اینکه روایت دوم تاریخ شهادت حضرت فاطمه(س) مصادف با 15 فروردین ماه است، شبکه‌های تلویزیونی موظف هستند تا روز 13 فروردین ماه پخش سریال‌های خود را به پایان برسانند.

بخشی‌زاده تصریح کرد: امسال شبکه یک سیما سریال‌های پایتخت 3 و طنز هله هوله را در نظر گرفته که پایتخت هر شب ساعت 22:15 به روی آنتن می‌رود و تکرار آن نیز در 2 نوبت ساعت‌های 1:30 بامداد و 15 روز بعد پخش می شود. شبکه دو سیما نیز مجموعه خوب، بد، زشت را تدارک دیده و دو مجموعه قند و پند و کلاه قرمزی هم از این شبکه پخش می‌شوند. خوب‌، بد، زشت هر شب ساعت 21:30 پخش می‌شود و در دو باکس 2 بامداد و 14 روز بعد تکرار می‌شود.

وی افزود: مجموعه‌های روزهای بد در و طنز آیتمی کرکره نیز مجموعه‌های شبکه سه سیما هستند که روزهای بد در، ساعت 20:45 روانه آنتن می‌شود و تکرار آن ساعت 24 و 16 روز بعد است. شبکه تهران نیز ما فرشته نیستیم را برای نوروز 93 تدارک دیده است که ساعت 23:15 با تکرار ساعت 19 روز بعد پخش می‌شود.

بخشی‌زاده گفت: شبکه چهار سیما با سریال خارجی به استقبال نوروز می رود و شبکه قرآن و معارف سیما هم دو مجموعه گوهر جان و مثل من، مثل تو را روانه آنتن می‌کند.

همچنین شبکه تماشا نیز در ایام نوروز سریال پایتخت 3 را تکرار می‌کند و مجموعه‌های معلم، آب پریا، زورو، مسافران، شام و آوای باران را هم به روی آنتن می‌برد.

**پخش 126 فیلم در نوروز/ 17 فیلم جدید سهم سینمای ایران

بخشی‌زاده در بخش دیگری از مراسم به فیلم‌های سینمایی تلویزیون در نوروز 93 اشاره کرد و اظهارداشت: شبکه‌های یک، دو، سه، چهار، تهران و نمایش در ایام نوروز هر روز یک فیلم حدید اعم از داخلی یا خارجی پخش خواهند کرد. همچنین حداقل 18 فیلم سینمایی انیمیشن جدید از شبکه‌های دو، تهران و پویا به مخاطبان عرضه خواهد شد.

وی با بیان اینکه همه ژانرهای سینمایی در انتخاب فیلم‌ها لحاظ شده‌اند، عنوان داشت: در این میان 28 فیلم تلویزیونی تولید شبکه‌های سیما و مرکز سیمافیلم هستند. 17 فیلم هم از سینمای ایران انتخاب شده که اسامی آنها هنوز نهایی نشده است. 45 فیلم داخلی داریک و 126 فیلم جدید خارجی که برای اولین بار پخش می‌شوند. امسال حدود 36 درصد از فیلم‌ها ایرانی هستند. حوض نقاشی، ضد گلوله، آزمایشگاه، پسرآدم، دختر حوا از جمله فیلم‌های ایرانی هستند و 12 سال بردگی نیز یکی از فیلم‌های خارجی روز و برنده اسکار است که تلویزیون آن را پخش می‌کند.

**تغییر ساعت پخش مستندهای تلویزیون

به گزارش فارس، بخشی‌زاده درباره مستندهای تلویزیون در نوروز ۹۳ نیز عنوان داشت: امسال ساعت پخش برنامه‌های مستند تغییر کرده و در ساعات پربیننده یعنی از ۱۸ تا۲۲ روانه آنتن می‌شوند. امسال حداقل ۲۷۰ مستند مختلف خارجی با موضوعات متنوع مثل حیات وحش، طبیعت،‌آفرینش، باستان شناسی، نجوم، علم و تکنولوژی، ورزشی، پزشکی و سلامت، محیط زیست، هوا و فضا و ... در حال آماده‌سازی است. شبکه قرآن و معارف هم آثاری با رویکرد دینی و مذهبی در نظر گرفته است.

وی درباره فیلم‌های شبکه نمایش نیز توضیح داد: این شبکه تلویزیونی آثاری را در قالب یک ساعت با پیکاسو، سینمای هند، سینمای کلاسیک، فیلم‌های سینمایی دنباله‌دار، مرور آثار بازیگران و ... روانه آنتن می‌کند.

مدیر شبکه دو سیما ادامه داد: همچنین شبکه سه سیما ۱۱ فیلم ایرانی را در جدول پخش خود قرار داده و فیلم‌های تلویزیونی شبکه یک سیما نیز عبارتند از به من نگو قراضه، ته خط، خسیس، به خاطر یک مشت دلار ناقابل، ماجرای دکتر سه سوت. شبکه دو نیز فیلم‌های تلویزیونی پنجره، فریادهای خاموش، آخرین زمزمه، تندباد مایا و نام و نام خانوادگی را پخش می‌کند. شبکه سه نیز همایش، چایی با بهار نارنج، عطرخوش زندگی و قالیچه سلیمان را برای پخش در نظر گرفته است. همچنین شبکه چهار نیز نگار و سودابه را پخش می‌کند و شبکه تهران فیلم‌های تلویزیونی زیر قیمت، تعطیلات، مسابقه ازداوج و لغزش را در نظر گرفته است.

**توجه ویژه به برنامه‌های معارفی

به گزارش فارس، مسئول پروژه‌های معارفی سیما درباره برنامه‌های معارفی سیما نیز گفت: در این حوزه تلاش شده که ارزش‌ها و مسائل مذهبی در نوروز از دست نرود. شبکه‌ها تدارک خوبی دیده‌اند و بعد از اذان صبح، شبکه یک سیما ترتیل قرآن را پخش می‌کند. همچنین شبکه سه ساعت ۶ صبح سخنرانی مذهبی پخش می‌کند و شبکه قرآن نیز هر روز صبح قرائت یک جزء قرآن از حرم امام رضا(ع) را به روی آنتن می‌برد. شبکه دو نیز ساعت ۷ سخنرانی مذهبی خواهد داشت. شبکه یک سیما نیز آفتاب شرقی را هر روز قبل از اذان ظهر به روی آنتن می‌برد. نیمروز نورورز، صهبای تسنیم، سمت خدا، مسابقه قرآنی فردوس، یار مهربان؛ یاد خدا، طرح شب‌های جاری و آرامش بهاری برنامه‌های دیگر تلویزیون در حوزه معارف است.

**دختران نوجوان صاحب مسابقه تلویزیونی ویژه شدند

به گزارش فارس، بخش دیگر این نشست به اعلام مسابقات نوروزی اختصاص داشت که بخشی‌زاده در این باره گفت: شبکه دو سیما با ۲ مسابقه نشان برتر و ماز به استقبال نوروز می‌رود. ماز به معنی پیچ و خم مسابقه‌ای ویژه دختران نوجوان است. شبکه سه سیما نیز با مسابقه صدا که بازخوانی تیتراژهای سریال‌هاست به استقبال نوروز می‌رود. شبکه چهار نیز مسابقه بُعد چهارم، شبکه تهران مسابقه سرزمین دانایی، شبکه قرآن مسابقه فردوس، شبکه آموزش مسابقه‌های مشاعره ستاره‌ها و قند پهلو،‌شبکه قرآن مسابقه تلفنی نوروزی، شبکه سلامت مسابقه سلامت و شبکه نسیم مسابقه لطیفستان را در جدول پخش قرار داده‌اند.

وی درباره برنامه‌های ورزشی تلویزیون نیز تصریح کرد: برنامه‌های افتخارات ورزشی، ورزش از نگاه دو، صبح نوروزی، رزم ونما، شهر ورزشی، تاریخ شهرآورد،‌صبح و سلامت و ... برنامه‌های ورزشی تلویزیون در نوروز سال آینده هستند.

**ویژه برنامه‌های سال تحویل

مدیر شبکه دو سیما در بخش دیگری از سخنانش به ویژه برنامه‌های شبکه‌های مختلف درتحویل سال اشاره کرد و گفت: شبکه یک سیما ۱۰ ساعت ویژه تحویل سال دارد که از ساعت ۲۲:۳۰ روز قبل آغاز می‌شود. شبکه دو و سه سیما نیز هرکدام ۱۰ ساعت برنامه تدارک دیده‌اند. در این میان شبکه تهران ۲۰ ساعت تدارک دیده است.

**سری جدید کلاه قرمزی در نوروز ۹۳

بخشی‌زاده در این مراسم درباره برنامه‌های ویژه کودکان در نوروز ۹۳ نیز گفت: برنامه‌های فیتیله، با ما بیا و کلاه قرمزی شاخص‌ترین برنامه‌های شبکه دو است. همچنین از شبکه تهران نیز بچه‌ها بیاین تماشا و رنگین کمان پخش خواهد شد. شبکه آموزش نیز گل آموز و نوروز و عروسک‌های ایرانی را پخش می‌کند. شبکه قرآن نیز نقطه اوج و ماجرای سحر خانم را در نظر گرفته است. ه‌های ایران و بچه‌های ایران هم از شبکه جام جم پخش می‌شوند.

وی درباره شایعات مبنی بر عدم پخش مجموعه کلاه قرمزی در نوروز ۹۳ نیز گفت: دوستان در حال حاضر کار خود را انجام می‌دهند و این شایعات سال گذشته هم وجود داشت. حتی تهیه‌کننده هم نسبت به این شایعات معترض است.

وی درباره انتشار عکس‌های کلاه قرمزی و سایر عروسک‌های این مجموعه روی لوازم التحریر و اسباب‌بازی‌ها نیز عنوان داشت: شبکه دو سیما بر اساس جدول زمانی فرجه‌ای به تهیه‌کنندگان خود دارد تا از برنامه‌های سازمانی استفاده کنند.

*ذهن مریض همه چیز را به همه چیز ربط می‌دهد

وی همچنین درباره تفاهم ایجاد شده در برنامه عموپورنگ که برخی استفاده از کلید دروغ را به کلید روحانی نسبت داده بودند، عنوان داشت: برنامه عموپورنگ در این سال‌ها نشان داده است که قصد چنین کارهایی را ندارد. ذهن مریض، همه چیز را به همه چیز ربط می‌دهد. ما معین قوای دیگر هستیم و قوای دیگر عملکرد و برنامه‌هایشان را از بستر سازمان صداوسیما به مخاطبان می‌رسانند.

- See more at: http://farsnews.com/newstext.php?nn=13921206001000#sthash.4ycNgcvw.dpuf
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم اسفند ۱۳۹۲ساعت ۲:۱۵ قبل از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

گاه شمار نوروزی

مردم شناسان را عقیده بر این است که محاسبه آغاز سال ، در میان قوم ها و گروههای کهن ، از دوران کشاورزی ، همراه با مرحله ای از کشت یا برداشت بوده و بدین جهت است که آغاز سال نو در بیشتر کشورها و آیین ها در نخستین روزهای پاییز ، یا زمستان و یا بهار می باشد . آغاز سال ایرانیان هرچند زمانی دستخوش تغییر گردید ولی حمزه اصفهانی در کتاب ملوک الارض و الانبیاء و ابوریحان بیرونی در آثار الباقیه گویند که آغاز سال ایرانی، از زمان خلقت انسان (یعنی ابتدای هزاره هفتم از تاریخ عالم) روز هرمز از ماه فروردین بود. وقتی که آفتاب در نصف النهار ، در نقطه اعتدال ربیعی بود، و طالع سرطان بود.

همزمان با پادشاهی خشایارشا ، به گمان زیاد مغانی که از شکل دینی زرتشتی منتشر در شرق ایران الهام گرفته بودند، نوعی جنبش مذهبی راه انداختند که طی آن ، مذاهب اصلی رایج و غایب در ایران گرد هم آمدند و به ارایه یک گاهشماری التقاطی موفق شدند . در این ترکیب ، ماه سی روز تعیین شد، هرروز به نام ایزد یا خدایی نامور شد و در نام های دوازده ماه سال نیز، نام های امشاسپندان و میهن فرشتگان گنجانیده شدند. گمان می رود که از این راه بود که جشن سال نو در اعتدال ربیعی و آغاز بهار به غرب ایران راه یافته و همچون میترگان (مهرگان) آیین ها و آداب و رسوم معمول را به خود جذب کرده باشد.

تقویم ایرانیان کهن که ریشه در اوستا دارد ، بسیار ساده بود : به هر یک از روزهای سی گانه ماه ، یک نام داده بودند و در ماه دیگر دوباره از نخستین نام ، روزها را تا پایان سی روز تکرارمی کردند . در نتیجه سال ایرانی 360 روز یعنی 12 ماه سی روزه بود که برای نزدیک شدنش به سال خورشیدی حقیقی 5 روز بر آن می افزودند. ولی این سال هم حقیقی نبود، زیرا سال حقیقی 5 ساعت و چهل و هشت دقیقه و 45 ثانیه از 365 روز بیشتر است . در آن روزگاران ، هر روز زرتشتیان ، نامی مقدس داشت و نمی شد ترتیب روزها و به دنبال آن ، ترتیب نام ها را بهم زد . به همین سبب ، به جای اینکه مثل زمان ما هرچهارسال یکبار یک روز را به عنوان کبیسه بر سال بیفزایند، هر صد و بیست سال ، یک ماه بر سال می افزودند و در آن ماه سیزدهم مالیات ها بخشوده می شد.

در دوران ملک شاه سلجوقی در سال 467 هجری، اصلاحیه ای به دست حکیم عمر خیام نیشابوری ، ریاضی دان و شاعر به نام ایرانی ، انجام شد و تقویم پارسی نام گرفت و در آن ، نوروز در اول " برگ " (یا برج) حمل آغاز بهار قرار گرفت. نوروز معروف دیگری نیز از این زمان در کتاب ها یاد شده اند که از جمله آنان به نوروز جمشیدی ، نوروز معتضدی ، نوروز عضدی، و نوروز جلالی می توان اشاره کرد .

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم اسفند ۱۳۹۲ساعت ۲:۲ قبل از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

سفره نوروزی

نارنج

مانند زمین گرد است و در ظر ف آب همراه با دانه های اسپند جای دارد .

کاسه آب

کاسه ای از آب که نارنجی در آن غوطه ور است (به نشانه ی زمین در فضا )

شیرینی ایرانی (باقلوا و نان نخودچی )

شیرینی نمادی است از زایش و تولد و بالندگی و برکت


انار

زیباترین و بهترین تصویر زایش است . پردانگی انار نشان از آب و برکت و باروری است .

نان

نمادی از برکت است . در دوره ساسانیان ، گرده نان هایی به اندازه ی یک کف دست می پختند و بر سرخوان نوروزی می گذاشتند .

کوزه آب

کوزه ی آب تزیین شده ، که توسط دختران و نوجوان از چشمه سارها پر شده بود ، بر سر خوان نهاده می شد . امروزه ، جای این کوزه را ، تنگ های کوچک گرفته است .

اسپند

از کلمه سپند به معنی پاکی است . از زمان گذشته در ایران مقدس بوده و در مراسم های نیایشی کار برد داشته است .برای سفره هفت سین جهت زیبایی بیشتر آنها را به رنگ های مختلف در می آوردند.

آجیل

نمادی است از زایش و تولد و بالندگی و برکت

آجیل به مخلوطی از خشکبار گفته می شود که بنابر بر سلایق و مدل های گوناگون ترکیبات آن فرق می کند .

جایگاه در فرهگ سنتی و باستانی :

آجیل از دیر باز به یکی از نمادهای فرهنگ ایرانی بدل گشته است به صورتی که برخی از مراسم سنتی ایرانیان (مانند نوروز و یلدا ) تن ها با حضور آجیل مفهوم خود را پیدا می کنند .

جایگاه در فرهنگ مذهبی :

امروزه جایگاه آجیل میان ایرانیان از حضور در مراسم جشن و شادی فراتر رفته است و به بخشی از اعتقادات مذهبی آن ها نیز وارد شده است . در بسیاری از مراسم مذهبی از نوعی آجیل ، موسوم به آجیل مشکل گشا استفاده می شود که برخی بر این باورند که می تواند آن ها را دررفع مشکلاتشان یاری کند .

انواع وخواص کلی :

آجیل ها انواع بسیار گوناگونی دارند که نمیتوان برای تمامی آنها اسم انتخاب کرد برخی اسامی هم که برای آجیل ها انتخاب می شود از دو شیوه نام گذاری پیروی می کند . شیوه اول که نام آجیل را بر اساس کاربرد آن انتخاب می کند ( برای مثال آجیل مشکل گشا ) .

شیوه دوم نام آجیل را براساس ترکیبات و اجزای آن انتخاب می کند . ( مانند آجیل شور )

هرکدام از انواع آجیل ها دارای خواص بی شماری می باشند . دارای چربی های اشباع شده گیاهی بوده که کلسترول خون را پایین آورده و از بروز حملات قلبی جلوگیری می کنند .

بیشتر آنها دارای پروتئین می باشند . نوع پروتئینی که در آجیل ها یافت می شود " آرجینی " نام دارد . این ماده یکی از پیش نیازهای تولید اکسید نیتریک است که به سلامت رگ های خونی و کاهش فشار خون کمک می کند .

در آخر باید اضافه کرد که اغلب انواع آجیل ها منبع مناسبی از ویتامین و فیبر میباشند و باعث می شوند که عملکرد بدن شما روان و بدون مشکل شود .

انواع آجیل :

بادام زمینی

منبع غنی پروتئین می باشد (20 تا 30 درصد از آن از پروتئین تشکیل شده است ) حاوی انواع ویتامینها بویژه گروه ویتامینهای " ب" ، پتاسیم و نیاسین ( اسید نیکو تینیک ) می باشند .

ویتامین های که در بادام زمینی وجود دارند سلامت پوست مو و ماهیچه ها راتضمین می کند . پتاسیم موجود در آن در آب بدن را تنظیم می کند و متابولیسم بدن را در حد نرمال نگه داشته و از گرفتگی عظلات در زمان انجام ورزشهای سنگین جلوگیری می کند .

85% از کل چربی بادام زمینی اشباع نشده است و 50 % از این چربی ها اشباع نشده می باشد که خون را از کلسترول بد ( لیپو پروتیئن های کم تراکم ) پاک می کنند ، شریان های خونی را باز می کند و خطر حمله قلبی را پایین می آورد .

بادام

بادام نه تن ها دارای مواد فیبردار و پروتئین می باشد بلکه حاوی کلسیم نیز می باشد لاکتوزهایی که برای بدن مفید بوده و اغلب در شیر وجود دارند در بادام نیز یافت می شوند. همچنین حاوی ویتامین " ای " نیز می باشد. کلسیم موجود در بادام شبانه روز کمک می کند که استخوان ها و دندان های سالم و همچنین در برخی موارد از ابتلا به سرطان روده و پروستات نیز جلوگیری می کند و آنتی اکسیدان هایی که در بادام وجود دارند از تخریب دیوارهای سلولی که یکی از دلایل بروز اصلی سرطان می باشد ، جلوگیری می کنند. آنها همچنین دارای خواص بیشماری برای سلامت قلب می باشند . تاثیر بادام در پایین آوردن کلسترول خون از بادام زمینی هم بیشتر است . 70% از کلیه چربی که در بادام وجود دارد از انواع چربی های اشباع نشده است که منجر به تسویه شریان های قلب می شود .

پسته

پسته به خانواده کاشو تعلق دارد و مانند سایر انواع آجیل ها فاقد کلسترول می باشد . علاوه براین آرد آن برای درست کردن بستنی های خوشمزه کاربرد زیادی دارد . سرشار از خواص غذایی است : 30 گرم از آن ( در حدود 45 عدد ) شامل بیش از 10 % از خواص لبنیات مصرفی در طول روز ، منیزیم ، مس ، فسفر و ویتامین خانواده های "ب" می باشند .

پسته فاقد کلسترول بوده و در عوض دارای چربی های اشباع نشده میباشد که مانند سایر آجیل ها در حفظ سلامت قلب کمک می کند . مس ، منیزیم ، و ویتامین های " ب" موجود در آن عملکرد سیستم ایمنی بدن را افزایش داده و بدن را در حال تناسب نگه می دارند .

گردو :

گردو یکی از انواع آجیل ها یم باشد که بیشترین فایده را برای قلب دارد .نه تن ها فاقد چربی های اشباع شده می باشند بلکه حاوی امگا 3 نیز میباشند .یک مشت گردو ، دارای امگا 3 بیشتری نسبت به 30 گرم ماهی قزل آلا دراد .

امگا3 موجود در گردو از ابتلا به بیماری های قلبی جلوگیری کرده و لخته های خونی موجود در شریان های قلب را از بین می برد واز آرتروز و افسردگی جلوگیری می کند.

فندق

فندق میوه ای شبیه به بلوط می باشد و با اینکه بسیار کوچک است منبع مناسبی از مواد غذایی و به ویژه ویتامین "ای " و سلنیم می باشد . سلنیم مانع پیری زودرس و فرسایش بافت ها می شود و ویتامین " ای " نیز در تولید گلبول های سفید و قرمز خون موثر است.

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم اسفند ۱۳۹۲ساعت ۲:۱ قبل از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

نوروز در اشعار میهن

فردوسی

چو آن کارهای وی آمد به جای ز جای مهی بر تر آورد پای

به فر کیانی یکی سخت ساخت چه مایه بدو گوهر اندر نشناخت

که چون خواستی دیو برداشتی ز هامون به گردون برافراشتی

چو خورشید تابان میان هوا نشسته برو شاه فرمانروا

جهان انجمن شد بر تخت اوی از آن بر شده فرۀ بخت اوی

به جمشید بر، گوهر افشاندند مر آن روز را روز نو خواندند

سر سال نو، هرمز فروردین برآسود از رنج تن، دل ز کین

به نوروز نو، شاه گیتی فروز بر آن تخت بنشست فیروز روز

بزرگان به شادی بیاراستند می و رود و رامشگران خواستند

چنین جشن فرخ از آن روزگار بمانده از آن خسروان یادگار


حافظ :
ز کوی یــــار مــی‌آید نسیــم باد نوروزی از این باد ار مدد خواهی چراغ دل برافروزی
چو گل گر خرده‌ای داری خدا را صرف عشرت کن که قارون را غلطهــا داد سودای زرانــدوزی
ز جام گل دگر بلبل چنــان مست می لــعلست که زد بر چـــرخ فیروزه صفیر تخـــت فیروزی
به صحرا رو که از دامن غبــار غم بیفشانی به گلزار آی کــز بلبل غزل گفــتن بیامـوزی

سعدی شیرازی:

برآمد باد صبح و بوی نوروز به کام دوستان و بخت پیروز
مبارک بادت این سال و همه سال همایون بادت این روز و همه روز

ملک الشعرا بهار:

رسید موکب نوروز و چشم فتنه غنود درود باد بر این موکب خجسته، درود
به هرکه درنگری، شادیی پزد در دل به هرچه برگذری، اندُهی کند بدرود


فرخی :

ز باغ ای باغبان ما را همی بــوی بهـار آید کلید باغ ما را ده که فردامان به کار آید
کلید بـاغ را فردا هـــزاران خواستار آید تو لختی صبر کن چندان که قمری بر چنـار آید
چو اندر بـاغ تو بلبـل به دیـدار بهار آید ترا مهمان ناخوانده به روزی صد هـزار آید
کنون گر گلبنی را پنج شش گل در شـمار آید چنان‌دانـی که هرکس را همی زو بـوی یار آید
بهـار امســال پندار همی خوشـتر ز پــار آید وزین خوشتر شود فردا که خسرو از شکـار اید
بدین شـایستگی جشنـی بدیــن بایستگی روزی ملک را در جهان هر روز جشنی داد و نوروزی

منوچهری :

آمـد نوروز هـــم از بامـــداد آمدنــش فرخ و فرخنـــده باد
باز جهان خرم و خـوب ایســـتاد مرز زمستــان و بهاران بــزاد
ز ابر سیـــه روی سمن بــوی داد گیتـی گـردید چـو دارالقـرار


بوالفرج رونی :

جشن فرخنده فروردین است روز بازار گــل و نسرین است
آب چون آتش عود افروزست باد چون خاک عبیر آگیـن است
باغ پیراسته گلزار بهشـت گلبن آراسـته حورالــعین است

مسعود سعد سلمان :

رسید عید و من از روی حور دلبر دور چگونـــه باشــم بی روی آن بهــشتی حور
رسید عید همـایـون شها به خدمـت تو نهاده پیـش تو هدیه نشاط لهو و ســرور
برسم عیـد شهـــا باده مـروق نـوش به لحن بربط و چنگ و چغانه و طنبور



جمال‌الدین عبدالرزاق :
اینـک اینک نوبهـار آورد بیــرون لشکری هریکی چون نوعروســی در دگرگـون زیوری
گر تماشا می‌کـنی برخیز کاندر بــاغ هست با چون مشاطــه‌ای و باغ چون لعبـت گری
عرض لشکر می‌دهد نوروز و ابرش عارض است وز گل و نرگس مراد را چون ستاره لشکری



هاتف :
نسیم صبح عنبـر بیز شد بر توده غبـرا زمین سبز نسرین خیز شد چون گنبد خضرا
ز فیض ابر آزادی زمین مرده شـده زنده ز لطف بــاد نوروزی جهان پیر شد برنا
بگرد سـرو گــرم پرفشانی قمــری نالان به پای گل به کار جان سپاری بلبل شیدا...
همایون روز نوروز است امروز و بیفروزی بر اورنـگ خلافت کرده شاه لافتـی مـاوی

قاآنی :

رساند باد صبـا مـــژده بهار امـــروز ز توبه توبه نمودم هزار بـار امـروز
هوا بســاط زمــرد فکنـــد در صحــرا بیا که وقت نشاطست و روز کار امروز
سحـاب بر سـر اطفــال بوستان بـــارد به جای قطره همی در شاهوار امـــروز
رسد به گوش دل این مژده‌ام ز هاتف غیب که گشت شیر خداوند شهـــریار امروز

خواجوی کرمانی:

خیمة نوروز بر صحرا زدند چارطاق لعل بر خضرا زدند
لاله را بنگر که گویی عرشیان کرسی از یاقوت برمینا زدند

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم اسفند ۱۳۹۲ساعت ۲:۰ قبل از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

حاجی دوست داشتنی نوروز

حاجی فیروز

میر نوروزی

سخن در پرده میگویم ، چو گل از غنچه بیرون آی

که بیش از پنج روزی نیست حکم میرنوروزی

درزمان های پیشین ، به هنگام نوروز دلقکی را برای مدت 5 روز (پنج روزه ی پایان سال ، که در شمار روز وماه و کار نبود ) به جای شاه ، امیر یا حاکم می نشانیدند و به او "امیر نوروزی " می گفتند . او در آن مدت کوتاه از همه ی اختیارات شاه یا امیر برخوردار بود . از این رو ، این دلقک با استفاده از قدرت کوتاه مدت ، حکم به گرفتن جریمه ، زندانی کردن بزهکاران ، ضبط دارایی ستمگران و کارهایی این چنینی می کرد . پس از سپری شدن پنج روز میر نورزوی را برخری سوار می کردند و هر کس کشیده ای بر سر و روی او وارد می آورد .

ابوریحانی بیرونی نیز در کتاب التفهیم ، نقل می کند که :

" به روزگاران خسروان ( پادشاهان ساسانی ) به نخستین روز بهار از بهر " فال " مردی بیامدی کوسه ، برخری می نشست و کلاغی به دست می گرفت و با بادبزن خود را باد میزد و زمستان را وداع می کرد و ازمردم چیزی می طلبید . به زبان ما به شیراز همین کرده اند . اگر او را پس از آن« می دیدند ، سیلی می خورد . "

مراسم مربوط به " میرنوروزی " پیشینه ای دراز دارد . نشانه های آن را در نوشته های پیش از ورود اسلام نیز می توان یافت . از این مراسم . داستان های شیوایی از زمان شاه عباس صفوی نیز نقل می کند .

حافظ از این شخص به عنوان " میرنوروزی "یاد کرده و دوران حکومتش را " بیش از پنج روز " نمی داند .

مسعودی در این باره می نویسد :

" ... پنج روز آخر آن فرودگاه است ، که روز اول آن در عراق و ایران کوسه ای بر استر خود سوار شود ( و این جز در عراق و دیار عجم رسم نیست و اهل شام و جزیره و مصر و یمن آن را ندانند ) ، وتا چند روز و سیر و گوشت چاق و دیگر غذاهای گرم و نوشیدنی های گرما و سرما به او بخورانند بنوشانند و چنان وانمود کند که سرما را بیرون می کند و آب سرد بر او ریزند و احساس رنج نکند ، و به فارسی بانگ زند ؛ گرما ، گرما و این هنگام عید عجیمان است که در اثنای آن طرب کنند و شاد باشند .

علامه محمد قزوینی درباره میرنوروزی شرحی آورده است ،

" ... یکی از دوستان موثق نگارند ه ، از اطبای مشهور که سابق در خراسان مقیم بوده اند ، در جواب استفسار من از ایشان در این موضوع ، مکتوب ذیل را به اینجانب مرقوم داشته اند که عینا درج می شود :

در بهار 1302 هجری شمسی برای معالجه بیماری به بجنورد رفته بودم . از اول فروردین تا چهاردهم فروردین در آنجا بودم ، در دهم فروردین دیدم جماعت کثیری ، سواره وپیاده می گذرند ، که یکی از آن ها با لباس فاخر ، بر اسب رشیدی نشسته ، چتری بر سر افراشته بود . جماعتی هم سوار در جلو و عقب او روان بودند یک دسته هم پیاده به عنوان شاطر و فراش که بعضی چوبی در دست داشتند ، دررکاب او یعنی پیشایش و در جنبین و درعقب او روان بودند ، چند نفر هم چوب های بلند در دست داشتند که بر سر هر چوبی سر حیوانی از قبیل گاو یا گوسفند بود ، یعنی استخوان جمجمه حیوانی و این رمز از آن بود که امیر از جنگی فاتحانه برگشته و سرهای دشمنان رابا خود می آورد. دنبال این جماعت ، انبوه کثیری از مردم متفرقه ، بزرگ و خرد ، روان بودند و هیاهوی بسیار داشتند. تحقیق کردم ، گفتند که در نوروز یک نفر امیر می شود ، که تاسیزده عید ، امیر و حکمفرمای شهر است ، به اعیان و اعزه شهر حوله نقد و جنس می دهد ، که همه کم یا زیاد تقدیم می کنند . به این طریق که مثلا حکمی می نویسد برای فلان متعین : که شما باید صد هزار تومان تسلیم صندوق خانه کنید ، البته مفهوم این است که صد تومان باید بدهند . البته این صد تومان را کم و زیاد می کردند ، ولی در هر حال چیزی گفته می شد ، غالب اعیان به رغبت و رضا چیزی می دادند . زیرا ، جزو عادات عید نوروز به فال نیک می گرفتند . ازجمله به ایلخانی هم مبلغی حواله می دادند که می پرداخت . بعد از تمام شدن سیزده عید دوره ی امارت او بر سر می آید ، و گویا در یک خاندان این شغل ارثی بود " .

بی گمان امروز ، کسانی را که در روز های نخست فروردین ، با لباسهای قرمز رنگ و صورت سیاه شده در کوچه و گذر و خیابان می بینیم که با دایره زدن و خواندن و رقصیدن مردم را سرگرم می کنند و پولی می گیرند ، بازمانده ی شوخی ها و سرگرمی های انتخاب " میرنوروزی " و " حاکم پنج روزه " است که تن ها در روزهای جشن نوروزی دیده می شوند ، نه در وقت و جشنی دیگر و آنان خود در شعرهایی که می خوانند ، می گویند :

حاجی فیروزه ، عید نوروزه ، سالی چند روزه "

میر نوروزی هم از دیگر نسخه های بابا نوروز است و کارکرد های یکسانی داشته است اما تفاوتی هایی اندک در گذر زمان و در نواحی گوناگون بدیهی است . برای نمونه ، تاریخ نامه های سده های میانه از پادشاهی یکروزه او به هنگام جشن نوروز یاد کرده اند که بی تردیدگونه ای نمایش آمیز بوده و آنچنان که برخی تصور کرده اند ، به هیچ وجه قدرت اجرایی نداشته است .


مراسم میرنوروزی در کردستان

از سنت های معمول در کردستان ، مراسم مربوط به " میر نوروزی " است که در گذشته با تفصیل وتشریفات زیاد برگزار می شده و هم اکنون نیز در مهاباد برپا می شود ، به این ترتیب که :

در اولین چهارشنبه سال نو ، مردم از میان خود یک نفر را به "امیری " بر می گزینند و به او نام " میرنوروزی " یا " امیر بهاری" می دهند ، او در این روز به هنگام طلوع آفتاب بر تخت می نشیند . سپس مرد کوپال سیمین ، در پیشگاه امیر بهاری تعظیم می کند تا افراد تشکیلات را معرفی کند که عبارتند از :

-کهن وزیر ، که میان پیران شوخ و بذله گو انتخاب می شود .

- وزیر دست راست که احکام منطقی صادر می کند .

- وزیر دست چپ که فرمانهای مسخره می دهد .

- میرزا که با سواد است و سمت دبیری دارد .

- فراشان و خدمتگزاران .

- خنجر زنان یا جلادان که لباسهای سرخ می پوشند .

- ساززن ها که معمولا تعدادشان به 25 نفر می رسد .

- آوازخوان ها و سرود خوانان که گاهی دسته جمعی و گاهی نوبتی و بعضی به صورت مشاعره آواز می خوانند .

البته در روستاهای کردنشین شمال خراسان نیز مراسم " میرنوروزی همراه با رقص و پایکوبی و دستوراتی که بیشتر درباره ازدواج پسران و دختران است انجام می شود .

حاجی فیروز

حاجی فیروزشخصی سرگرم کننده است که در روزهای نزدیک به نوروز در کوچه ها و خیابان های ایران ظاهر می شود .

حاجی فیروز ها با چهره سیاه کرده و لباسی به رنگ قرمز همراه با کلاه دو کی شکل قرمز ، دایره و دنبکی به دست می گیرند ، به خیابان می آیند و به رقص و شیرین کاری و خواندن شعرهای ضربی به رقص می پردازند. و از مردم پول می گیرند .

حاجی فیروز چیست ؟

خاستگاه جشن ها و آیین های ایرانی ، پیوندی ژرف و شگرف با پدیده های کیهانی و هستی شناسانه و همچنین با ویژگی های اقلیمی و زیست بومی دارد . اما روش برگزاری این آیین ها درفرهنگ ایرانی ، بیشتر از دیگران با واقعیت ها نزدیکی دارد و رمزینه های موجود در آن به یکپارچگی به دنیای نیروهای مینوی و ایزدان پیوند نمی خورد . به دیگر سخن در بارورهای ایرانی (برخلاف باورهای یونان و میان رودان ) دسترسی به جهان ایزدان برای مردمان امکان ناپذیر است. آسمان و نیروهای آن ممکن است تاثیری برفرایند های زمینی داشته باشند اما زمین و باشندگان آن کمترین دخالتی در حوزه توانایی های ایزدان ندارند .

در باورهای کهن سامی و میانرودان پیش آریایی و نیز یونان عصر کلاسیک ، خدایان گاه مظهر خشم و خشونت و آدم ربایی و تجاوز و خشکسالی و ترس هستند : اما در فرهنگ ایرانی ، پروردگار و ایزدگان ،همیشه و هموار مظهر نیکی و خیر خواهی برای مردمان و و باشندگان روی زمین هستند و " سرای سپند " که جایگاه مینویان دانسته می شود ،سرایی است که در آنجا تن ها " نور و سرود " وجود دارد . از این رو است که مرگ در باور های ایرانی کهن ، نه تنها پدیده ای غمناک دانسته نمی شده ، که گاه موجب سرور و شادمانی هم می شده است .

از همین رو ، نوروز نیز آغاز بهار هستی زمینی و نمادی از اغاز آفرینش و زایش دوباره ان است .

درباره حاجی فیروز و پیام نوروزی او که از دیر باز در سراسر ایران زمین به گونه های مختلف رواج داشته و دارد . در نواحی گوناگون او را با نام های متفاوتی می شناسند :

در خراسان و بخش هایی از افغانستان "بی بی نوروزک " در خمین و اراک " ننه نوروز " در کرانه های خلیج فارس " ماه نوروز " در گیلان " پیر بابا " و " آروس / عروس گلی " ، در آذربایجان " نه نه مریم " در تاجیکستان و بخارا و دیگر وادی های ماوراالنهر " ماما مروسه " و نام های مشهور دیگری همچون بابا نوروز و عمو نوروز .

شیوه اجرای نمایش ها در نواحی گوناگون ، زمان مراسم و حتی ترانه هایی که سروده می شود ، گاه با یکدیگر متفاوت هستند و این تفاوت ها ناشی از ویژگی های خاص ها ناحیه است . در آسیای میانه و در آخرین شب سال ، " مامای مروسه " را می کشند " و بانوی خانه ، خوراکی هایی همچو ن سمنک (سمنو ) را درآوند هایی بسیار تمیز و آراسته ، بر دستر خوانی (سفره ای ) می گذارد تا شب هنگام او به آن ها برکت دهد و بچشد و ببوسد پیش از آمدن مامی مروسه ، مراسم " گل گردانی " یا " گل نوروزی " برگزار می شود و در این مراسم گروهی از مردم ، نخستین گل های روییده در صحرا را می چینند و همراه باشادی وآواز در کوچه ها می گردانند ، این آیین با تفاوت هایی در گیلان و کوهپایه های تالش نیز برگزار می شود . در آنجا " آروس گلی " و " پیر بابا " با دسته های گل و پوشیدن پوشاک سرخ و کلاه بوقی به ترانه سرایی و دایره زنی و کارهای خنده آور می پردازند . در هزاره جات افغانستان و در دامنه های کوه بابا، نیز " بی بی نوروز " با پوشش خنده دار و آواز خوانی به شاد کردن مردم می پردازند . (حاجی فیروز بیشتر از همه جا ، شبیه این دو نمونه اخیر است ) .

حاجی فیروز ،شکل دگرگون شده ننه نوروز یا بابانوروز است . گونه اصلی آن که در نواحی مختلف ، روایی دارد ، بی گمان آیینی بسیار کهن برای آورنده پیام نوروزی و آورنده نوید سالی نیک است .

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم اسفند ۱۳۹۲ساعت ۱:۵۹ قبل از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

هفت سین

هفت سين

در مناطقی که سفره هفت سین رسم است ، نمونه ای از هفت چیز می نهند که نامشان با حرف سین شروع شود چون :

سیب ، سرکه ، سیر ، سماق ، سنجد ، سبزی ، سبزه ، سمنو ، سپند ، سنبل ، سوهان ، سنگک ، سیاه دانه ، و سکه ، (سیب ، سمنو ،سیر ، سنجد ،سکه ، سبزه و سماق بانیت هفت سین خوشبختی سعادت ،سیادت ،سلامت ، سپیدروزی ، سرافرازی ، سخاوت و سربلندی )

بعضی نیز هفت سین را دراصل هفت شین می دانند.پیروان آیین زرتشت در کنار هفت سین ،سفره ی هفت شین نیز پهن می کنند آویش و سنجد و اسپند هم ، که پای ثابت همه ی آیین های مذهبی آنهاست . در چهارگوشه سفره شین دیده می شود .

گروهی نیز براین گمانند که ابتدا هفت چین بوده است ، یعنی هفت نوع چیدنی از درخت ، که بعدها به هفت سین تغییر یافته است .

عدد هفت یکی از عددهای ورجاوند و گزیده شده در فرهنگ ایرانی است . هفت سین سفره ای است که ایرانیان هنگام نوروز می آرایند . این هفت قلم " سین " می توانند هرچیزی با آوای آغازین " سین باشند (نمادی از "سپنتا"وپاکی ) . ولی معمولا در این سفره هفت خوراکی که نماد مزه های گوناگون هستند چیده می شود . نام آنها چنین است :

- سیر

- سنجد

- سمنو

- سیب

- سماق

- سرکه

- سبزه

که هفتمین نماد (سبزه ) بیش تر نماد سبزی و خرمی و یادآوری فرارسیدن بهار است تا شناسای یک مزه . در کنار این هفت نماد خوراکی ، نماد های دیگر نیز در این سفره جای داده می شود .

هرچند که سفره ی هفت سین باید به هرحال هفت جزء که با آوای "سین " آغاز می شوند چیده شود ، ولی برای زینت و چیدمان دلپذیر تر سفره ی هفت سین ، تقریبا همه خانواده های ایرانی اجزاء دیگری هم درسفره می چینند و در آرایش و رنگ آمیزی سفره شان نهایت خوش سلیقگی را اعمال می کنند .

آیینه و قرآن در کنار هم از اجزایی است که تقریبا درهر سفره ی هفت سینی چیده می شود . برخی براین باورند که سکه که نماد "دارایی " و آب که نماد "پاکی و روشنایی " است بهتر است در کنار هم قرار گیرند و سکه را درون ظرفی از آب سرسفره می گذارند . سمنو و سنجد نیز گاهی به عنوان یکی از اعضای سفره به کار می روند .

به طور کلی دیگر اقلامی که سفره ی هفت سین را مزین می کنند عبارتند از :

آینه ،شمعدان، ماهی سرخ ، نارنج ، تخم مرغ رنگی ، کاسه آب ، انار ، نان ، شیرینی ایرانی ( باقلوا و نان نخودچی )، کوزه ی آب ، اسپند ، آجیل ، شکلات (نقل ) ، گلاب ، گل نرگس ، دیوان حافظ

یاشاهنامه ، میوه و ...

هفت سین سلامتی

فرهنگ کهن ایرانی گره خورده با شکر دائم نعمت های خداوندی در فصل های مختلف سال است . دانش سرشار مردمان ایران زمین ازآنچه می خورند و می آشامند وشناخت زیبایی های فصل ها ، رنگ ها ، ومحصولات آن در جشن های جاودانه ایرانیان در فصول مختلف متجلی است .

با نگاهی کوتاه به محتویات مواد غذایی اصلی سفره ی عید می توان با اطمینان بیان کرد که اکثر مواد غذایی مورد استفاده سرشار از مواد معدنی و ویتامین هایی است که ضمن تقویت سیستم دفاعی بدن ، جسم انسان رادربلند مدت در مقابل خطرات ابتلا به بیماری های سخت و مزمن مانند سرطان و بیماری های قلبی - عروقی محافظت می کند .

شب یلدا ، سفره ی سین و ... به ما می آموزند که چنین الگوی غذای رادر طول سال و به مناسبت های مختلف داشته باشیم و در برنامه روزانه خود بگنجانیم . همان طور که گذشتگان ما به مناسبت های مختلف جشن می گرفتند و ازنعمت های بی شمار الهی استفاده می کردند .

هفت سین شامل 6 سین غذایی است که هر کدام می تواند سمبل سلامتی و طول عمر و زندگانی باشد .

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم اسفند ۱۳۹۲ساعت ۱:۵۸ قبل از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

نوروز در قزاقستان

نوروز قدیمی ترین جشن قزاق ها به شمار می رود . از زمان های کهن اغلب مردم دنیا نوروز را جشن می گرفتند .

از نظر علم نجوم کوچ نشینی ها سال را به شش ماه تابستان و شش ماه زمستان تقسیم می کردند . ماهنوز اصطلاحاتی مثل " در طول شش ماه زمستان " و " در طول شش ماه تابستان " بیاری به کار می بریم . در تابستان تمامی موجودات شادمان می شوند و قزاق ها این شش ماه را " خوب " می نامند . در زمستان همه جا سرد و همراه با برف و سرما می شود و قزاق ها آن شش ماهه را " بد " می نامند . درگذشته " خوب" و " بد" به صورت انسان تصور می شد . خوب و بد همیشه با هم مبارزه می کردند . شواهدی از این جریان در " اوستا " که یکی از قدیمی ترین کتاب ها است و همچنین دیوان " لغت الترک " کاشغری که دایره المعارف قرن یازدهم است ، دیده می شود . درخصوص مبارزه خوب و بدافسانه های تعددی وجود دراد . درایران خوبی را " اخورا مزدا " و بدی را " اهرمین " می گویند . در بین قزاق ها خوبی را " کیه " و بدی را " کسیر " می نامند و زمستان " و تابستان "تابسقان " می گویند .

قزاق ها هر سه ماه را به سی روز تقسیم می کرد و هر سال دوازده ماه داشت . به پنج باقی مانده ازسال" بد " گفته می شد و " پنچ روز خوبی و بدی با هم مبارزه می کنند . برای همین " ولی آرا " یعنی مرگ یا وفات نامیده می شد . براساس این عقیده قزاق ها در پنج روز گفته شده جشن نمیگرند ، ازدواج نمیکنند ، میهمانی نمی روند و مسافرت نمی کنند . حتی ریش سفید های محله یا روست ب هسگ اجازه پارس کردن نمی دهند .

به گفته دانشمندان جشن نوروز بر اساس نظریه ثنویت یعنی خوب و بد ، زمستان و تابستان ، سرد و گرم به وجود آمده است .

درنوروز و شب توازن می یابد ، گوسفند ها ، گاو ها و اسب ها می زایند .مردم شیر و ماست می خورند وهمه مخلوقات شاد می شوند . قزاق ها این روزرا " روز بزرگان ، روز اکبر) می گویند ، نوروز درتقویم گریگوری قدیم برابر با پنج مارس و با تقویم جدید 21 و 22 مارس می شود .

کلمه نوروز از کلمه فارسی " نو " و " روز " به معنی روز نو تشکیل شده است .

در زبانی قزاقی کلمه نوروز سه کاربرد دارد :

1- نوروز به معنی سال نو است .

2- ماه مارس برابربا نام یا ماه قزاقی است که نوروز می باشد .

3- غذای مخصوصی به نام " نوروز کوجه " یعنی سوپ نوروز است .

تااوایل تشکیل شوروی ، قزاق ها نوروز را جشن می گرفتند اما از سال 1926 حکومت مانع آن شد مخالفان دین اضهار کردند این جشن یک جشن دینی و قدیمی است . به این ترتیب قزاق ها نتوانستند نوروز را برگزار کنند . بعد از جریان تحولات در شوروی مجددا " پس از 62 سال قزاق ها در سال 1988 توانستند نوروز را جشن بگیرند . قزاق ها نوروز را سال نو می گیویند . مردمان قزاق درباره نوروز اعتقادات گوناگونی دارند " مثلا " می گویند نوروز روزی است که نور خدا به زمین می آید" همچنین " روزی است که حضرت خضرپیامبر می آید و یا " روزی است که سنگ آبی سمرقند آب می شود " .

چگونگی برپایی جشن نوروز توسط قزاق ها

یک روز پیش از نوروز خانه و در بار را تمیز می کنند و دو عدد شمع روشن کرده بر روی میز می گذراند چون معتقد بودند خضر پیامبر شب نورزبه خانه ها می آید ، اگر خانه تمیز به خانه ها می آید ، اگر خانه تمیز و پاکیزه باشد خضر پیامبر به آن خانه مال و برکت می دهد .

اگر خانه کثیف باشد از آن خانه می گریزد . دو شمع روشن نیز به نظریه ثنویت مربوط می شود . به ترتیب که اگر از آغاز سال با پاکیزگی شروع تا پایان سال همواره ادامه خواهد یافت . در این روز همه ظرف ها را باشیرینی پر می کنند و روی میز شیر و ماست می گذراند که سمبل سفیدی است .

روز نوروز برای قزاق روز برکت محسوب می شد . اگر در این روز برف و باران ببارد ، نور خدا قلمداد می شود و مطمئن هستند که این سال پربرکت خواهد بود . برف باریده شده در روز نوروز را " برف پنبه ای " می گویند . اگر در ایون روز کودکی متولد نام او را " نوروزی بای " نوروز بای : ، " نوروز بیک "، " میرام گل" میگذارند . درنوروز همه افراد لباس تمیز ونو می پوشند ، با دیدار از همدیگر روز آغاز می کنند و به میهمانی می روند . در ادیدار با همدیگر این شعر را می خوانند :

سال نو مبارک است

عمر تو طولانی باشد

این روز برکت می اورد

سپس رو بوسی می کنند و زن ها را درآغوش می گیرند .

غذای مخصوص نوروز " گوجه " یعنی سوپ نوروز است که از گوشت کهنه زمستانی ، کله گوسفند ، شی، کشک ، گندم ، پیاز و هویچ فراهم می شود . هر خانه از سفیدی ( محصولات لبنی ) سبزی ( میوه و تره بار ) و سرخی ( غذایی که از گوشت حاضر شده ) پر می شود ، طبق آداب و رسوم کله گوسفند را پیرمردها و "نوروز کوجه " را جوانان تا آخرین قاشق می خورند . برای اعضای خانه که مسافر هستند از " نوروز کوجه " سهمی می گزارند که " سیباغا" گفته می شود . پیرمردها در پایان صرف غذا دعا کرده و جوانان از صاحب خانه تشکر می کنند . خوردن کله گوسفند و گوشت کهنه به معنی وداع با زمستان است . سفیدی (محصولات لبنی ) در سفره به معنی دیدار با تابستان محسوب می شود . می گویند اگر کسی "نوروز کوجه " را سیر بخورد تمام سال گرسنه نخواهد بود . روز نوروز مردها زودتر از خواب بیدار می شوند و طلوع افتاب را میبینند اولین کسی که طلوع راببینند به خانه او برکت و نور خدا می آید . مردان صبح بیل به دست گرفته و به باع می روند تا درخت و گل بکارند ، زیرا ضرب المثلی در بین مردم قزاق وجود دارد که می گویند : اگر یک درخت قطع کردی ، بجایش ده درخت بنشان ، زن ها شیر، کشک و گوشت پخته تهیه می کنند و به طلوع آفتاب سلام کرده از مواد غذایی تهیه شده بین شده بین بچه ها و فقرا توزیع می کنند .

در شب نوروز مردم دایره وار می نشینند دو شاعر به نشانه خوبی (خیر) گرما و تابستان و دیگری به نشانه بدی (شر ) سرما و زمستان وارد شده به مشاعره می پردازند . در ای زمان چهره افسانه ای زشتی به نام " قالترواق قامر کمپیر" به همراه دو پسرش به نام " آقباران " و "ازباتا " و " اوت " ) 9 می پردازند که بلاخره باطلوع خورشید و با پیروزی خیر(خوبی ) چهره های شر ( بدی ) فرار می کنند .

پیشگویی در اولین روز طلوع خورشید در نوروز از دیگر رسوم قزاق ها است به نظر پیشگوها در چهار حالت طلوع می کند . اول اینکه آفتاب سرخ رنگ همچون خون می شود.از طلوع اینگونه آفتاب نوروزی پیشگویان آن سال را مواجه با آتش سوزی ، جنگ ، مرگ وخونریزی می دانند . دوم اینکه آفتاب رنگ نارنجی داشته باشد که نشانه خشکسالی و آتش سوزی های پی در پی در صحرا خواهد بود . سومین حالت این است که آفتاب به رنگ تیره طلوع کند . در این وضع سال پرباران و برف پیش بینی می شود . چهارمین شکل اینست که آفتاب نورانی و روشن طلوع می کند که نشانه سال خوبی محسوب می شود .

چون قزاق ها معتقدند خضر پیامبر در شب آغاز نوروز برای میهمانی ها به خانه ها میرود برای همین از ساعت سه نیمه شب نوروز را جشن گرفته و یسدار می مانند .

قزاق ها در زمان گذشته نوروز را از سه تا نه روز جشن می گرفتند اما همه آن ها یک روز مشخص جشن نمی گرفتند چرا که سرزمین آن ها پهناور بوده لذا مثلا ناحیه " حتیسو " در 15 فوریه ، ناحیه جنوبی در 22 مارس و غرب قزاقستان در 14 و 15 مارس جشن نوروزی برپا می کردند .

مردم در نوروز به بازی های سنتی خاصی می پردازند . مثل " کوکپار " ، " آودارسپاق " ، " کشتی " ، " قزقرو " ، " آلتی باقان " ، "بالتام تاپ " و دویدن و بالای ستون رفتن .

بازی بالای ستون رفتن به این صورت است که ستونی به ارتفاع ده متر در وسط یک دایره بوجود می آورند و هدیه ای گران قیمت بالای آن قرار می دهند وافراد تلاش می کنند به آن هدیه برسند . کسی که بدون استفاده از طناب و ریسمان به بالای این ارتفاع برسد می تواند هدیه را به دست آورد .

در بازی " اودارسپاق " جوانان به دو گروه تقسیم شده در حال سوار کواری با اسب ، به کشتی می پردازند . گروهی که تعداد کمتری از آن ها از اسب به زمین افتاده باشد برنده محسوب می شود .

جمع آوری و ترجمه : تور علی قدیر ، کارمند علمی آکادمی عبوم قزاقستان

منابع :

1- قازبکاو . نوروز ، رسوم و سنتی دوباره آمده ،آلمانی ، قزازستان ، 1991 ، 256 صفحه

2- نوروز شعرهای مربوط به نوروز ، بالاوسا 1992، صفحه

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم اسفند ۱۳۹۲ساعت ۱:۵۶ قبل از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

نوروز در ترکیه

نوروز در بین کردهای ایزدی

ایزدی ها به فرشته ای به نام ملک طاووس باور دارند که به زندگی و حیات آن ها در روی زمین نظارت می کند و گاهی نیز از آسمان به زمین می آید .

مردم کرد زبان که در کشورهای ترکیه ، عراق ، ایران و سوریه زندگی می کنند ، جشن نوروز را باشکوه تمام برگزار می کنند ، کردها از نظر زبان و مذهب به گروه های مختلفی تقسیم می شوند ولی همه آن ها نوروز را جشن می گیرند و به آن نوروزمی گویند .

در روستاهای کردنشین مردمدر شب نوروزی روی کوه ها آتش روشن می کنند و به جشن وپایکوبی می پردازند . اصلان خان ، خواننده کرد از شهر ترکیه درباره این مراسم در شهر زادگاهش می گوید :

کردهای مروین مثل همه کردهای دیگر ، نوروز را باشکوه تمام جشن میگیرند . مراسم آن ها در خانه ، روی کوه ها ، در ورزشگاه ها یا روی بام خانه ها انجام میگرد . آن ها گاهی نیز از روی آتش می پرند .

برای کردها روز نوروز نه تن ها روز ثروت و برکت ، بلکه نماد صلح و آشتی است .

مردم مروین صبح نوروز لباس نو می پوشندو به دیدارهمدیگر می روند . بعد همه درمیدان بزرگی جمع می شوندو رقص و شادمانی می کنند . در این رقص ها مانند آنچه در کاروناوال های اروپایی معمول است – بعضی هم از نقاب استفاده می کنند .

مردم کرد زبان دیگری در ترکیه زندگی می کنند که کردهای زازا خوانده می شوند . این مردم بیشتر در آناتولی شرقی ساکنند و زبانشان کردی زازاکی است . آنها شاخه ای از شیعه های علوی هستند ، تقویم کردی ها زازا تقویم قدیمی است که به تقویم امروز میلادی شبیه است . کرهای زازا می گویند که احتمال دارد نام آن ها از کامه ساسان یا ساسانیان گرفته باشد .

زینل ارسلان که یکی ازپیشوایان زازا و ساکن آلمان است ، درباره نوروز در میان علوی ها می گوید : " 21 مارس راعلوی ها جشن می گیرد و اهمیت آن بیش از همه در این است که این روز را به عنوان تولد حضرت علی جشن می گیرند و آئینی برگزار می کنند که جمی نام دارد .

زینل ارسلان این مراسم را در شهر کلن ، اما به زبان ترکی رهبری و اجرا می کند ، او توضیح می دهد که جمی از کجا می آید و به چه معنی است : " در بین علوی ها جمی به معنی آئینی است که شرکت کنندگان در آن عبادت و ستایش گرد می آیند . در این مراسم همه خانواده از زن و مرد یکجا جمع می شوند و آن همیشه با موسیقی همراه است موسیقی بخش مهمی از مراسم آئینی علوی هاست .

در مراسم جمی 12 نفر از برگزدیگان که در بین آناه زنان نیزدیده می شوند هر یک چیز خاصی مانند آب ، حوله یا شمع در دست دارند و به پیشوا که در حال اجرا مراسم است نزدیک می شوند و سجده می کنند ، گویی آن چیز به این وسیله تقدیس می شود .

منبع:علی عطار ، مستند ساز ایرانی که در زمینه نوروز در کشورهای مختلف چند فیلم تهیه کرده است .

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم اسفند ۱۳۹۲ساعت ۱:۵۴ قبل از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

نوروز در آذربایجان

در ادبیات مراسم جمهوری آذربایجان درارتباط با شمارش و دسته بندی آن ها ملاحضات مختلفی وجود دارد . تعداد چهارشنبه های آخر سال چهار تا می باشد . در دسته بندی چهارشنبه بعد از چهارشنبه های آب و آتش و هوا چهارشنبه خاک می باشد ، زیرا در آستانه فصل بهار که آب و آتش و هوا تازه در کل همه زندگی رونق می گیرد برای بیدارنمودن زمین جهت فصل جدید کار محصولات تازه تجدید می گردد و تازه می شود . یکی از چهارشنبه های مقدس ماه خاکستری چهارشنبه آب است . در بین مردم این چهارشنبه به عنوان چهارشنبه تازه آمده (متولد شده ) و موفقیت آوربرای انسان ها محسوب می شود و به این خاطر بین مردم عزیز است . مردم به این چهارشنبه ، چهارشنبه آب و نوروز آب ها و چهارشنبه گل نیز می گویدند . این چهارشنبه به اعتقاد های آی تکیه کرده و مراسم را در بر می گیرد .

دومین چهارشنبه آخر سال چهارشنبه آتش است . این چهارشنبه آدی و چهار شنبه آتش و شب آتش معروف می باشد . این چهارشنبه اعتقادات دفاع از آتش و گرمی را در بر می گیرد .

سومین چهارشنبه بااعتقادات هوا ، هوای تمیز و تغییرات هوا و تازه شدن هوا ارتباط دارد . این چهارشنبه بین مردم چهارشنبه بادی و چهارشنبه هوایی و در بعضی و در بعضی روستاهای منطقه مغان اذربایجان با نام چهارشنبه حیدر معروف است . در اساطیر ملی هوای سفید در لباس آبی و باد جنوب در لباس قرمز تصویر می گردد . برای هر کدام باور و آهنگ و مراسم سلسله ای آفریده می شود .

آخرین چهارشنبه چهارشنبه آخر است . بین مردم این چهارشنبه ، به چهارشنبه سوری ، چهارشنبه خاک و چهارشنبه زمین معروف است . در این چهارشنبه به خاک ، بخارا و و گرمی نفوذ می کند . در چهارشنبه آخر ، مراسم ، آیین ، باور ، بازی و جشن زیادی برگزار می گردد .


نوروز در باکو

جمهوری آذربایجان تن ها کشور غیر فارسی زبانی است که دولت آن ، عید نوروز را عید ملی شناخته است .

امروزه نوروز در کشور آذربایجان بسیار مفصل و با شکوه برگزار می شود و شباهت و نزدیکی سنت ها و آیین های نوروز آن کشور به نورزایران پیش از دیگر کشورهای همسایه است .

درهفته پیش از نوروز در شهر باکو جنب و جوش زیاید به چشم می خورد . نرده ها و تیره های چراغ برق را رنگ می کنند میدان های شهر گلکاری می شوند ، همه جا رنگ نو به خود می گیرد و بسیاری از مغازه ها در ویترین های خود یک سینی سبزه می گذارند . در نزدیکی ایستگاه راه آهن باکو که به آن واغزال می گویند ، سبزه ، مهمترین نماد بهاری ، به مغازه گل فروشی جلوه خاصی داده اسئت . گل فروش صدها سبزه را باسلیقه چیده و آن ها را تزیین کرده و مشتریان زیادی را به سمت خود جلب می کند . آذری ها به سبزه سمنی می گویند و همچون ایرانیان از چند هفته پیش از عید به تهیه آن می پردازند . اما از چند دهه پیش به این سو ، جوان ترها به جای سبز کردن سنتی سمنی در خانه ، به خریدن آن بسنده می کنند .

شیرینی های رنگارنگ و جنب و جوش کارکنان شیرینی پزی های باکو نیز گویای گسترش فعالیت آنها در این روزهاست . ازبین شیرینی های گوناگون ، دونوع آن

ویژه نوروزاند و عمدتا در این روزها تهیه می شوند ؛ شکر بوره و باقلوا ، باقلوا که انواع آن در کشورهای دیگر نیز یافت می شود یکی از اجزاء مهم سفره نوروزی در باکوست . شکر بوره به قطاب شباهت دارد ولی چند برابر بزرگتر از آن است .

از آیین های دیگر نوروزی در جمهوری آذربایجان خانه تکانی است که در روزهای قبل از عید ، همچون ایران با کمک همه اعضای خانواده انجام می شود . هر خانه باید در نوروز برای مهمان های سرزده آماده باشد . در گذشته مردم از سبزه سبز کرده خود سمنو درست می کردند . سمنو را نیز (اصفهان حلواسی یا حلوای اصفهانی ) می نامند .

چهارشنبه سوری نیز در آذربایجان برگزار می شود وبه آن چهارشنبه آق شامی می گویند . مردم در آذربایجان بجای آخرین چهارشنبه سال آنچنان که در ایران مرسوم است ، چهارشنبه باقی مانده از سال را به عنوان نماد آب ، باد ، خاک وآتش می گیرند . پروفسور نبی اف مطالعات زیادی درباره نوروز کرده ، معتقد است که مراسم این چهارشنبه ها از روزگاران پیش باقی مانده و جنبه های فلسفی دارد .

او در این باره می گوید :" این عید ملی به آفرینش انسان مربوط است . درک انسان از هستی با چهار عنصر آب ، باد ، خاک و آتش پیوند می خورد . از یک ماه مانده به عید نوروز در چهارشنبه های آخر سال جشن ها و مراسم مختلفی برگزار می شد . که تا به امروز باقی مانده و به ماهم رسیده است .

با وجود این امروزه از بین این چهارشنبه تن ها چهارشنبه آق شامی است که باشکوه زیاد برگزار می شود . در شام ین روز در کوچه های باکو بخصوص در محله ایچری شهر بوته های بزرگ آتش افروخته می شود و پسرها و دخترها از روی آن میپرند . این مراسم با آنکه در دوره هایی از حکومت شوری ممنوع بوده ، ولی تا امروز به خوبی حفظ شده است .

باور به آتش به عنوان عنصری پاک کننده وبرای دور کردن شر در فرهنگ های مختلف وجود داشته است . در ایران باستان نیز آتش عنصری مقدس بوده و ستایش می شده است :

در بعضی مراسم این عید علائم زرتشتی خود را نشان می دهد . افروختن و پریدن از روی آتش و روشن کردن شمع از جمله آئین های زرتشتی ست که به ما رسیده است . بدین سبب زرتشتیان تصور می کنند که این جشن تن ها ازآن آنان است .

بعد از آتش بازی بعضی بچه های آذری ( پاپاق آتماق ) می کنند که شبیه مراسم فال گوش در ایران است .

آئین دیگر در شب چهارشنبه " پاپاق آتماق " یاکلاه گردانی است در این مراسم اکثرا پسرها شرکت دارند ، آن ها در خانه همسایه را میزنند و صاحب خانه در کلاه آن ها چیزهای خوردنی مانند شکربوره ، باقلوا ، فندق ،سیب وشکلات می گذارد . بعضی دختران نیز در این شب فال گوش می ایستند که به زبان آذری کولاخ فالی می گویند . آن ها مخفیانه به سخنان همسایه گوش می دهند و آن را چنین تفسیر می کنند :" من پیش همسایه فال گوش ایستادم و شنیدم که مادری به بچه اش می گفت چراغ ها راروشن کن . برگشتم و از مادرم پرسیدم تعبیرش چیه ؟ مادرم گفت که سال نو با روشنایی شروع می شه . تو چه شادی ....

بعد از ظهر روز آخر اسفند یابیستم مارس ، روز پیش از نوروز ، گورستان های باکو مملو از آدم است . هر کس به تعداد رفتگانش ، سینی های سمنو در دست دارد . برروی بعضی گورها دو یا سه سینی سبزه گذاشته که نشانه این است که خانواده های چندی از خویشان آنجا حضور یافته اند . منظره گورستان در این روز حیرت انگیز است ، گویی آذری مردگان خویش را نیز در جشن نوروز شرکت می دهند .

در شب پیش از نوروز همه افراد خانواده در خانه یکی از بزرگترها جمع می شوند و شام را با هم می خورند . مهمترین و اصلی ترین خوراک نوروزی در آذربایجان ماهی است که باید حتما روی سفره باشد . روی سر ماهی حلقه ای قرار می دهند که آن را باید بزرگترین دختر دم بخت خانواده در انگشت خود کند .

براساس باورهای مردم مردم این کار دختر را خوشبخت می کند .

سفره نوروزی ایرانی ها تفاوت دارد و در زمان حاضر در آن هفت سین ، هفت شین یاهفت میم وجود ندارد اما هر کدام از اجزا آن معنی خاصی دارد .

دردوره اتحاد شوروی سابق نوروز آذری دوره ها ی مختلفی را گذرانده است در اوایل و بخصوص در دوره استالین آن را یکی ممنوع کردند ، در دوره بعد به صورت مشروط آزاد شد تا بلاخره در دهه هشتاد میلادی بکلی آزاد و جشن ملی اعلام شد . اما مردم آن در گذشته چگونه برگزار می کردند و امروز چگونه برگزار می کنند ؟

دردوره شوروی نوروز تن ها در محیط خانواده برگزار می شد . ولی این مراسم هیچگاه با شکوه نبود ، با این همه در آن زمان به خاطر وضع اقتصادی بهتر ، همه مردم توان جشن گرفتن داشتند . در زمان حاضر این عید ازطرف دولت پذیرفته شده و یک جشن رسمی است و بدین جهت درمحیط عمومی و با موسیقی و رقص زیاد برگزار می شود .

اگر چه نوروز درسالهای اخیر دوباره جشن گرفته می شود ولی در سال های حکومت شوروی ، همچنانکه اشاره شد ، مردم برای برگزاری مراسم نوروز دچار مشکل می شدند .

با وجود این پروفسور نبی اف معتقد است که رهبران محلی آن زمان حزب کمونیست در برگزاری این جشن و نگهداری آن سال های نقش داشته اند . او می گوید : " در سال 1966 حکومت شوروی سابق اجازه برگزاری مراسم نوروز را صادر کرد و این یکی از رویدادهای به یاد ماندنی کشور ماست . همین جا گفتنی است که در آن زمان منشی کمیته مرکزی و مسئول ایدئولوژی حزب کمونیست آذربایجان عشقعلی قربانف از این قرار حکومتی استفاده کرد و توانست نوروز را با شکوه تمام برگزار کند . "

منبع: علی عطار مستند ساز ایرانی که در زمینه نوروز در کشورهای مختلف چند فیلم تهیه کرده است .

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم اسفند ۱۳۹۲ساعت ۱:۵۳ قبل از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

نوروز در پاکستان

در پاکستان جشن نوروز مصادف 21 الی 23 مارس است معمولا سه روز طول می کشد در خلال این مدت شیعیان معتقدند به اینکه نوروز روز اعلام خلافت بلافصل امیر مومنان حضرت (ع) است . لباس های پاکیزه در بر و بساط شادی و دعوت پهن می کند اوراد و اذکارو دعاهای مربوط به سایر آداب را در آن روز در هنگام تحویل افتاب به برج حمل که هر سال در تقویم های اردو چاپ می شوند به جا می آورند . به یکدیگر این عید را تبریک می گویند نمازی که در روز نوروز وارد گردیده می خوانند و در منازل و جاهای اجتماع چراغان و تزیینات جالبی صورت می گیرد و در آن محافل قصیده خوانی برپا می شود در این گونه محافل قصایدی حضرت مولای متقیان خوانده می شود سفره نوروز هم عده ای تهیه می نمایند که شامل هفت نوع سبزی و هفت جنس از آجیل همراه تخم مرغ های رنگارنگ و بادبزن های دستی می باشد ، در آنجا نوروز بیشتر جنبه دینی ومذهبی به خود گرفته است زیرا جز این هم نمی توانسته باشد و در همه جا توام با نیایش و عبارت و نماز است اعتقاد عمومی بر این است که در لحظه تحویل خورشید در اجابت باز است و ادعیه قبول و مرادها حاصل می شود .

در شهر لکهنو درروز نوروز ضمن شادمانی و تبریک و لباس نور پوشیدن آب های رنگی را با تلمبه های کوچک بر سر و صورت لباس بازی همراه است .

در بعضی از نقاط عربی پاکستان ضمن برگزاری عید و تبریک سال نو رد بسیاری از منازل سفره حضرت امیرالمومنین می گسترند که شامل هفت نوع میوه خشک و سبزی و یک شیرینی به نام کلوچه است و نیز پلو با گوشت سفید و تخم مرغ های رنگی مرغ سفید را به هر نحو که باشد فراهم می کنند .

مردم پیشاور نوروز را کم و بیش می شناسند و برگزار می کنند و کلوچه نوروزی در بین آنها شهرت و طرفداران زیادی دارد وآنجا مردم درنوروز از خانه بیرون میروند و در دشت ها و چمنزارهابا پای برهنه راه می روند و آن را سبز لگد کردن ) می گویند .

در یکی از نواحی پاکستان غربی زنان در این روز بنابر یک سنت و شیوه دیرین با تفنگ از خانه خارج شده و در دشت ها و کوه ها جنگل ها به شکار پرندگان می پردازند و در این مقوله آناه را حکایت هاست .

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم اسفند ۱۳۹۲ساعت ۱:۵۲ قبل از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

نوروز در تاجیکستان

در دوره اسلامی نوروز در بسیاری از مناطق به منزله یک جشن مذهبی نیز بوده و این نه تن ها در منطقه ایرانی کنونی اینکه دریای مرکزی و به ویژه در تاجیکستان به عنوان یک جشن مذهبی تلقی می گردید . لذا دردوره غزنویان ، سلجوقیان ، اهیان و حتی در دوره پس از غارتگری و توحش مغولها و شیبانیان، اشترخانیان نیز جشن گرفته می شد . یکی از جشن های بسیار با اهمیت ایرانیان که با آغاز فصل بهار در میان تمام ایرانی نژادان کشورهای مختلف جهان مورد توجه خاص قرار می گیرد . جشن نوروز است . اهمیت این روز باعث شد که پس از تسلط اسلام بر سرزمین ایران با وجود تغییرات مختلفی که در مراسم آن صورت گرفته ؛ ولی کلا به شکل یکسان در این جوامع برقرار بماند . شاید علت ماندگاری این جشن در دوره پس از تسلط اعراب ماهیت مذهبی جشن های زرتشتیان باشد . بدین معنا که جشن در زبان پهلوی ساسانی برگرفته از واژه ی " یزن " به معنای " ستاییدن " و " پرستیدن " اسئت و " ازیسم " به معنای " ستایش " و " پرستش " اسم مصدر آن که با اندک تغییری به " جشن " تبدیل می یابد بر اساس کلیه " جشن "های ایرانیان گذشته در واقع ستایش ونوعی مراسم مذهبی نیز تلقی می گردید . در تاجیکستان و بعضی ازدیگر نقاط آسیای مرکزی آن را " عید سر سال " یا " عید سال نو " می نامند . در حدود سال 1927 دردوره شوروی عید نوروز در شهر خجند از لحاظ اولویت به عناون نخستین عید اعلام گردید . اما این مسئله با انتقاد بعضی روحانیون و بعضی رهبران کمونیست این ناحیه مواجه شد از ترس اینکه مبادا آنان را " ضد ملحد " بخوانند ، به همین دلیل تا سال های دهه 70 تن ها مردم به طور خصوصی و شخصی در خانه ها و روستاهای خود این عید را جشن می گرفتند ، تاجیکان ، مشابه دیگرایرانی نژادان مراسم وآداب خاصی در هنگام جشن نوروز انجام می دهند . روز نوروز در تاجیکستان به حساب سال شمار دهقانی تاجیکی اول ماه حمل و به حساب میلادی 21 یا 22 مارس شروع می گردد . مع ذلک در بعضی نواحی از قبیل حصار شادمانی جشن نوروز از اول ماه مارس شروع می گردد اکنون نظر به اهمیت بعضی مراسم نوروز در میان تاجیکان نواحی مختلف تاجیکستان تعدادی از آن ها را که با سنت های کهن تاجیکی عجین شده و در فولکلور تاجیک نقش ویژه ای یافته توصیف می نماییم .

تجلیل نوروز در تاجیکستان

بیشتر پژوهشگران براین نظرند که هرچند تجلیل نوروز در دوران شوروی پیشین در تاجیکستان ممنوع یوده است . ولی مردم این کشور توانسته اند جشن نوروز را به عنوان بخشی ار فرهنگ و میراث نیاکان خود تا به امروز حفظ کند .

تجلیل نوروز که در تاریخ مردمان آریایی سابقه چند هزار ساله دارد ،برای مردم تاجیکستان ، یک جشن ملی و سنتی محسوب می شود .


مراسم گل گردانی

یکی دیگر از مراسم مهم وابسته به نوروز و کارهای دهقانی "گل گردانی " نام دارد گل گردانی را مردم تاجیک از زمان های قدیم به مناسبت بیداری طبیعت و آغاز شکوفه و دهی گلها و درختان تشکیل می نمایند در گذشته وظیفه گل گردانی برعهده بزرگسالان بود اما این مراسم اکنون در اکثر محل ها توسط بچه ها و جوانان انجام می شود گل گردانها از دره و تپه ودامن ی کوه ها گل چیده دیه خود را از پایان یافتن زمستان و فرارسیدن عروس سال وآغاز کشت و کار بهاری و آمادن نوروز مژ ده می دهند صاحبان ها ما از تو "

گل بایچیچیک و گل سیاه گوش در نواحی شمالی همچنین در سمرقند ووادی های زر افشان ، فرغانه و قشقدر نشانه آغاز بهار بود ، مراسم گل گردانی را با بایچیچک یا با بایچیچک گویی نیز می نامند . اهالی بعضی دیه های قسمت شمالی رودخانه زرافشان ، این گل را " بایکندگ "نیز می نامند .مردم وادی حصار و تاجیکان ولایت سرخان دریای ازبکستان نیز آن را " گل گردگ " می گویند در برخی محل ها نام " بهار نو مبارک باد " و " گل نوروزی " هم معمول است . گل های سیه گوش نوروزی بایچیچک در هر موضع موافق شرایط طبیعی محیط جغرافیای دیر یا زود می ذویند و از این رو مراسم گل گردانی در روزهای گوناگونی بر پا گردد . مع ذلک در اکثر محلات این مراسم در اول ماه مارس صورت می گیرد . سرودهای گل گردانی بسیار بلند و با آهنگ مطنطن سراییده می شود و آمیخته با هزل و شومخی است در این سرودها پس از هر بند که ( سه ممصرع ) از طرف سر بیت خوان سروده می شود واسته العقد تکرار می گردد . معمولا واسطه العقد ابیات راکه همه اشتراک کنندگان مراسم می خوانند ، بدین ترتیب :

سربیت خوان :

بهار آمد ، بهار آمد

به دهقان وقت کار آمد

به دوستان گل قطار آمد بهار نو مبارک باد

گروه :

گل گلها بایچیچک ، گل گل های بایچیچک

سربیت خوان :

سنگ آمد . سنگ آمد

پیش بز لنگ آمد

میربچه به جنگ آمد

بهار نو مبارک باد

گروه :

گل گل ها بایچیچک ، گل گل ها بایچیچک

سر بیت خوان :

میر بچه قاشانی

قلپاق سر پیشانی

قدر گله میدانی ؟

گروه :

گل گل های بایچیچک ، گل گل ها بایچیچک

سر بیت خوان :

بچه ها آمدن لوچک

میتی ، نمی تی پول پولچک

گروه :

گل گل های بایچیچک ، گل گل های بایچیچک

این قبیل ترانه ها معمولا منعکس کننده زیبایی زمین ، روستاها ،در های گل پوش ، رودخانه ، نوای بلبلان کبک های خوش خرام و هموما زیبایی های زندگی و طبیعت هستند .

یکی دیگر از این سرودها چنین است :

بهاران ابرغران شد

ای بوی مشک گردان شد

که بلبل سخت گریان شد

بهار نو مبارک باد

بهار آمد ، بهار آمد

به دهقان وقت کار آمد

به چوپان طول ماه آمد

بهارنو مبارک باد

در بخارا این مراسم را "بلبل خوانی " می نامند . بلبل خوانی بخارا ماهیتا با " گب گردانی " یکی می باشد و در بعضی موراد تفاوتهایی نیز دارد . گل گردان ها در محل های دیگر گل های رادسته دسته و یا در نوک چوبی بسته در کنار در خانه های اهل دیه یا شهر در خاک فرو می کردند و سرور می خواندند . در بخار صاحبان خانه ، گل گردان ها را به خانه نیز ساخت و وزن، فرقهایی دارد . وزن این اشعار ساده بود و با یک یا دو بار شنیدن ، آن را حفظ می کردند . سرود بلبل خوانی را همه اشتراک کنندگان مراسم از آغاز تا انتهایش می خواندند این سرود که مضمون آمیخته داشته به چند موضوع می پردازند و باوجود سبکی وزنش بچه گانه نیست . اینسرور سرمستی انسان را اربهار و دیدار یار نشان می دهد :

آن که باشد

فصل بهاران

به همه یاران

جانب گل زار

فارغ اغیار

گشت گلستان

مجمع خوبان

از پی اشان

سرخوش و سرمست

قاموز بردست

هیهیه هوبی

یرلب جویی

از همه سویی

بزم نکویی

که ز اسیران

سوزی گدازی

صحن چمن ها

غنچه گل ها

شرشر ابی

سیخ کبابی

کوتل و لیلاق

کاسه قیماق

دلبر مهوش

باده به هم کش

تکاپوی خانه تکانی و ترتیب دادن کوچه های شهر و دیه مشغول می کردند و دسته ها و گروه های مختلف جوانان گردش نموده مانند گل گردان های تاجیکی ترانه و سرود و شعر می خوانند . صاحبان خانه نیز به آنها انعام می دهند این گونه ترانه های ایرانی شباهتهایی به ترانه تاجیکی دارد . در دماوند ایران نیز گل گردان ها مانند گل گردان های تاجیک خانه به خانه گردش نموده ترانه ذیل را می خوانند و مردم رابه مناسب فرارسیدن بهار و نورز ميده می رسانند و تبریک می گویند . یکی از این سرودها چنین است :

بادبهاران آمده

نوروز سلطان آمده

مژده دهید ای دوستان

این سال نو بازآمده

این نو بهار مبارک باد

این لاله زار مبارک باد

مراسم گل گردانی شهر اوراتپه واقع در شما تاجیکستان بسیار جالب بوده است . در اینجا نیزر مانند بخارا و سمرقند و لنین آباد و شهر سبز بایچیچک گویی می کردند و بچه ها تا 12 نفر دسته جمعی سرود خوانی می نمودند . نوبیسنده و فولکور شناس معروف تاجیک رجب امانوف خاطره خود را جع به مراسم مذکور در این شهر باستانی چنین بیان نمده است :

" ... ما با شوق سرود زیر را میخواندیم :

بایچیچک اووری

میدان باوام جووری

بایچیچک ، بایچیچک

یکی از پیرزنها تا تمام شدن اشوله ، به تماشای مامشغول شده و بعد بایچیچک را از دست دوست من گرفته به چشماهایش مالیده پس از آن بوسه زده به افراد دیگر می داد تا همین عمل را تکرار کنند "

صدر الدین عینی در اثر باارزش خود " یادداشت هاجشنی به نام جشن "گل سرخ " را مورد توجه قرارداده است . وی در چند قسمت از این اثر سنت های مربوط به مراسم این جشن را صمیمانه بیان نمده است . نخستین عزل مشهورعینی به نام " گل سرخ " نیز محصول همان دوره است . در یکی از باب های کتاب مذکوری چنین می گوید :

"در بخارا آن وقت نوروز را که عید بهار عموم فارسی زبانان است بسیار حرمت می کردند "

اکنون رسم گل سرخ تن ها در شکل " گل گردانی " باقی ماده است . باتوجه به وضعیت هوا ، مراسم گل گردانی در آخر ماخ فوریه یا اول ماه مارس آغاز می یافت . درناحیه حصار گل سیه گوش یا نوروزی را با ریشه اش کنده به خانه می آوند و آن را در باغچه خود می کاشتندوقتی گل می شگفت مراسم گل گردانی آغاز می یافت و جوانان گل در دست خانه به خانه می گشتند برای آنکه گل سیه گوش مشخص ترنماید آنرا نوک چوب های دراز با پارچه رنگارنگ بسته و دردهات اطراف شهر حصار گل گردانی می کردند . که خدا نیز به شرکت کنندگان مراسم گل گردانی غذا ، پول یاچیزهای دیگر را تحفه می کرد . انش آموزان هدیه هارا بازار حصار فروخته فذای مورد علاقه خود را خریده و روزهای عید نورز به دوستان خود میهمانی میدادند .

در مراسم گل گردانی خواندن سرود بایچیچک که جزو مهمترین فولکلور نوروزی تاجیک است برای نوروز تاجیک است برای کودکان دارای جذابیت خاصی است . بچه ها معمولا دردست گرفتن بایچیچک خانه به خانه در دهان می گشتند و این سرود نوروزی را به همه می رساندند :

پایچیچک ، با یچیچک

دسته دسته گل چیچک

میان باریک خمیمچک

تماشا کن کلینچک

بایچیچیک گل دستی

میان خود را بستی

چی الم در دل داری

در کوه دشت نشستی

دختر بچه ها نیز سکه ها ی طلا رنگ را رشته وار به هم متصل نموده و به رسشان می بستند . گاهی بزرگسالان بچه ها را جمع کرده و آنها را وادار به کشتس گرفتن می کنند و به برندگان آنها جوایزی می دهند . در روز نوروز به کودکان اجازه می دهند که یک یا چند نهال میوه دار را بکار ند و هر کس مسئول رسیدگی به نهال خود است تا به باروری برسد

بچه ها معمولا با این درخت ها بزرگ می شدند ونسبتبه آنها انس و الفت خاصی می گرفتند.

از آمدن نوروز پیش از همه بچگان با اجرای مراسم گل گردانی به دیگران خبر می دهند . انها یک دو هفته قبل از نوروز گروه شده ، به کوه و پشته ها رفته و گل های بهاری مثل بایچیچک ، سیاهگوش و گل زردک را چیده و به دهه ها می آرند و خانه به خانه کشته به مردم سرود خوان مژده آمدن نوروز را میرسانند .

صاحب خانه ها گل ها را بوی کشیده و به چشم می مالند و به بچه ها کلوچه و قند و مویر ، در بعضی جای ها گندم و نخود می دهند . یکی از سرودهایی که مه در این مراسم می سرایند ، این است :

گل آوردیم به مهمانی ، تو قدر گل نمکیدانی ؟

اگر دانی مسلمانی ، بهار نو مبارک باد !

گل آوردیم از پایان ، خبرت می کنیم دهقان

بته غله به گل گردان بهار نو مبارک باد !

گل زردک ثنا می گه ، ثنای کبریا می گه

به هر پهلو دعا می گه ، بهار نو مبارک باد !

گل سیاهکوش هفت رنگی ، خوراک کبک دلتنگی

همیشه برسوش جنگی ، نو مبارک باد !

مراسم جفت براران

یکی دیگر از مراسمی که در گذشته پیش از کاشت و کار دهقانان و چند روز قبل از نوروز باآرزوی پر برکت شدن محصولات برگزار می گردید مراسم "جفت براران " است . جفت براران در اکثر محل ها در اوخر ماه حوت تشکیل می شد وقت کاشت و کار را دهقانان کهنسال و با تجربه معین می کردند .این اشخاص را در وادی خنگاب " شوگونی " می نامیدند . هر دهقان هنگام دشواری و گرفتاری از " شگونی " مدد و مشورت می گرفت . مردم روستاهای وادی های حصار ، کولاب و غذم مراسم جفت براری را تقریبا به یک شکل انجام می دادند ، در مراسم همه اهل خانواده شرکت می کردند .دهقانان نیز پلو ، نان فطیر و یا و یا طعام مربوط به مراسم را تهیه نموده و 15 تا 20 نفر از کهنسالان رادعوت می نمودندو بعداز طعام نیز این عبارت را می گفتند .

" مزید نعمت ، زیاده دولت برار کار ، صحت و سلامتی خرد و کلان ، رسد به بابای دهقان ، خوش آمدید ، میهمانان " سپس صاحب خانه روغن زیر پلو را بادست گرفته و به گردن گاوان شخم زن می مالید . شاخ گاوها را نیز روغن مالی می کردند . بعد از آن گاوان را بهد گاو آهن می بستند و به کشت بهاری شروع می نمودند . دهقانان مراسم جفت براری را با نیت انجام می دادند که کشت دهقانی با برکت شود و مردم و حیوانات ایمن باشند و آرامش و خوشبختی نصیبسان گردد .

مردم دیه های آب کنده ، عاشقان و ور گانزه در وادی قشقدر هنگام مراسم جفت براری داستانی را می خواندند که در آن تاریخ دهقانان به طور اساطیری ذکر شده است . پس از خوانده شدن داستان ، پیرمردها این عبارت را می گفتند :

"به کسب و کارتان برکت دهد بابای دهان تربیت کند "

و سپس در حق صاحبان خانه نیز با ذکر : جفت برآورده اید ، مبارک باشد ،یکدیگر را تبریک می گفتند . صاحبان خانه نیز با خیر مبارک کند بابای دهقان یار شود " پاسخ می دادند مراسم جفت براران در بین دهقانان سمرقند ، بخارا ، لنین آبادی و وادی فرغانه نیز به همین ترتیب انجام می گیرد .

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم اسفند ۱۳۹۲ساعت ۱:۵۰ قبل از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

نوروز از کهن روز تا امروز

افسانه نوروز

درنسک(کتاب) های کهن پارسی افسانه ها و پیشینه های گوناگونی درباره ی چگونگی هستی یافتن " نوروز" نوشته شده است که یکی از آنها بیش از دیگر پیشینه ها از سوی کارشناسان پذیرفته شده است و آن را دلیل برگزاری این جشن از سوی ایرانیان ، و مردمانی که در ارتباط فرهنگی با ایرانیان بوده اند ، می دانند . آن را در اینجا می خوانیم :

سال های بسیار دور " جمشید شاه " که یکی از بزرگترین پادشاهان اساطیری ایران است و در شاهنامه فردوسی پاکزاد جایگاهی ویژه دارد تصمیم به جهانگردی و گردش در زمین می گیرد. هنگامی که به "آذرپادگان" (آذربایجان)می رسد بامدادان (درهنگام سحر) دستور می دهد تا برروی جای بلند تختی زیبا رو به خاور (شرق) جای دهند و او خود نیز تاجی زیبا بر سر گذاشت و بر آن تخت نشست . هنگامی که خورشید برآمد و نورش به آن تاج و تخت زیبا افتاد ، شید (شعاع نور) بسیار خیره کننده ای از انعکاس نور خورشید ، که به آن تاج و تخت خورده بود ، بوجود آمد. مردمان هم که از این رویداد بسیار شادمان و هیجان زده شده بودند فریاد زدند " نوروز" یعنی "روزگار نو" و آن روز را به جشن و پای کوبی پرداختند و از آن پس برای زنده نگه داشتن نام و یاد آن روزهر سال در همان روز به جشن و شادمانی می پرداختند و می پردازند. گفتنی است که نام "جمشید " شاه در آغاز "جم" بوده است و پس از این رویداد پسوند "شید"که در فارسی به معنی " شعاع نور" است به نام اوافزوده اند .

این داستان را از زبان فردوسی شنیدن خوش تر است:

به فرکیانی یکی تخت ساخت

چه مایه بدو گوهر اندر نشناخت

که چون خواستی دیو برداشتی

زهامون به گردون برافراشتی

چو خورشید تابان میان هوا

نشسته براو شاه فرمانروا

جهان انجمن شد بر تخت او

فرومانده از فرهء بخت اوی

به جمشید در گوهر افشاندند

مر آن روز را روز نو خواندند

سر سال نو فرودین

برآسوده ازرنج تن دل ز کین

بزرگان به شادی بیاراستند

می و جان و رامشگران خواستند

چنین روز فرخ از آن روزگار

بمانده از آن خسروان یادگار

پیدایش جشن نوروز

در ادبیات فارسی جشن نوروز را ، مانند بسیاری دیگر از آیین ها ، رسم ها، فرهنگ ها و تمدن ها به نخستین پادشاهان نسبت می دهند.

شاعران و نویسندگان قرن چهارم و پنجم هجری، چون فردوسی، منوچهری، عنصری، بیرونی، طبری، مسعودی، مسکویه، گردیزی و بسیاری دیگرکه منبع تاریخی و اسطوره ای آنان بی گمان ادبیات پیش از اسلام بوده ، نوروز و برگزاری جشن نوروز را از زمان پادشاهی جمشید می دانند.

محمد بن جریر طبری نوروز را سرآغاز دادگری جمشید دانسته :

جمشید علما را فرمود که آن روز که من بنشستم به مظالم ، شما نزد من باشید تا هر چه در او داد و عدل باشد بنمایید، تا من آن کنم. و آن روز که به مظالم نشست روز هرمز بود از ماه فروردین . پس آن روز رسم کردند.

ابوریحان بیرونی پرواز کردن جمشید را آغاز جشن نوروز می داند : چون جمشید برای خود گردونه بساخت، در این روز بر آن سوار شد ، و جن و شیاطین او را در هوا حمل کردند و به یک روز از کوه دماوند به بابل آمد و مردم برای دیدن این امر به شگفت شدند و این روز را عید گرفته و برای یاد بود آن روز تاب می نشینند و تاب می خورند.

به نوشته گردیزی، جمشید جشن نوروز را به شکرانه این که خداوند"گرما و بیماری و مرگ را از مردمان گرفت و سیصد سال براین جمله بود " برگزار کرد و هم در این روز بود که " جمشید بر گوساله ای نشست و به سوی جنوب رفت به حرب دیوان و سیاهان و با ایشان حرب کرد و همه را مقهور کرد."و سرانجام خیام می نویسد که جمشید به مناسبت باز آمدن خورشید به برج حمل ، نوروز را جشن گرفت: سبب نهادن نوروز آن بوده است که آفتاب را دو دور بود، یکی آنکه هر سیصد و شصت و پنج شبان روز به اول دقیقه حمل باز آمد و به همان روز که رفته بود بدین دقیقه نتواند از آمدن ، چه هر سال از مدت همی کم شود ؛ و چون جمشید ، آن روز را دریافت (آن را ) نوروز نام نهاد و جشن و آیین آورد و پس از آن پادشاهان و دیگر مردمان بدو اقتدا کردند.

در خور یادآوری است که جشن نوروز پیش از جمشید نیز برگزار می شده و ابوریحان نیز، با آنکه جشن را به جمشید منسوب می کند ، یادآور می شود که ، " آن روز را که روز تازه ای بود جمشید عید گرفت؛ اگرچه پیش از آن هم نوروز بزرگ و معظم بود ." گذشته از ایران در آسیای صغیر و یونان ، برگزاری جشن ها و آیین هایی را در آغاز بهار سراغ داریم . در منطقه لیدی و فری ژی ، براساس اسطوره های کهن ، به افتخار سی بل ، الهه باروری و معروف به مادر خدایان ، و الهه آتیس جشنی در هنگام رسیدن خورشید به برج حمل و هنگام اعتدال بهاری، برگزار می شد. مورخان از برگزاری آن در زمان اگوست شاه در تمامی سرزمین فری ژی و یونان و لیدی و آناتولی خبر می دهند. به ویژه از جشن و شادی بزرگ در سه روز 25 تا 28 مارس (4 تا 7 فروردین)

صدرالدین عینی شاعر و نویسنده بزرگ تاجیکستان ، درباره برگزاری جشن نوروز در تاجیکستان و بخارا (ازبکستان) می نویسد : به سبب اول بهار ، در وقت به حرکت درآمدن تمام رستنی ها ، راست آمدن این عید، طبیعت انسان هم به حرکت می آید . از این جاست که تاجیکان می گویند :" حمل ، همه چیز در عمل" . در حقیقت این عید به حرکت درآمدن کشت های غله ، دانه ، و سرشدن (آغاز) کشت و کار و دیگر حاصلات زمینی است که انسان را سیر کرده و سبب بقای حیات او می شود. وی در جای دیگر می گوید: در بخارا"نوروز" را عید ملی عموم فارسی زبانان است، بسیار حرمت می کردند. حتی ملای دینی به این عید که پیش از اسلامیت ، عادت ملی بوده، بعد از مسلمان شدن هم مردم این عید را ترک نکرده بودند ، رنگ دینی اسلامی داده ، از وی فایده می بردند. از آیت های قرآن هفت سلام نوشته به " غولونگ آب" که خوردن وی در نوروز از عادت های ملی بیش تره بوده، ترکره می خوردند. ولی برگزاری شکوهمند و باورمند و همگانی این جشن در دستگاه های حکومتی و سازمان های دولتی و غیر دولتی و در بین همه قشرها و گروه های اجتماعی ، بی گمان ، از ویژگی های ایران زمین است، که با وجود جنگ و ستیزها ، شکست ها و دگرگونی های سیاسی ، اجتماعی، اعتقادی، علمی و فنی، از روزگاران کهن پا بر جا مانده ، و افزون بر آن به جامعه ها و فرهنگ های دیگر نیز راه یافته است؛ و در مقام مقایسه ، امروز جامعه و کشوری را با جشن و آیین چندین روزه ای ، که چنین همگانی و مورد احترام و باور خاص و عام ، فقیر و غنی، کوچک و بزرگ و بالاخره شهری و روستایی و عشایری باشد ، سراغ نداریم.

دانش ما از آغاز جشن گرفتن نوروز بسیار محدود است. مدارک نوشتاری در تاریخ ایران ، تا قبل از قرن اول بعد از میلاد ذکری از نوروز نمی کنند . جزئیات چگونگی این جشن تا پیش از دوره هخامنشیان بر ما پوشیده است. در اوستا نیز هیچ اشاره ای به این جشن نشده است. همچنین از دید مذهب و باورهای دینی ایرانیان باستان در ارتباط با این جشن اطلاعاتی در دست نیست. اگرچه مطالب کلی در تعداد اندکی از کتاب های نوشته شده در روزگار ساسانیان درباره جشن وجود دارد. هرچند که بسیاری از محققان بر این عقیده هستند که یکی از دلایل ساختمان مجموعه پارسی (تخت جمشید) ، جشن گرفتن نوروز و بارعام نوروزی شاهنشاهان هخامنشی بوده ، اما نبود هیچگونه نشانه ای از وقوع این مراسم در دوران هخامنشی ، برای بعضی از دانشمندان این سوال را پیش آورده که آیا نوروز در دوران باستانی به عنوان یک مراسم دولتی جشن گرفته می شده یا نه؟

با استناد بر نوشته های بابلی ها ، شاهان هخامنشی در طول جشن نوروز در ایوان کاخ خود نشسته و نمایندگانی را از استان های گوناگون گه پیشکش هایی نفیس همراه خود برای شاهان آورده بودند می پذیرفتند.

پارتیان و ساسانیان همه ساله نوروز را با برپایی مراسم و تشریفات خاصی جشن می گرفتند .

جشن هایی که از آن روزگار به یادگار مانده ، هیچ یک به طول و تفصیل نوروز نیست. نوروز جشنی است که یک جشن کوچک تر ( چهارشنبه سوری) به پیشواز آن می آید و جشنی دیگر (سیزده بدر) به بدرقه آن . و نماد آن انداختن سفره هفت سین است.

نوروز در گذشته دارای آداب چندی بوده است که امروز تنها برخی از آن ها بر جای مانده و پاره ای در دگرگشت های زمانه از بین رفته اند. از رسم های بجا مانده یکی راه افتادن حاجی فیروز است.

برعکس ، ازمراسم نوروز در دوران ساسانی ( 650-224 پ م ) اطلاعات جامعی دردست داریم. کتیبه های ساسانی ، پند نامه ها و دیگر قطعه های ادبیات ایرانی ، از برگزاری جشن سال نو در دربار ساسانی صحبت می کنند . مراسم بار نوروزی که در آن شاهنشاه برای تمام اعضای دولت و نمایندگان ملت، بارعام ترتیب می داد، از بازمانده های مراسم ساسانی است.

مراسم بارعام شاهانه در دوران بعد از اسلام نیز باقی ماند و تمام شاهان ایران، حتی پادشاهانی که از اصل غیر ایرانی میامدند (مانند سلاطین مغول) نیز دربار خود را برای برگزاری رسوم ایرانی و از جمله نوروز آماده می کردند. در دربار خلفای عباسی که از بسیاری جهات خود را ادامه شاهنشاهان ساسانی می دانستند، نوروز از مهمترین جشن های سال بود و بار نوروزی با تمام جلال و شکوه آن انجام می گرفت.

با وجود داشتن مدارک مورد اطمینان در مورد جشن گرفته شدن نوروز در دوران ساسانی ، دلیلی در دست نداریم که نوروز را جشنی باگذشته بسیار قدیمیتر از دوران ساسانی فرض نکنیم. بسیاری از جشن های مهم جهان در ابتدا تنها بوسیله مردم عامی برگزار می شدند و جزو برنامه سلطنتی حساب نمی گشتند . قدیمی بودن و دست نخورده بودن مراسم نوروز میتواند گواهی از این باشد که این جشن مدت ها قبل از اینکه پادشاهان ساسانی (و شاید اشکانی ) آنرا تبدیل به جشنی رسمی کنند ، وجود داشته و مانند امروز ، بوسیله همه مردم ایران جشن گرفته می شده .

نوروز امروز

امروزه ، نوروز جشن اصلی بسیاری از مردم آسیای غربی است. کشورهایی که حتی هیچگاه تحت سلطه سیاسی ایران نبوده اند آن را به عنوان یکی از جشن های اصلی خود محسوب می کنند . هرکدام ازملیت های مختلف ،مراسم خاص خود را برای جشن گرفتن نوروز دارند، اما همه این جشن را " نوروز" می نامند و آمدن آن را مقارن با حلول بهار محسوب می کنند .

در ایران وافغانستان ، نوروز همچنین آغاز سال رسمی کشور است که از ابتدای ماه فروردین محاسبه می شود . استفاده از سال خورشیدی از دوران هخامنشیان در ایران معمول بود، هرچند که آغاز گاهشماری چندین بار در دوره های مختلف تغییر کرده است. در دوران ساسانی به دلیل رعایت نکردن اصول کبیسه ، در چند مورد نوروز در فصول اشتباه میانه تابستان جشن گرفته شد . این مشکل گاهشماری بوسیله ستاره شناس بزرگ ، عمرخیام ، در قرن ششم هجری حل شد و از آن تاریخ، تقویم " جلالی " به عنوان تقویم خورشیدی کشور انتخاب شد ، هر چند که رسمی شدن آن به عنوان تقویم کشور ، تا قرن چهاردهم خورشیدی ( آغاز همین قرن ما ) به طول انجامید .

نام ماه های تقویم خورشیدی بارها تغییر کرده . در دوران هخامنشی ، نام هایی استفاده می شد که بعد از دوران هخامنشی به فراموشی سپرده شد . نام ماهها در دوران ساسانی بر مبنای نشانه های زرتشتی وضع شد که تقویم ماهانه ساسانی که فاقد هفته است ودر آن هر روز ماه یک نام دارد، بهترین اثر باقی مانده از آن است . در بیشتر دوران اسلامی ، اسامی بابلی / آرامی ماه های مانند "تموز" و "نیسان" مورد استفاده بود ، اما با برقراری تقویم جلالی به عنوان تقویم رسمی ایران در اوایل قرن جاری خورشیدی ، اسامی ساسانی نیز دوباره برقرار شدند که تلفظ آن ها در مواردی تغییر کرد.

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و ششم اسفند ۱۳۹۲ساعت ۱:۴۷ قبل از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

کلاه قرمزی

پخش سری جدید «کلاه قرمزی» از فردا/ سه عروسک جدید اضافه شدند

پخش سری جدید مجموعه تلویزیونی «کلاه قرمزی» در حالی آغاز می‌شود که سه عروسک جدید نیز به کار اضافه شده‌اند.

سری جدید «کلاه قرمزی» از فردا -دوشنبه ۲۸ اسفندماه- آغاز می‌شود

 بنا بر این گزارش، این سریال هر شب ساعت ۲۰:۳۰ به روی آنتن خواهد رفت و در حال حاضر مراحل تصویربرداری خود را سپری می‌کند.

علی زارعان مدیر گروه کودک و نوجوان شبکه دو سیما در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس درباره ویژگی‌های سری جدید مجموعه پرمخاطب «کلاه قرمزی» عنوان داشت: در سری جدید سه عروسک به عروسک‌ها اضافه می‌شوند و هرکدام نیز داستان‌های بامزه‌ای را روایت می‌کنند.

وی درباره حضور جیگر در این مجموعه نیز توضیح داد: این عروسک محبوب مانند قبل در سری جدید این مجموعه نیز حضور دارد و نه تنها نقش او کمرنگ نشده بلکه پررنگ‌تر از قبل نیز حضور دارد

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هشتم اسفند ۱۳۹۱ساعت ۱:۵۱ قبل از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

سینمایی های 2

همراه با" بهترین همسایه دنیا" درانتظار صبح " نوروز 92 شبکه دو باشید

شبکه دو فیلم های تلویزیونی  "پنجره"، "در انتظار صبح"، " بهترین همسایه دنیا"، "چند روز مانده به عید"، " قطب نما"، "اگر باران ببارد"، "قصه گو"، "نشانی"، "مثل یک خواب"،  "لباسی برای خدمت"، "پسرک روزنامه فروش"، " جهیزیه پر ماجرا" و " زیر یک سقف" را براي پخش در ايام نوروز تدارک دیده است.

به گزارش روابط عمومی شبکه دو سیما، این تله فیلم ها با موضوعات اجتماعي و متنوع تولید شده و گروه فیلم های تلویزیونی شبکه زندگی با افزودن چاشنی طنز به برخی از این تولیدات تلاش می کند تا نوروز شادی را برای مردم رقم بزند.

پنجره" که به تهیه کنندگی علی مهام  و کارگردانی رهبر قنبری تهیه می شود، در مرحله تصویربرداری قرار دارد. این تله فیلم درباره پسر نوجوانی ست که به همراه خانواده خود در يكی از روستاهای كشور زندگی می‌كند و كار آنها ريل‌چينی خط راه آهن است. پسر در اوقات بيكاری خود نقاشی می‌كشد. روزی كه از مدرسه برمی‌گردد ناخودآگاه متوجه مغازه‌ای می‌شود كه تابلوهای نقاشی نيمه‌كاره‌ای در آنجا وجود دارد. توجه‌اش به آنها جلب شده و به دنبال صاحب نقاشی‌ها می‌گردد؛ تا اينكه متوجه می‌شود اين نقاشی‌ها متعلق به نوجوانی است كه شهيد شده و ...

قربان نجفی، نسرين نكيسا، يلدا قشقايی، حسين حسين‌زاده، مريم حيدری فر در این تله فیلم نقش آفرینی می کنند.

 

علی مهام تله فیلم "در انتظار صبح"  را نیز برای پخش در ایام نوروز آماده کرده است. این تله فیلم به کارگردانی سيد رحيم حسيني و با نقش آفرینی مير طاهر مظلومي، مهرداد ضيايي، شيوا ابراهيمي، نقي سيف‌جمالي، رضا جهاني و جواد شيداﺋﻴﺎن توليد شده و نوروز 92 روی آنتن شبکه زندگی خواهد رفت.

 

از دیگر تولیدات نوروزی گروه فیلم های تلویزیونی شبکه دو سیما می توان به " بهترین همسایه دنیا" اشاره کرد. این تله فیلم به کارگردانی عباس مراديان و تهيه‌كنندگي محمدرضا ايزدي يكتا روی آنتن تلویزیون می رود.

بهترین همسایه دنیا" که اکنون تصویربرداری آن به پایان رسیده است داستان همسايگي يك دزد معروف طلافروشي (شجاع كاوه) و يك پليس (صديق)  را روايت مي‌كند. از قضا پليس نيز مأموريت دارد تا اين دزد را دستگير كند و در طول داستان اتفاقات جالبي براي آنها رخ مي‌دهد...

چند روز مانده به عید" نیز به تهیه کنندگی محمد تقی یازرلو و کارگردانی حسین سحر خیز  نوروز 92 از شبکه دو سیما پخش می شود. این تله فیلم اکنون در مرحله پیش تولید قرار دارد.

بر اساس اعلام گروه فیلم های تلویزیونی شبکه دو تصویربرداری تله فیلم " قطب نما" به تهیه‌کنندگی انوش جعفریان و کارگردانی وحید حسن‌زاده نیز به پایان رسیده است.

این فیلم تلویزیونی روایت زندگی نوجوانی 13 ساله به نام قاسم است که خانواده‌اش به بحران مالی شدیدی مبتلا شده‌اند. وی تلاش می کند با فعالیت خود در رفع این مشکل کمک کند.

توليد تله فيلم «اگر باران ببارد»  به تهيه كنندگي علیرضا حسینی و كارگرداني  بیژن شکرریز نیز مراحل نهایی خود را سپری می کند. این فیلم تلویزیونی داستان مجید پسربچه 9 ساله ناشنوایی را به تصوير مي‌كشد كه  در روستایی در نزدیکی شهر ساری زندگی می کند. او  با کسی در ارتباط نیست و جز دوستش سنگ صبوري ندارد.  دوستي كه  بعد به همراه خانواده از روستا مهاجرت مي كند و همين مسئله سبب افسردگي مجيد مي‌شود و اين شروع ماجراست...

همچنین نوروز 92 مصطفی کوشکی فیلم زندگی استاد مهدی آذر یزدی، نویسنده شناخته شده کودکان و خالق مجموعه "قصه های خوب برای بچه های خوب " را در قالب تله فیلم "قصه گو"  به شبکه دو می آورد. این تله فیلم به تهیه کنندگی سید احمد سید پایداری آماده پخش شده است.

نشانی" از دیگر فیلم های تلویزیونی نوروزی شبکه زندگی است . این تله فیلم به تهیه کنندگی علی حجازی مهر و کارگردانی فیاض موسوی در مرحله پیش تولید قرار دارد.

تصویر برداری تله فیلم "مثل یک خواب" به تهیه کنندگی فاطمه مسلمی و کارگردانی رضا غفاری اعتبارنیز به پایان رسیده و این تله فیلم نوروز 92 از شبکه دو پخش می شود.

مثل یک خواب" درباره زوجی به نام مانا و رضا است که به سبب مشغله های روزمره از یکدیگر فاصله گرفته اند تا اینکه یک خواب امیر را هشیار می کند و تلاش او برای پر کردن فاصله هایی که بین او و مانا ایجاد شده آغاز می شود.فیلم تلویزیونی " لباسی برای خدمت" نیز برای پخش در نوروز ۹۲ ساخته شد. این فیلم در 78 دقیقه برای نوجوانان ساخته شده و درباره سرباز 23 ساله‌ای که 5 ساعت مرخصی شهری می‌گیرد و به خانه خواهرش می‌رود تا خود را برای ملاقات با نامزدش آماده کند. غافل از این‌که علاقه شدید خواهر زاده‌هایش به لباس نظامی اتفاقات غیر قابل پیش بینی را برای او رقم می‌زند و برایش دردسر ساز خواهد شد. هادی شریعتی این تله فیلم را کارگردانی کرده است.

 

تله فیلم «زیر یک سقف» به تهیه‌کنندگی پژمان لشگری پور نیز اکنون در مرحله پیش تولید قرار دارد .

 

گروه فیلم های تلویزیونی شبکه دو همچنین در تدارک تله فیلم "پسرک روزنامه فروش" است. این تله فیلم را صدرا عبداللهی تهیه می کند و محمد جواد رجب زاده کارگردانی آن را بر عهده گرفته است.

 

"جهیزیه پر ماجرا " نیز به تهیه کنندگی حسین مروی در مرحله پیش تولید قرار دارد. این تله فیلم درباره چند نوجوان است كه براي تهيه جهيزيه خواهر يكي از بچه ها كه دچار مشكل مالي است دست به كار مي شوند و مي خواهند با تصورات نوجوانانه شان به آن ها كمك كنند. يكي از بچه ها در اين بين دروغي مي گويد كه اين دروغ منجر به حوادثي مي‌شود

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هشتم اسفند ۱۳۹۱ساعت ۱:۴۳ قبل از ظهر  توسط بابک علیاری و لیلا سیدحاتمی  | 

مطالب قدیمی‌تر